Samenvatting Hoorcollege Week 3

Hoorcollege week 3 – Consumentenrecht
Begrip koopovereenkomst art. 7:1 BW
 Overeenkomst

 Geven van een zaak (of dier)
 Zaak: voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object (art. 3:2 BW): Gas, water,
elektriciteit?  Ja, elektriciteitsarrest, het is een goed/zaak. Naar geldend recht is
elektriciteit geen zaak, maar voor de consumentenkoopregeling wordt elektriciteit
gelijkgesteld met een zaak. Gas en water  Ja, als dit geleverd wordt middels een
overeenkomst (levering tot gas (bijv. nuon), levering van water (Vitens). Dus zodra je
het in een fles of leiding stopt, is het voor menselijke beheersing vatbaar geworden.
 Dieren (art. 3:2a BW), zijn geen zaken naar geldend recht, maar ze worden
behandeld als ware het zaken, met inachtneming van de bijzondere waardigheid van
het dier. Dieren zijn bijzondere objecten van het recht. Een zaak mag je bijvoorbeeld
helemaal kapot maken, mits je de eigenaar bent en als je dit bij dieren doet, ben je
strafbaar (dierenmishandeling).

 Tegen prijs in geld
 Art. 7:4 BW (vangnet bepaling): geen concrete prijs: redelijke prijs

 Toepasselijk op koop recht (schakelbepaling: art. 7:47 BW), ruil (schakelbeapling: art. 7:50
BW), koop standaardsoftware. Op de koop van vermogensrechten en de ruil van zaken is de
kooptitel dus ook van overeenkomstige toepassing. En ten aanzien van de koop van
standaardsoftware oordeelde de HR in Beeldbrigade dat hetzelfde over.
 HR 27 april 2012, ECLI:NL:HR:2012:BV1301, NJ 2012, 293 (De Beeldbrigade BV/
Hulskamp Group BV)

 Overeenkomst  wilsovereenstemming
 Titels 3.2 (Rechtshandelingen), 3.3 (Volmacht), 6.5 (Overeenkomsten in het
algemeen) BW van toepassing, tenzij in de kooptitel hiervan wordt over afgeweken.
 HR 23 december 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU2414, NJ 2010, 62 (De Rooy en Van
der Wal/Van Olphen):
 Uitleg koop woning in de regel conform Haviltex-maatstaf
 HR 8 december 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA8901, NJ 2001, 350 (Eelder woningen):
Objectieve uitleg notariële akte van levering
 Rechtbank Rotterdam 5 november 2014, ECLI:NL:RBROT:2014:9018: wel
Haviltex indien geen belangen van derden betrokken
 HR 17 april 2009, ECLI:NL:HR:2009:BH2955, NJ 2009, 196 (Verwijmeren/Van
Rijen):
 Koop woning met of zonder financieringsvoorbehoud? Bewijslastverdeling

Consumentenkoop (art. 7:5 BW)
 Koop van roerende zaak
 Dieren (art. 3:2a BW)
 Niet: leidingwater (lid 3), leverancier heeft dus nog steeds monopoly positie, gedachte
is dat die bedrijven zich altijd netje gedragen.
 Wel: Elektriciteit, koude en warmte, stadsverwarming (lid 5)
 Wel: Digitale inhoud, niet op duurzame drager (lid 5)
 Mits geïndividualiseerd
 Mits geschikt voor uitoefening feitelijke macht
 Dus niet: streaming

 Telefoonabonnement met ‘gratis’ toestel?
 HR 13 juni 2014, ECLI:NL:HR:2014:1385, NJ 2015/477 (Lindorff/Statia)
 Zowel koop op afbetaling als consumentenkrediet

