Samenvatting Hoorcollege Week 5

Hoorcollege 5 – Consumentenrecht
Oneerlijke handelspraktijken (art. 6:193a e.v. BW)
 OHP (oneerlijke handelspraktijken) = onrechtmatige daad (art. 6:193b lid 1 BW) dat betekent
dat als geconstateerd dat er een OHP is gebruikt bij het sluiten of het pogen te sluiten van een
overeenkomst of bij het uitvoeren van de overeenkomst alleen de remedie van de OD kunnen
worden gebruikt, lees vooral schadevergoeding en daarnaast kunnen vorderen dat de
handelspraktijk niet langer wordt gehanteerd.
 Door handelaar (prof. partij)
 HvJ 10 juli 2014, zaak C-421/12, ECLI:EU:C:2014:2064
(Commissie/België):
 Ook notaris, advocaat, arts, tandarts, fysiotherapeut (vrije bereoepen)
 Tegenover consument
Bij OHP gaat het om praktijken die bedoeld zijn iemand te bewegen tot het sluiten van een
overeenkomst die hij anders niet zou hebben gesloten, onder die voorwaarden. Dat betekent dat de
regeling van de OHP op het grensgebied van het contractenrecht enerzijds en anderzijds OD. Het
gaat over de manier van contracteren die dan onrechtmatig zou zijn, we hebben te maken met een
grensgebied dus je ziet ook een aantal aanpassingen van het OD-recht. Zie hieronder.
 Bewijslast juistheid en volledigheid informatie op handelaar (art. 6:193j lid 1 BW).
Bewijslast van de toerekenbaarheid ligt eveneens op de handelaar, zie daarvoor
hetzelfde wetsartikel.

Wettelijke regeling, is bepaalde wijze opgebouwd:
 Open norm (art. 6:193b lid 2 BW)
 Twee kleine open normen:
 Misleidende handelspraktijken (art. 6:193c-193g BW)
 Misleidende informatie, misleidende omissie
 Agressieve handelspraktijken (art. 6:193h-193i BW)
 Zwarte lijsten (art. 6:193g en 6:193i BW)
In de praktijk werkt het andersom: begint bij zwarte lijsten, zo niet, dan de twee kleine open normen
en als dat niet lukt, dan val je terug op de grote open norm.

Handelspraktijk (art. 6:193a lid 1 sub d BW)
 Iedere handeling, omissie, gedraging, voorstelling van zaken, commerciële marketing (incl.
reclame)
 Van handelaar
 Rechtstreeks verband met
 Verkoopbevordering
 Verkoop
 Levering
Als je dit beperkt zou uitleggen zou je jezelf kunnen afvragen of hieronder aftersalesservices hieronder
zou vallen, maar de brede definities, gevolgd door de ruime uitleg die het HvJ daaraan geeft, brengt
mee dat aftersalesservices zondermeer onder dit begrip vallen. Dus eigenlijk alles wat een handelaar
doet in de uitoefening van zijn beroep op bedrijf.
 Aan consument
 Begrip ruim op te vatten, volgens:
 Hof van Justitie 23 april 2009, gev. Zaken C-261/07 en 299/07, ECLI:EU:C:2009:244
(VTB-VAB/Total Belgium)
 Hof van Justitie 14 januari 2010, zaak C-304/08, ECLI:EU:C:2010:12 (Plus
Warenhandelsgesellschaft)
 Hof van Justitie 9 november 2010, zaak C-540/08, ECLI:EU:C:2010:660 (Mediaprint)

Volledige harmonisatie richtlijn OHP: belangrijke gevolgen voor:
 Individuele toetsing vereist
 Tenzij handelspraktijk op zwarte lijsten staat


