Stappenplannen SR2:
Causaliteit
Stap 1: Is er sprake van een conditio sine qua non-verband?
“was de gedraging (van de verdachte) een noodzakelijke voorwaarde voor
het intreden van het gevolg?”
Stap 2: Is de toerekening redelijk?
Indien CSQN aanwezig is, zal toerekening in beginsel redelijk zijn. verder
kijken naar eventuele negatieve indicaties uit de ‘oude’ causaliteit
theorieën:
- adequatietheorie/algemene voorzienbaarheid Kan een sterke
negatieve indicatie voor redelijke toerekening opleveren, als het een voor
de verdachte geheel onvoorzienbaar gevolg betreft.
- causa proxima-theorie Kan een sterke negatieve indicatie voor
redelijke toerekening opleveren, al tussen de gedraging van de verdachte
en het tenlastegelegde gevolg veel schakels(gebeurtenissen) zitten. Hoe
verder de gedraging van de verdachte verwijderd is van het uiteindelijke
gevolg, des te lastiger het onderbouwen van redelijke toerekening wordt.
- relevantietheorie Kan een positieve indicatie opleveren indien de
gedraging van de verdachte binnen de keten der gebeurtenissen een
typische delictsoorzaak is. die gedraging wordt dan als relevant
bestempeld. DUS: van belang om te weten welk delict is tenlastegelegd,
zodat bedacht kan worden welke gedragingen wel of geen typische
delictsoorzaak kunnen zijn.
HR Letale Longembolie Man veroorzaakt botsing, slachtoffer naar
ziekenhuis. Slachtoffer krijgt longembolie door trombose door de nodige
bedrust. HR: Longembolie is niet van een zodanige aard dat het overlijden
hieraan niet aan de verdachte als gevolg van de aanrijding kan worden
toegerekend.
Stap 3: zijn er diverse andere omstandigheden die het gevolg hebben
beïnvloed?
Gedragingen van slachtoffer zelf en eventuele (medische) derden hier van
belang.
HR Groninger HIV Alternatieve causaliteit. Verdachte spuit HIV in
slachtoffer. Slachtoffer raakt besmet. Vraag was of besmetting door
injectie of door seksueel contact met andere mannen is veroorzaakt. HR
geeft aan wanneer toerekening aan verdachte mogelijk is: vereist is dat
het gedrag een onmiskenbare schakel kan hebben gevormd in de
gebeurtenissen die tot het gevolg hebben geleid, alsmede dat ook
aannemelijk is dat het gevolg met een aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door de gedraging van de verdachte is veroorzaakt. Dit
hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Hulpmiddel kan
, zijn of de gedraging naar haar aard geschikt is om het gevolg teweeg te
brengen.
HR niet-behandelde longinfectie verdachte schiet slachtoffer neer.
Slachtoffer krijgt longinfectie en laat deze niet behandelen, als gevolg
waarvan zij overlijdt. HR: verdachte heeft de omstandigheden in het leven
geroepen die het slachtoffer ertoe hebben gebracht de beslissing te
nemen af te zien van medische behandeling. Overlijden van slachtoffer
kan nog steeds aan verdachte worden toegerekend.
NB: Verweer ten aanzien van causaliteit is een bewijsverweer. Dit moet
gemotiveerd verworpen worden indien uitdrukkelijk onderbouwd
standpunt.
Toestemming
Toestemming neemt wederrechtelijkheid weg. Echter niet bij alle delicten,
enkel bij lichte feiten, bij doodslag en zware mishandeling niet bv,
maatschappelijk belang speelt een rol.
3 vormen van toestemming:
- algemene toestemming.
- medische toestemming.
- sport- en spelsituaties.
Algemene toestemming:
- Veroorlovende handeling dient te zijn verricht door iemand die
handelingsbekwaam is zijn wil te uiten;
- Toestemming mag niet voor misverstand vatbare wijze te zijn gegeven en
moet dus ondubbelzinnig en duidelijk zijn;
- Persoon die toestemming verleent moet op de hoogte zijn van de aard,
ingrijpendheid en de gevolgen van de handeling, van het rechtsbelang dat
wordt geschaad;
- Toestemming dient voorafgaand of tijdens handeling te zijn gegeven;
- Toestemming moet vrijwillig zijn gegeven.
Medische toestemming:
- Medische behandeling is gericht op een concreet behandelingsdoel.
- Handelen gebeurt volgens medische standaard en professionele regels.
- De toestemming van een patiënt. Patiënt moet voldoende geïnformeerd
zijn.
HR Haagse borstendokter Dokter had hier niet conform de geldende
professionele standaard gehandeld, waardoor hij zich niet heeft gedragen
als goed hulpverlener. Beroep op de medische exceptie slaagt niet.
