De invloed van sekse, leeftijd,
emotionele stabiliteit en ervaren steun
van ouders op internaliserende
gedragsproblematiek
Naam: Bieneke Hoogendoorn, Delaram Abassi & Eva Holtland
Cursus: Ontwikkelingspsychologie & Toepassing van Onderzoeksmethoden en Statistiek
Werkgroep: 14
Docent: M. Kali
Aantal woorden: 3593
,Inleiding
Depressie onder adolescenten in Westerse landen is tegenwoordig een van de meest
voorkomende psychische stoornissen (Rasing, Stikkelbroek, & Creemers, 2018). Er wordt
van een depressie gesproken wanneer een individu gedurende minstens twee weken een
verandering in de stemming vertoont. Hierbij gaat het om depressieve gevoelens en/of verlies
in interesse en plezier. Daarnaast kunnen mensen met een depressie ook last hebben van
gewichtsverlies of -toename, slapeloosheid en gevoelens van waardeloosheid (Timbremont,
& Braet, 2015).
Depressie is een vorm van internaliserende gedragsproblematiek. Internaliserende
gedragsproblematiek wordt gekenmerkt door stoornissen in stemmingen of gedrag die naar
binnen gericht zijn en moeilijk te observeren zijn. Hierbij gaat het om emotionele problemen
die met name lastig zijn voor de jongere zelf, zoals onder andere suïcidaliteit en angst (Slot,
2005). Uit onderzoek blijkt dat 17 procent van de jongeren in het basisonderwijs en ruim 16
procent van de jongeren in het voortgezet onderwijs emotionele problemen ervaart
(Dorsselear et al., 2007). Adolescenten zijn hier gevoelig voor vanwege grote ontwikkelingen
die zij doormaken door onder andere de puberteit (Henriette, Delemarre-van de Waal, &
Huisman, 2001).
Verschillende factoren lijken van invloed te zijn op de ontwikkeling van
internaliserende gedragsproblematiek bij adolescenten. Demografische factoren die een rol
spelen bij internaliserende problemen zijn leeftijd en geslacht. Oudere adolescenten rapporten
over het algemeen meer internaliserende problemen dan jongere adolescenten (Junger,
Mesman, & Meeus, 2003). Daarnaast hebben meisjes gemiddeld meer internaliserende
problemen dan jongens (Oldehinkel, Ormel, Veenstra, De Winter & Verhulst, 2008). Tevens
1
, spelen omgevingsfactoren en persoonsgebonden factoren een rol bij het ontstaan van
internaliserende gedragsproblematiek. (Van der Valk et al., 2003).
Het onderzoeken van internaliserende gedragsproblematiek bij adolescenten kan
helpen bij het vinden van een juiste preventieve interventie. Door de toename van onder
andere depressieve stoornissen tijdens deze leeftijdsfase, en de maatschappelijke impact
hiervan, is het belangrijk dat er een aanpak wordt gevonden (Rasing, Stikkelbroek, &
Creemers, 2018).
Internaliserende gedragsproblemen zoals depressie, sociale angst en faalangst kunnen
een grote invloed hebben op het leven van adolescenten. Zo presteren jongeren die een
depressieve stoornis ontwikkelen vaak slechter op school, hebben ze minder vrienden en
lopen daarnaast meer risico op mentale problemen tijdens de volwassen periode (Rasing,
Stikkelbroek, & Creemers). Ook het ontstaan van sociale angst of faalangst heeft negatieve
gevolgen voor de ontwikkeling. Als gevolg van angstklachten kan een adolescent zich gaan
terugtrekken en situaties gaan vermijden om de angstklachten zoveel mogelijk te voorkomen
(Sportel, 2014).
