Samenvatting
4 vwo, hoofdstuk 1
Samenvatting
1 Bewegen in beeld
Plaats
Om een beweging vast te leggen moet je voor verschillende
tijdstippen de plaats van het voorwerp meten. Dat kan bij
langzame bewegingen met stopwatch en meetlint of liniaal. Bij
snelle bewegingen gebruik je een stroboscopische foto of een
videometing.
Snelheid
Als de verbindingskoorde in de (x,t)-grafiek steil is, is de ∆x = x2 – x1
verplaatsing ∆x in het tijdsinterval ∆t groot. Het voorwerp heeft ∆t = t2 – t1
dan een grote gemiddelde snelheid. vgem =
∆𝑥𝑥
∆𝑡𝑡
Voor alle bewegingen geldt dat de snelheid op een bepaald ∆𝑥𝑥
tijdstip (momentane snelheid) gelijk is aan de steilheid van de v = ( )raaklijn
∆𝑡𝑡
raaklijn aan de (x,t)-grafiek op dat tijdstip.
Bij een horizontale (x,t)-grafiek staat het voorwerp (even) stil.
Een beweging met constante snelheid noem je een eenparige
beweging. De (x,t)-grafiek is dan een schuine, rechte lijn. De
constante snelheid is gelijk aan de steilheid van deze lijn.
De verplaatsing is gelijk aan de oppervlakte onder een (v,t)- ∆x = s = vgem ∙ ∆t
grafiek. Je bepaalt die oppervlakte met hokjes tellen of door af te Eenparige beweging:
schatten met een bekend meetkundig figuur. s = ∆x = v ∙ t
In een (v,t)-diagram kun je de gemiddelde snelheid bepalen door
een horizontale lijn op een zodanige hoogte te tekenen dat de
oppervlakte onder de lijn even groot is als de oppervlakte
erboven.
Versnelling
De versnelling a is de snelheidsverandering per tijdseenheid. De
versnelling is gelijk aan de steilheid van de (v,t)-grafiek.
∆𝑣𝑣
De gemiddelde versnelling bepaal je met de steilheid van de agem =
∆𝑡𝑡
verbindingskoorde in de (v,t)-grafiek.
De momentane versnelling is gelijk aan de steilheid van de ∆𝑣𝑣
a = ( )raaklijn
raaklijn aan de (v,t)-grafiek op dat tijdstip. ∆𝑡𝑡
Bij een eenparig versnelde beweging neemt de snelheid in gelijke
tijdsintervallen steeds evenveel toe. De versnelling is dan
constant en de (v,t)-grafiek is een schuine, rechte lijn.
Een vrije val is een val waarbij alleen de zwaartekracht werkt en
geen tegenwerkende krachten. De vrije val is een eenparig
versnelde beweging met a = g.
Bij een vertraagde beweging neemt de snelheid af en is de
versnelling tegengesteld gericht aan de snelheid.
Bij een worp omhoog is de snelheid omhoog gericht en de
versnelling omlaag. Als alleen de zwaartekracht werkt, neemt (in
Nederland) de snelheid iedere seconde af met 9,81 m/s. g = 9,81 m/s2; Binas tabel 7A
© Noordhoff Uitgevers bv Overal Natuurkunde, 4 vwo, Hoofdstuk 1 Pagina 1 van 3
4 vwo, hoofdstuk 1
Samenvatting
1 Bewegen in beeld
Plaats
Om een beweging vast te leggen moet je voor verschillende
tijdstippen de plaats van het voorwerp meten. Dat kan bij
langzame bewegingen met stopwatch en meetlint of liniaal. Bij
snelle bewegingen gebruik je een stroboscopische foto of een
videometing.
Snelheid
Als de verbindingskoorde in de (x,t)-grafiek steil is, is de ∆x = x2 – x1
verplaatsing ∆x in het tijdsinterval ∆t groot. Het voorwerp heeft ∆t = t2 – t1
dan een grote gemiddelde snelheid. vgem =
∆𝑥𝑥
∆𝑡𝑡
Voor alle bewegingen geldt dat de snelheid op een bepaald ∆𝑥𝑥
tijdstip (momentane snelheid) gelijk is aan de steilheid van de v = ( )raaklijn
∆𝑡𝑡
raaklijn aan de (x,t)-grafiek op dat tijdstip.
Bij een horizontale (x,t)-grafiek staat het voorwerp (even) stil.
Een beweging met constante snelheid noem je een eenparige
beweging. De (x,t)-grafiek is dan een schuine, rechte lijn. De
constante snelheid is gelijk aan de steilheid van deze lijn.
De verplaatsing is gelijk aan de oppervlakte onder een (v,t)- ∆x = s = vgem ∙ ∆t
grafiek. Je bepaalt die oppervlakte met hokjes tellen of door af te Eenparige beweging:
schatten met een bekend meetkundig figuur. s = ∆x = v ∙ t
In een (v,t)-diagram kun je de gemiddelde snelheid bepalen door
een horizontale lijn op een zodanige hoogte te tekenen dat de
oppervlakte onder de lijn even groot is als de oppervlakte
erboven.
Versnelling
De versnelling a is de snelheidsverandering per tijdseenheid. De
versnelling is gelijk aan de steilheid van de (v,t)-grafiek.
∆𝑣𝑣
De gemiddelde versnelling bepaal je met de steilheid van de agem =
∆𝑡𝑡
verbindingskoorde in de (v,t)-grafiek.
De momentane versnelling is gelijk aan de steilheid van de ∆𝑣𝑣
a = ( )raaklijn
raaklijn aan de (v,t)-grafiek op dat tijdstip. ∆𝑡𝑡
Bij een eenparig versnelde beweging neemt de snelheid in gelijke
tijdsintervallen steeds evenveel toe. De versnelling is dan
constant en de (v,t)-grafiek is een schuine, rechte lijn.
Een vrije val is een val waarbij alleen de zwaartekracht werkt en
geen tegenwerkende krachten. De vrije val is een eenparig
versnelde beweging met a = g.
Bij een vertraagde beweging neemt de snelheid af en is de
versnelling tegengesteld gericht aan de snelheid.
Bij een worp omhoog is de snelheid omhoog gericht en de
versnelling omlaag. Als alleen de zwaartekracht werkt, neemt (in
Nederland) de snelheid iedere seconde af met 9,81 m/s. g = 9,81 m/s2; Binas tabel 7A
© Noordhoff Uitgevers bv Overal Natuurkunde, 4 vwo, Hoofdstuk 1 Pagina 1 van 3
