Intellectueel eigendomsrecht
Onderdeel 1: Tekeningen- en modellenrecht
Modellen worden onderscheiden in siermodellen en gebruiksmodellen. Gebruiksmodellen ziet op
gebruiksvoorwerpen met nieuwe kenmerken die bepalend zijn voor het verkrijgen van een
technische vernieuwing (bijv. een boekenkast, een stoel, een jas). Siermodellen zien enkel op
vormgevingskenmerken (bijv. het beeldje in de kast).
Het modellenrecht is eindig en moet worden aangevraagd d.m.v. de inschrijving van het depot
(artikel 3.5 BViE).
- Een modelrecht biedt een bescherming in concreto. Een model dat enkel is gedeponeerd
voor een versiering die voor allerlei toepassingen bruikbaar is, is volgens de Beneluxwetgever
nietig.
- Het modelrecht biedt bescherming aan het uit het depot blijkend uiterlijk van een
voortbrengsel. Niet het door de modelhouder daadwerkelijk verhandelde voortbrengsel zelf
wordt door het modelrecht beschermd, maar de gedeponeerde tekening of het
gedeponeerde model zie artikel 3.6 onder f BVIE.
- Uit het depot blijkend betekent dat moet worden beoordeeld of het uit het depot blijkend
uiterlijk van een voortbrengsel (zie artikel 3.1 lid 3 BVIE) aan de beschermingsvoorwaarden
voldoet (nieuw is en een eigen karakter heeft: de vorm mag niet ontleend zijn aan die van
een ander werk). De modelinschrijving moet dus met één of meer individueel beschouwde
oudere modellen vergeleken worden.
Nieuwheidsvereiste: het uiterlijk van het voortbrengsel moet nieuw zijn en een eigen karakter
hebben (zie artikel 3.1 jo 3.3 BVIE).
Voortbrengsel: zie artikel 3.1 lid 4 BVIE.
Nieuwheid: artikel 3.1 lid 1 BVIE: het uiterlijk van een voortbrengsel moet nieuw zijn en een eigen
karakter hebben. Bij de beoordeling van de nieuwheid en het eigen karakter moet het model zoals
het is ingeschreven, vergeleken worden met een of meer individueel beschouwde oudere modellen
die voor de datum van depot voor het publiek beschikbaar zijn gesteld.
Artikel 3.3 lid 1 BVIE bepaalt dat een model nieuw is indien er geen identiek model voor het publiek
beschikbaar is gesteld voor de datum van depot of voorrangsdatum.
Wanneer voor publiek beschikbaar gesteld: artikel 3.3 lid 3 BVIE.
Eigen karakter: artikel 3.3 lid 2 BVIE. Een model kan slechts worden geacht een eigen karakter te
hebben indien de algemene indruk die bij diezelfde gebruiker wordt gewerkt niet door een
combinatie van afzonderlijke kenmerken van meerdere oudere modellen, maar door een of meer
individueel beschouwde oudere modellen. Wanneer dus het model elementen vertoont van
verschillende oudere modellen in combinatie met elkaar, dan kan het model wel degelijk een eigen
karakter bezitten.
Bij de beoordeling van het eigen karakter moet rekening gehouden worden met de mate van vrijheid
van de ontwerper bij de ontwikkeling van het model. De ontwerper moet bepaalde keuzes hebben
gemaakt, welke een ander niet precies hetzelfde zou doen.
, - Een tekeningen- en modellenrecht biedt maximaal 25 jaar bescherming. Daarna is het recht
vrij en mag de tekening of het model door eenieder gebruikt worden. (Artikel 3.14 BViE).
Slaafse nabootsing: het nabootsen (namaken) van een werk dat niet langer wordt beschermd
door een intellectueel eigendomsrecht is in principe toegestaan. Er is echter sprake van
onrechtmatige slaafse nabootsing als de nabootsing onnodig tot verwarring bij het publiek kan
leiden. Als de nabootser, zonder afbreuk te doen aan de deugdelijkheid of bruikbaarheid van zijn
product, deze verwarring had kunnen voorkomen (door bijv. andere ontwerpkeuzes) maar dit
niet heeft gedaan, dan handelt hij onrechtmatig. De regels omtrent de onrechtmatige daad zijn
van toepassing (6:162 BW).
