Anatomie module 3
3.1/ 3..3 anatomie en fysiologie buikwand/rectum
Leerdoelen
De student:
beschrijft de ligging van het rectum ten opzichte van de andere structuren in het
bekken;
beschrijft de verschillende delen met het plooipatroon van het rectum;
beschrijft hoe de wand van het rectum opgebouwd is;
beschrijft de verschillen tussen de beide sfincter ani;
beschrijft de bloedcirculatie rodom het rectum;
verklaart hoe hemorroïden kunnen ontstaan;
beschrijft de bouw van de buikwafnd;
legt het verband uit tussen het vezelverloop en de functie van de verschillende
spieren van de
buikwand.
Rectum en buikwand voorbereiding, module 3 act. 3.1
Inleiding
De anatomielessen zijn in deze module direct een voorbereiding voor kleine chirurgische ingrepen. We
gaan dus nu veel gedetailleerder in op structuren en het globale en algemene anatomieboek schiet dan
vaak te kort. We gaan de stap maken naar de Sesamatlasjes, waar veel meer anatomische details in
staan. Waarschijnlijk is het even wennen aan de vele moeilijke woorden die langs komen. We beginnen
met de ingrepen aan en rond het rectum en we bestuderen de buikwand, zodat we later de ligging van
het lieskanaal beter kunnen snappen en de lagen naar de appendix goed kennen.
Werkwijze
Werk de leerdoelen voor jezelf uit. De structuren die je moet kennen staan hieronder genoemd. De
bloedvoorziening rond het rectum is schematisch bijgevoegd. Probeer alle nummers vast te benoemen.
,Van het rectum:
ampulla recti = ruimte in rectum dat kan oprekken
canalis analis= aars
anus
plicae transversae= de drie dwars plooien
plooi van Kohlrausch= de middelste en grootste
columnae anales= slijmvliesplooien
lagen van de darmwand =
taeniae coli = Het buitenste oppervlak van de dikke darm wordt gekenmerkt drie door taenia coli (banden van glad
spierweefsel) die over de hele lengte van de dikke darm lopen.
m. sfincter ani externus
m. sfincter ani internus
bekkenbodem
valvulae anales
corpus cavernosum recti
defaecatiereflex
hemorroïden
Bloedvaten:
aorta / v. cava inf
a. en v. iliaca communis
a. en v. iliaca externa
a. en v. iliaca interna
a. en v. femoralis
a. en v. mesenterica inferior
a. en v. colica sinistra
a. en v. rectalis superior
a. en v. rectalis media
a. en v. rectalis inferior
a. en v. vesicalis superior
a. en v. vesicalis inferior
a. en v. pudenda interna
♀: a. en v. uterina : a. en v. uterina
a. en v. labialis
a. en v. clitoridis
♂: a. en v. ductus deferentis: a. en v. ductus deferentis
a. en v. scrotalis
a. en v. penis
v. mesenterica superior
v. gastrica
v. lienalis
v. portae
v. hepatica
,Overige structuren
lig. inguinale
lig. sacrospinale
n. pudendus
appendix vermiformis
punt van McBurney = Het punt van McBurney ligt
ongeveer op een derde vanaf de rechter spina
iliaca anterior superior richting de navel.
Buikwand
m. rectus abdominis
m. obliquus externus abdominis
m. obliquus internus abdominis
m. transversus abdominis
vagina musculi recti abdominis = rectus schede
met lamina anterior
en lamina posterior
linea arcuate = onderrand posterior
fascia abdominis superficialis
fascia transversalis
linea alba
, umbilicus
In de les worden de leerdoelen besproken. Maak evt. vooraf aan de les de onderstaande vragen, zodat
dat je goed voorbereid bent. Gebruik bij deze opdrachten je boek van Grégoire en lees daarvan eerst de
gedeelten door over dit onderwerp. Pak daarna je Sesamatlas deel 2 (ongeveer blz. 208-211 afhankelijk
van de druk …) en evt. nog andere bronnen en beantwoord dan de volgende vragen.