1

,  Algemeen verbod niet toegestaan, behalve zwarte lijsten: alle andere moet je van geval tot
geval bekijken. Dat geldt ook als de wetgever met het verbieden van een bepaalde
handelspraktijk naast de bescherming van consumenten ook andere belangen wil beschermen,
zoals concurrenten, mededinging, mediapluriformiteit. Maar als naast die bijzondere
belangen ook de consumentenbescherming beoogd wordt te worden beschermd, dan is een
algeheel verbod simpelweg niet toegestaan. Wat is dan de manier daarmee om te gaan? Als je
nadrukkelijk alleen de belangen van de concurrent te behartigen, dan moet je ervoor zorgen
dat in de wetgeving nadrukkelijk aangegeven wordt dat dat het doel is van de wetgeving en
dat je nadrukkelijk niet beoogd ook consumenten te willen beschermen. Als je dat beoogt, dan
val je binnen reikwijdte van de richtlijn en dan geldt volledige harmonisatie.
 Ook niet ter bescherming consument
 Ook niet als ook andere belangen worden gediend
 Bescherming concurrenten (Hof van Justitie 14 januari 2010, zaak C-304/08,
ECLI:EU:C:2010:12 (Plus Warenhandelsgesellschaft)
 Bescherming mededinging (Hof van Justitie 9 november 2010, zaak C-
540/08, ECLI:EU:C:2010:660 (Mediaprint)
 Bescherming mediapluriformiteit (p van Justitie 9 november 2010, zaak C-
540/08, ECLI:EU:C:2010:660 (Mediaprint)

 Geen gevolgen RL voor contractenrecht (verbintenissenrecht) (art. 3 lid 2 RL)
 Geldt met name ten aanzien van geldigheid, opstelling en rechtsgevolgen
 Hof van Justitie 15 maart 2012, zaak C-453/10, ECLI:EU:C:2012:144 (Pereničová en
Perenič/SOS)  ging om een consumetenkredietovereenkomst, met onjuist
kostenpercentage, was OHP, maar of dat nou betekende of het ovk ongeldig was of
beding onredelijk bezwarend was, was aan de nationale rechter overgelaten en ten
aanzien van de oneerlijkheid ook aan de richtlijn oneerlijke bedingen.

Open norm (art. 6:193a BW e.v.) fungeert als vangnet bepaling.
 OHP is Oneerlijk (art. 6:193b lid 2 BW) als het
 In strijd met professionele toewijding (handelen in strijd met normen die voor die
beroepsgroep geldt) leidt of kan leiden tot
 Niet nodig bij misleidende of agressieve handelspraktijk
 Hof van Justitie 19 september 2013, zaak C-435/11,
ECLI:EU:C:2013:574 (CHS Tour Services GmbH/Team4 Travel
GmbH)
 (Mogelijke) beperking vermogen van gemiddelde consument om geïnformeerd besluit
te nemen
 Daardoor (mogelijk) ander besluit over contractsluiting wordt genomen.
 In reclame mag wel worden overdreven (lid 4)
 Prijs veelal beslissende factor
 Bij misleidende presentatie veelal aan eis voldaan
 Hof van Justitie 26 oktober 2016, zaak C-611/14,
ECLI:EU:C:2016:800 (Canal Digital Danmark)  ging om
advertentie waarin in grote letters een aanvangsprijs werd genoemd
en in kleine letters onderin werd geschreven dat je na afloop van een
bepaalde periode ineens veel meer zou betalen. Dit is al snel een
misleidende presentatie.

 Toets: gemiddelde consument
 Hof van Justitie 16 juli 1998, zaak 210/96, ECLI:EU:C:1998:369 (Gut Springenheide)
 Gemiddeld geïnformeerde, omzichtige en oplettende gewone consument
 Leest etiketten en precontractuele informatie zorgvuldig door
 Hof van Justitie 12 mei 2011, zaak C-122/10, ECLI:EU:C:2011:299
(Konsumentombudsmannen/Ving Sverige AB)
 Rekening houdende met maatschappelijke, culturele en taalkundige factoren

2