- Arrest Borsumei: uit dit arrest vloeide voort dat ook na het verlopen van een intellectueel
eigendomsrecht, Slaafse nabootsing verboden is. Jouw product mag niet voor verwarring bij
het publiek zorgen (lijkt bijvoorbeeld op een bekend merk). De concurrent moet er alles aan
doen om deze verwarring te voorkomen.
KENNISVRAGEN TEKENINGEN- EN MODELLENRECHT
Opgave 1:
Het BVIE is een Beneluxverdrag. Wie is de hoogste rechter in het Tekeningen- en Modellenrecht in de
Benelux?
- Door de werking van de Europese modellenrichtlijn is zowel het Europese Hof van Justitie in
Luxemburg als het Beneluxgerechtshof in Brussel te beschouwen als “de hoogste rechter” in
zaken betreffende het Tekeningen en modellenrecht.
Het Europese Hof van Justitie in zaken waar de modellenrichtlijn speelt. Het
Beneluxgerechtshof in alle andere zaken. Met de kanttekening dat het Beneluxgerechtshof het
recht (en dus soms de plicht) heeft tot het stellen van prejudiciële vragen
Opgave 2:
Leg uit waarom het arrest van 9 september 2014 van het Europese Hof van Justitie in zaak T-494/12,
(Biscuits Poult SAS tegen Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en
modellen) (BHIM)) van belang is voor het Benelux modellenrecht.
- Het BVIE is geldig voor de Benelux maar heeft de Europese modellenrichtlijn geïncorporeerd.
Daardoor is een uitspraak van het EHvJ op het gebied van de modellenrichtlijn, van belang
voor het Benelux Tekeningen en modellenrecht!
Opgave 3 (Oude tentamenvraag):
De Doek Die Direkt Droogt B.V. (DDDDD) is een bekend bedrijf dat zich bezig houdt met het
vervaardigen keukendoeken van industriële ontwerpen. De patronen die zij ontwerpen voor hun hand-
en theedoeken zorgen niet alleen voor een esthetisch aantrekkelijk uiterlijk maar zijn ook nog uniek en
herkenbaar.
De directie vraagt zich af of zij hun ontwerpen kunnen beschermen met behulp van een Benelux
Tekeningenrecht.
Onderdeel 1: Tekeningen- en modellenrecht
Modellen worden onderscheiden in siermodellen en gebruiksmodellen. Gebruiksmodellen ziet op
gebruiksvoorwerpen met nieuwe kenmerken die bepalend zijn voor het verkrijgen van een
technische vernieuwing (bijv. een boekenkast, een stoel, een jas). Siermodellen zien enkel op
vormgevingskenmerken (bijv. het beeldje in de kast).
Het modellenrecht is eindig en moet worden aangevraagd d.m.v. de inschrijving van het depot
(artikel 3.5 BViE).
- Een modelrecht biedt een bescherming in concreto. Een model dat enkel is gedeponeerd
voor een versiering die voor allerlei toepassingen bruikbaar is, is volgens de Beneluxwetgever
nietig.
- Het modelrecht biedt bescherming aan het uit het depot blijkend uiterlijk van een
voortbrengsel. Niet het door de modelhouder daadwerkelijk verhandelde voortbrengsel zelf
wordt door het modelrecht beschermd, maar de gedeponeerde tekening of het
gedeponeerde model zie artikel 3.6 onder f BVIE.
- Uit het depot blijkend betekent dat moet worden beoordeeld of het uit het depot blijkend
uiterlijk van een voortbrengsel (zie artikel 3.1 lid 3 BVIE) aan de beschermingsvoorwaarden
voldoet (nieuw is en een eigen karakter heeft: de vorm mag niet ontleend zijn aan die van
een ander werk). De modelinschrijving moet dus met één of meer individueel beschouwde
oudere modellen vergeleken worden.
Nieuwheidsvereiste: het uiterlijk van het voortbrengsel moet nieuw zijn en een eigen karakter
hebben (zie artikel 3.1 jo 3.3 BVIE).
Voortbrengsel: zie artikel 3.1 lid 4 BVIE.
Nieuwheid: artikel 3.1 lid 1 BVIE: het uiterlijk van een voortbrengsel moet nieuw zijn en een eigen
karakter hebben. Bij de beoordeling van de nieuwheid en het eigen karakter moet het model zoals
het is ingeschreven, vergeleken worden met een of meer individueel beschouwde oudere modellen
die voor de datum van depot voor het publiek beschikbaar zijn gesteld.