Causaliteit
Stap 1: Is er sprake van een conditio sine qua non-verband?
“was de gedraging (van de verdachte) een noodzakelijke voorwaarde voor
het intreden van het gevolg?”
Stap 2: Is de toerekening redelijk?
Indien CSQN aanwezig is, zal toerekening in beginsel redelijk zijn. verder
kijken naar eventuele negatieve indicaties uit de ‘oude’ causaliteit
theorieën:
- adequatietheorie/algemene voorzienbaarheid Kan een sterke
negatieve indicatie voor redelijke toerekening opleveren, als het een voor
de verdachte geheel onvoorzienbaar gevolg betreft.
- causa proxima-theorie Kan een sterke negatieve indicatie voor
redelijke toerekening opleveren, al tussen de gedraging van de verdachte
en het tenlastegelegde gevolg veel schakels(gebeurtenissen) zitten. Hoe
verder de gedraging van de verdachte verwijderd is van het uiteindelijke
gevolg, des te lastiger het onderbouwen van redelijke toerekening wordt.
- relevantietheorie Kan een positieve indicatie opleveren indien de
gedraging van de verdachte binnen de keten der gebeurtenissen een
typische delictsoorzaak is. die gedraging wordt dan als relevant
bestempeld. DUS: van belang om te weten welk delict is tenlastegelegd,
zodat bedacht kan worden welke gedragingen wel of geen typische
delictsoorzaak kunnen zijn.
HR Letale Longembolie Man veroorzaakt botsing, slachtoffer naar
ziekenhuis. Slachtoffer krijgt longembolie door trombose door de nodige
bedrust. HR: Longembolie is niet van een zodanige aard dat het overlijden
hieraan niet aan de verdachte als gevolg van de aanrijding kan worden
toegerekend.
Stap 3: zijn er diverse andere omstandigheden die het gevolg hebben
beïnvloed?
Gedragingen van slachtoffer zelf en eventuele (medische) derden hier van
belang.
HR Groninger HIV Alternatieve causaliteit. Verdachte spuit HIV in
slachtoffer. Slachtoffer raakt besmet. Vraag was of besmetting door
injectie of door seksueel contact met andere mannen is veroorzaakt. HR
geeft aan wanneer toerekening aan verdachte mogelijk is: vereist is dat
het gedrag een onmiskenbare schakel kan hebben gevormd in de
gebeurtenissen die tot het gevolg hebben geleid, alsmede dat ook
aannemelijk is dat het gevolg met een aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door de gedraging van de verdachte is veroorzaakt. Dit
hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Hulpmiddel kan
, zijn of de gedraging naar haar aard geschikt is om het gevolg teweeg te
brengen.
HR niet-behandelde longinfectie verdachte schiet slachtoffer neer.
Slachtoffer krijgt longinfectie en laat deze niet behandelen, als gevolg
waarvan zij overlijdt. HR: verdachte heeft de omstandigheden in het leven
geroepen die het slachtoffer ertoe hebben gebracht de beslissing te
nemen af te zien van medische behandeling. Overlijden van slachtoffer
kan nog steeds aan verdachte worden toegerekend.
NB: Verweer ten aanzien van causaliteit is een bewijsverweer. Dit moet
gemotiveerd verworpen worden indien uitdrukkelijk onderbouwd
standpunt.
Toestemming
Toestemming neemt wederrechtelijkheid weg. Echter niet bij alle delicten,
enkel bij lichte feiten, bij doodslag en zware mishandeling niet bv,
maatschappelijk belang speelt een rol.
3 vormen van toestemming:
- algemene toestemming.
- medische toestemming.
- sport- en spelsituaties.
Algemene toestemming:
- Veroorlovende handeling dient te zijn verricht door iemand die
handelingsbekwaam is zijn wil te uiten;
- Toestemming mag niet voor misverstand vatbare wijze te zijn gegeven en
moet dus ondubbelzinnig en duidelijk zijn;
- Persoon die toestemming verleent moet op de hoogte zijn van de aard,
ingrijpendheid en de gevolgen van de handeling, van het rechtsbelang dat
wordt geschaad;
- Toestemming dient voorafgaand of tijdens handeling te zijn gegeven;
- Toestemming moet vrijwillig zijn gegeven.
Medische toestemming:
- Medische behandeling is gericht op een concreet behandelingsdoel.
- Handelen gebeurt volgens medische standaard en professionele regels.
- De toestemming van een patiënt. Patiënt moet voldoende geïnformeerd
zijn.
HR Haagse borstendokter Dokter had hier niet conform de geldende
professionele standaard gehandeld, waardoor hij zich niet heeft gedragen
als goed hulpverlener. Beroep op de medische exceptie slaagt niet.