1

,  Idem Rechtbank Midden-Nederland, sector kanton, locatie Utrecht,
10 januari 2018, ECLI:NL:RBMNE:2018:159 (alarminstallatie met
abonnement meldkamer)
 Terugbetaling bij vernietiging?
 Rechtbank Gelderland, sector kanton, locatie Arnhem, 22 november 2017,
ECLI:NL:RBGEL:2017:6199 (X/KPN B.V.)
 Verjaring vordering tot onverschuldigde betaling na vernietiging:
vanaf moment wetenschap afbetaling toestel

 Consument-koper
 Natuurlijk persoon
 Doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit

 Hof van Justitie 20 januari 2005, zaak C-464/01, ECLI:EU:C:2005:32, Jur. 2005, p. I-
439 (Gruber/Bay Wa)  Oostenrijkse boer, die dakpannen had gekocht in Duitsland,
die dakpannen waren non-conform, in welk land moet hij procederen. Als hij
consument was dan kon hij procedure op grond van Brussel 1 in eigen land, is hij
geen consument dan moest hij overeenkomstig de hoofdregel EAX-verdrag (Brussel 1
bis) procederen in het land van gedaagde (verkoper). HvJ heeft vastgesteld dat 40%
van de dakpannen bestemd waren voor de stallen en 60% van de dakpannen voor
woonboerderij. In die verhouding 60/40, was het zakelijke karakter dus niet
onbelangrijk en was het geen consumentenovereenkomst.
 Hof van Justitie 3 september 2015, zaak C-110/14, ECLI:EU:C:2015:538, NJ 2016,
339 (Costea)  HvJ maakte hier duidelijk dat het gaat om statusbescherming. Je
wordt beschermd omdat je consument bent en als consument wordt je geacht minder
te weten en een mindere onderhandelingspositie te hebben. Of dat feitelijk het geval
is, doet dat er niet aan af. Costea was een advocaat en hij had dus kunnen weten wat
zijn juridische positie is, maar dat enkele feit betekent niet dat hij een betere
onderhandelingspositie heeft dan een andere consument en kan hij dus gewoon
aanspraak maken op bescherming van de richtlijnen.
 Hof Arnhem-Leeuwarden, locatie Arnhem, 22 juli 2014,
ECLI:NL:GHARL:2014:5858 (Tractor)  koop tractor, persoon had veel last van
zijn rug, woonde op een grote woonboerderij, waar veel gras groeide. Omdat hij
zoveel last van zijn rug had, en dat vele gras niet met de hand kon maaien, had hij een
tractor gekocht. Dat had hij ook gemeld aan de verkoper en daarmee staat vast dat
het een consumentenkoopovereenkomst betreft. Normaal wordt dit gekocht in de
uitvoering van een beroep/bedrijf, maar in dit geval, ging het om een particuliere
koop.
 Rechtbank Haarlem, sector kanton, 14 januari 2009, ECLI:NL:RBHAA:2009:BH2089
(Koop granieten tuinmeubelen)  koop granieten tuinmeubelen, normaal gesproken
koop je deze zaken voor privédoeleinden, maar deze koper vroeg om een BTW-bon en
dat is alleen relevant voor ondernemers, uiteindelijk was sprake van non-conformiteit
(hetgeen de koper heeft vastgesteld), deurwaarder werd ingeschakeld en die vorderde
daarbij ook nog de terugbetaling van de wettelijke handelsrente bovenop de
terugbetaling van de koopprijs. Bij terugbetaling heb je geen recht op handelsrente,
alleen op de wettelijke rente, maar door die handelsrente te vorderen, maak je dus
duidelijk dat je geen consument bent. De schijn die je opwekt bij de verkoper is van
belang bij de vraag of iemand als consument wordt aangemerkt dan wel als
professionele koper.

 Professionele verkoper
 Verkoper die handelt in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of
beroepsactiviteit
 Hof Arnhem 6 november 2007, ECLI:NL:GHARN:2012:BC2967 (Kennelnaam) 
verkoper bood puppys aan op een website, die ze zelf beheerde en daarbij ook in een

2