Artikel 3.3 lid 1 BVIE bepaalt dat een model nieuw is indien er geen identiek model voor het publiek
beschikbaar is gesteld voor de datum van depot of voorrangsdatum.
Wanneer voor publiek beschikbaar gesteld: artikel 3.3 lid 3 BVIE.
Eigen karakter: artikel 3.3 lid 2 BVIE. Een model kan slechts worden geacht een eigen karakter te
hebben indien de algemene indruk die bij diezelfde gebruiker wordt gewerkt niet door een
combinatie van afzonderlijke kenmerken van meerdere oudere modellen, maar door een of meer
individueel beschouwde oudere modellen. Wanneer dus het model elementen vertoont van
verschillende oudere modellen in combinatie met elkaar, dan kan het model wel degelijk een eigen
karakter bezitten.
Bij de beoordeling van het eigen karakter moet rekening gehouden worden met de mate van vrijheid
van de ontwerper bij de ontwikkeling van het model. De ontwerper moet bepaalde keuzes hebben
gemaakt, welke een ander niet precies hetzelfde zou doen.
, - Een tekeningen- en modellenrecht biedt maximaal 25 jaar bescherming. Daarna is het recht
vrij en mag de tekening of het model door eenieder gebruikt worden. (Artikel 3.14 BViE).
Slaafse nabootsing: het nabootsen (namaken) van een werk dat niet langer wordt beschermd
door een intellectueel eigendomsrecht is in principe toegestaan. Er is echter sprake van
onrechtmatige slaafse nabootsing als de nabootsing onnodig tot verwarring bij het publiek kan
leiden. Als de nabootser, zonder afbreuk te doen aan de deugdelijkheid of bruikbaarheid van zijn
product, deze verwarring had kunnen voorkomen (door bijv. andere ontwerpkeuzes) maar dit
niet heeft gedaan, dan handelt hij onrechtmatig. De regels omtrent de onrechtmatige daad zijn
van toepassing (6:162 BW).
- Arrest Borsumei: uit dit arrest vloeide voort dat ook na het verlopen van een intellectueel
eigendomsrecht, Slaafse nabootsing verboden is. Jouw product mag niet voor verwarring bij
het publiek zorgen (lijkt bijvoorbeeld op een bekend merk). De concurrent moet er alles aan
doen om deze verwarring te voorkomen.
KENNISVRAGEN TEKENINGEN- EN MODELLENRECHT
Opgave 1:
Het BVIE is een Beneluxverdrag. Wie is de hoogste rechter in het Tekeningen- en Modellenrecht in de
Benelux?
- Door de werking van de Europese modellenrichtlijn is zowel het Europese Hof van Justitie in
Luxemburg als het Beneluxgerechtshof in Brussel te beschouwen als “de hoogste rechter” in
zaken betreffende het Tekeningen en modellenrecht.
Het Europese Hof van Justitie in zaken waar de modellenrichtlijn speelt. Het
Beneluxgerechtshof in alle andere zaken. Met de kanttekening dat het Beneluxgerechtshof het
recht (en dus soms de plicht) heeft tot het stellen van prejudiciële vragen
Opgave 2:
Leg uit waarom het arrest van 9 september 2014 van het Europese Hof van Justitie in zaak T-494/12,
(Biscuits Poult SAS tegen Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en
modellen) (BHIM)) van belang is voor het Benelux modellenrecht.
- Het BVIE is geldig voor de Benelux maar heeft de Europese modellenrichtlijn geïncorporeerd.
Daardoor is een uitspraak van het EHvJ op het gebied van de modellenrichtlijn, van belang
voor het Benelux Tekeningen en modellenrecht!
Opgave 3 (Oude tentamenvraag):
De Doek Die Direkt Droogt B.V. (DDDDD) is een bekend bedrijf dat zich bezig houdt met het
vervaardigen keukendoeken van industriële ontwerpen. De patronen die zij ontwerpen voor hun hand-
en theedoeken zorgen niet alleen voor een esthetisch aantrekkelijk uiterlijk maar zijn ook nog uniek en
herkenbaar.
De directie vraagt zich af of zij hun ontwerpen kunnen beschermen met behulp van een Benelux
Tekeningenrecht.