3.1/ 3..3 anatomie en fysiologie buikwand/rectum
Leerdoelen
De student:
beschrijft de ligging van het rectum ten opzichte van de andere structuren in het
bekken;
beschrijft de verschillende delen met het plooipatroon van het rectum;
beschrijft hoe de wand van het rectum opgebouwd is;
beschrijft de verschillen tussen de beide sfincter ani;
beschrijft de bloedcirculatie rodom het rectum;
verklaart hoe hemorroïden kunnen ontstaan;
beschrijft de bouw van de buikwafnd;
legt het verband uit tussen het vezelverloop en de functie van de verschillende
spieren van de
buikwand.
Rectum en buikwand voorbereiding, module 3 act. 3.1
Inleiding
De anatomielessen zijn in deze module direct een voorbereiding voor kleine chirurgische ingrepen. We
gaan dus nu veel gedetailleerder in op structuren en het globale en algemene anatomieboek schiet dan
vaak te kort. We gaan de stap maken naar de Sesamatlasjes, waar veel meer anatomische details in
staan. Waarschijnlijk is het even wennen aan de vele moeilijke woorden die langs komen. We beginnen
met de ingrepen aan en rond het rectum en we bestuderen de buikwand, zodat we later de ligging van
het lieskanaal beter kunnen snappen en de lagen naar de appendix goed kennen.
Werkwijze
Werk de leerdoelen voor jezelf uit. De structuren die je moet kennen staan hieronder genoemd. De
bloedvoorziening rond het rectum is schematisch bijgevoegd. Probeer alle nummers vast te benoemen.
,Van het rectum:
ampulla recti = ruimte in rectum dat kan oprekken
canalis analis= aars
anus
plicae transversae= de drie dwars plooien
plooi van Kohlrausch= de middelste en grootste
columnae anales= slijmvliesplooien
lagen van de darmwand =
taeniae coli = Het buitenste oppervlak van de dikke darm wordt gekenmerkt drie door taenia coli (banden van glad
spierweefsel) die over de hele lengte van de dikke darm lopen.
m. sfincter ani externus
m. sfincter ani internus
bekkenbodem
valvulae anales
corpus cavernosum recti
defaecatiereflex
hemorroïden
Bloedvaten:
aorta / v. cava inf
a. en v. iliaca communis
a. en v. iliaca externa
a. en v. iliaca interna
a. en v. femoralis
a. en v. mesenterica inferior
a. en v. colica sinistra
a. en v. rectalis superior
a. en v. rectalis media
a. en v. rectalis inferior
a. en v. vesicalis superior
a. en v. vesicalis inferior
a. en v. pudenda interna
♀: a. en v. uterina : a. en v. uterina
a. en v. labialis
a. en v. clitoridis
♂: a. en v. ductus deferentis: a. en v. ductus deferentis
a. en v. scrotalis
a. en v. penis
v. mesenterica superior
v. gastrica
v. lienalis
v. portae
v. hepatica
,Overige structuren
lig. inguinale
lig. sacrospinale
n. pudendus
appendix vermiformis
punt van McBurney = Het punt van McBurney ligt
ongeveer op een derde vanaf de rechter spina
iliaca anterior superior richting de navel.
Buikwand
m. rectus abdominis
m. obliquus externus abdominis
m. obliquus internus abdominis
m. transversus abdominis
vagina musculi recti abdominis = rectus schede
met lamina anterior
en lamina posterior
linea arcuate = onderrand posterior
fascia abdominis superficialis
fascia transversalis
linea alba
, umbilicus
In de les worden de leerdoelen besproken. Maak evt. vooraf aan de les de onderstaande vragen, zodat
dat je goed voorbereid bent. Gebruik bij deze opdrachten je boek van Grégoire en lees daarvan eerst de
gedeelten door over dit onderwerp. Pak daarna je Sesamatlas deel 2 (ongeveer blz. 208-211 afhankelijk
van de druk …) en evt. nog andere bronnen en beantwoord dan de volgende vragen.