Het ontstaan van internaliserende gedragsproblemen lijkt samen te hangen met
ontwikkelingen die zich voordoen tijdens de adolescentie. Oudere adolescenten rapporteren
meer problemen dan jongere adolescenten. Deze ontwikkeling geldt vooral voor meisjes, bij
jongens treedt dit verschil niet op. Voor meisjes kan het verloop verklaard worden door
biologische processen, zoals de hormonale veranderingen tijdens de puberteit (Junger,
Mesman, & Meeus, 2003). In de puberteit ontwikkelen adolescenten een toenemend
vermogen tot zelfreflectie dat kan bijdragen aan het ontstaan van internaliserende
problematiek (Junger, Mesman, & Meeus, 2003). Door mentale en fysieke groei wordt er
tijdens de puberteit een lichaamsbeeld opgebouwd. Dit vormt een belangrijke bouwsteen voor
2
emotionele stabiliteit en ervaren steun
van ouders op internaliserende
gedragsproblematiek
Naam: Bieneke Hoogendoorn, Delaram Abassi & Eva Holtland
Cursus: Ontwikkelingspsychologie & Toepassing van Onderzoeksmethoden en Statistiek
Werkgroep: 14
Docent: M. Kali
Aantal woorden: 3593
,Inleiding
Depressie onder adolescenten in Westerse landen is tegenwoordig een van de meest
voorkomende psychische stoornissen (Rasing, Stikkelbroek, & Creemers, 2018). Er wordt
van een depressie gesproken wanneer een individu gedurende minstens twee weken een
verandering in de stemming vertoont. Hierbij gaat het om depressieve gevoelens en/of verlies
in interesse en plezier. Daarnaast kunnen mensen met een depressie ook last hebben van
gewichtsverlies of -toename, slapeloosheid en gevoelens van waardeloosheid (Timbremont,
& Braet, 2015).
Depressie is een vorm van internaliserende gedragsproblematiek. Internaliserende
gedragsproblematiek wordt gekenmerkt door stoornissen in stemmingen of gedrag die naar
binnen gericht zijn en moeilijk te observeren zijn. Hierbij gaat het om emotionele problemen
die met name lastig zijn voor de jongere zelf, zoals onder andere suïcidaliteit en angst (Slot,
2005). Uit onderzoek blijkt dat 17 procent van de jongeren in het basisonderwijs en ruim 16
procent van de jongeren in het voortgezet onderwijs emotionele problemen ervaart
(Dorsselear et al., 2007). Adolescenten zijn hier gevoelig voor vanwege grote ontwikkelingen
die zij doormaken door onder andere de puberteit (Henriette, Delemarre-van de Waal, &
Huisman, 2001).
Verschillende factoren lijken van invloed te zijn op de ontwikkeling van
internaliserende gedragsproblematiek bij adolescenten. Demografische factoren die een rol
spelen bij internaliserende problemen zijn leeftijd en geslacht. Oudere adolescenten rapporten
over het algemeen meer internaliserende problemen dan jongere adolescenten (Junger,
Mesman, & Meeus, 2003). Daarnaast hebben meisjes gemiddeld meer internaliserende
problemen dan jongens (Oldehinkel, Ormel, Veenstra, De Winter & Verhulst, 2008). Tevens
1
, spelen omgevingsfactoren en persoonsgebonden factoren een rol bij het ontstaan van
internaliserende gedragsproblematiek. (Van der Valk et al., 2003).
Het onderzoeken van internaliserende gedragsproblematiek bij adolescenten kan
helpen bij het vinden van een juiste preventieve interventie. Door de toename van onder
andere depressieve stoornissen tijdens deze leeftijdsfase, en de maatschappelijke impact
hiervan, is het belangrijk dat er een aanpak wordt gevonden (Rasing, Stikkelbroek, &
Creemers, 2018).
Internaliserende gedragsproblemen zoals depressie, sociale angst en faalangst kunnen
een grote invloed hebben op het leven van adolescenten. Zo presteren jongeren die een
depressieve stoornis ontwikkelen vaak slechter op school, hebben ze minder vrienden en
lopen daarnaast meer risico op mentale problemen tijdens de volwassen periode (Rasing,
Stikkelbroek, & Creemers). Ook het ontstaan van sociale angst of faalangst heeft negatieve
gevolgen voor de ontwikkeling. Als gevolg van angstklachten kan een adolescent zich gaan
terugtrekken en situaties gaan vermijden om de angstklachten zoveel mogelijk te voorkomen
(Sportel, 2014).
Het ontstaan van internaliserende gedragsproblemen lijkt samen te hangen met
ontwikkelingen die zich voordoen tijdens de adolescentie. Oudere adolescenten rapporteren
meer problemen dan jongere adolescenten. Deze ontwikkeling geldt vooral voor meisjes, bij
jongens treedt dit verschil niet op. Voor meisjes kan het verloop verklaard worden door
biologische processen, zoals de hormonale veranderingen tijdens de puberteit (Junger,
Mesman, & Meeus, 2003). In de puberteit ontwikkelen adolescenten een toenemend
vermogen tot zelfreflectie dat kan bijdragen aan het ontstaan van internaliserende
problematiek (Junger, Mesman, & Meeus, 2003). Door mentale en fysieke groei wordt er
tijdens de puberteit een lichaamsbeeld opgebouwd. Dit vormt een belangrijke bouwsteen voor
2
