NIP – college 18 (massaschade)
Relevantie collectieve afwikkeling
• Complexe maatschappij
• Individuele pro cedure: hoge kosten, complexe
zaken, rationele apathie
• Nationale en Europese aandacht voor
collectieve afwikkeling
• Doelen: compensatie, preventie/afschrikking
en efficiënte rechtspleging
We leven tegenwoordig in een complexe maatschappij en een individuele procedure in een complexe
maatschappij is duur. En er kan sprake zijn van rationele apathie → kosten-baatanalyse; zijn de baten
groter dan de kosten
Preventie en afschrikking → Je wilt voorkomen dat het schadeveroorzakende gedrag ook in de
toekomst voorkomt
Efficiënte rechtspleging → om te voorkomen dat er duizenden zaken bij de rechter komen; en rechters
zijn natuurlijk onafhankelijk en om te voorkomen dat iedere rechter zijn eigen weg gaat volgen → dit
is niet efficiënt.
In een hoop aantal landen wordt nagedacht over collectieve acties
EU collective redress
• Aanvankelijk sectoraal
• Vanaf 2011 horizontaal , resulterend in
Aanbevelingen en Mededeling (juni 2013)
• Niet-bindende gemeenschappelijke beginselen
• Consensus: geen ‘US style’ class actions
• Evaluatie ‘18: het loopt nog geen storm
• Terug naar consumentenrecht ?
Ook op EU niveau wordt er nagedacht collectief verhaal → collective redress
Aanvankelijk sectoraal → Dit houdt in dat het voornamelijk op het niveau van het consumentenrecht
werd nagedacht over collectieve afwikkeling → want consumenten moeten worden beschermd en als
ze schade hebben geleden gaan ze niet individueel naar de rechter, dus collectief verhaal.
, NIP – college 18 (massaschade)
Daarnaast gebeurde datzelfde bij mededingingsrecht → Die liepen naast elkaar → allebei dachten er
over na en dachten van misschien moeten we de krachten gaan bundelen → dat gebeurde in 2011 op
horizontaal niveau, dus op het niveau van alle privaatrechtelijke recht en dat resulteerde in een
aanbeveling en mededeling in juni 2013.
- Wat stond in erin (aanbeveling en mededeling)? → Niet-bindende gemeenschappelijk
beginselen. Wat is dit? Wat doen we daarmee? Het is bedoeld als een algemene leidraad van
beginselen. Wij willen graag dat op EU niveau collectief verhaal op deze wijze wordt
vormgegeven en als jullie nadenken over collectief verhaal, willen jullie dan rekening houden
met deze beginselen.
o Het lastige is dat over de beginselen in verschillende landen niet hetzelfde wordt
gedacht. Nederland is liberaal, maar andere partijen niet.
- De beginselen zijn niet bindend → soft law
- In 2018 kwam er een evaluatie en staat nog heel er in de kinderschoenen (beginfase).
o Gaan we weer sectoraal? In NL proberen we het heel erg horizontaal te houden en de
EU lijkt nu weer terug te keren naar sectoraal.
Collectief procederen in Nederla nd
• Langs ‘reguliere’routes
• Of via speciaal ontworpen ‘mechanisme’:
• Collectieve actie
• Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade
(WCAM)
• Collectieve schadevergoedingsactie?
• (WAMCA)
Eigenlijk kan je langs twee routes collectief procederen:
- Je kunt gebruik maken van het huidige procesrecht. Er zijn een aantal routes hiervoor.
- Daarnaast zijn er een aantal speciaal ontworpen mechanismen.
o Collectieve actie → art 3:305a BW
o WCAM → artikel 7:907 e.v. BW
o WAMCA → wetsvoorstel en die beoogt de huidige collectieve actie open te stellen
voor schadevergoeding.
▪ Naar huidig recht kan je geen schadevergoeding vorderen. Wat kan je wel
doen? Verklaring voor recht en iedereen zelfstandig een procedure starten.
Of een schikking en dan verbindend laten verklaren bij het Hof Amsterdam.
Als je niet gebonden wilt worden aan de schikking, dan opt-out.
Relevantie collectieve afwikkeling
• Complexe maatschappij
• Individuele pro cedure: hoge kosten, complexe
zaken, rationele apathie
• Nationale en Europese aandacht voor
collectieve afwikkeling
• Doelen: compensatie, preventie/afschrikking
en efficiënte rechtspleging
We leven tegenwoordig in een complexe maatschappij en een individuele procedure in een complexe
maatschappij is duur. En er kan sprake zijn van rationele apathie → kosten-baatanalyse; zijn de baten
groter dan de kosten
Preventie en afschrikking → Je wilt voorkomen dat het schadeveroorzakende gedrag ook in de
toekomst voorkomt
Efficiënte rechtspleging → om te voorkomen dat er duizenden zaken bij de rechter komen; en rechters
zijn natuurlijk onafhankelijk en om te voorkomen dat iedere rechter zijn eigen weg gaat volgen → dit
is niet efficiënt.
In een hoop aantal landen wordt nagedacht over collectieve acties
EU collective redress
• Aanvankelijk sectoraal
• Vanaf 2011 horizontaal , resulterend in
Aanbevelingen en Mededeling (juni 2013)
• Niet-bindende gemeenschappelijke beginselen
• Consensus: geen ‘US style’ class actions
• Evaluatie ‘18: het loopt nog geen storm
• Terug naar consumentenrecht ?
Ook op EU niveau wordt er nagedacht collectief verhaal → collective redress
Aanvankelijk sectoraal → Dit houdt in dat het voornamelijk op het niveau van het consumentenrecht
werd nagedacht over collectieve afwikkeling → want consumenten moeten worden beschermd en als
ze schade hebben geleden gaan ze niet individueel naar de rechter, dus collectief verhaal.
, NIP – college 18 (massaschade)
Daarnaast gebeurde datzelfde bij mededingingsrecht → Die liepen naast elkaar → allebei dachten er
over na en dachten van misschien moeten we de krachten gaan bundelen → dat gebeurde in 2011 op
horizontaal niveau, dus op het niveau van alle privaatrechtelijke recht en dat resulteerde in een
aanbeveling en mededeling in juni 2013.
- Wat stond in erin (aanbeveling en mededeling)? → Niet-bindende gemeenschappelijk
beginselen. Wat is dit? Wat doen we daarmee? Het is bedoeld als een algemene leidraad van
beginselen. Wij willen graag dat op EU niveau collectief verhaal op deze wijze wordt
vormgegeven en als jullie nadenken over collectief verhaal, willen jullie dan rekening houden
met deze beginselen.
o Het lastige is dat over de beginselen in verschillende landen niet hetzelfde wordt
gedacht. Nederland is liberaal, maar andere partijen niet.
- De beginselen zijn niet bindend → soft law
- In 2018 kwam er een evaluatie en staat nog heel er in de kinderschoenen (beginfase).
o Gaan we weer sectoraal? In NL proberen we het heel erg horizontaal te houden en de
EU lijkt nu weer terug te keren naar sectoraal.
Collectief procederen in Nederla nd
• Langs ‘reguliere’routes
• Of via speciaal ontworpen ‘mechanisme’:
• Collectieve actie
• Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade
(WCAM)
• Collectieve schadevergoedingsactie?
• (WAMCA)
Eigenlijk kan je langs twee routes collectief procederen:
- Je kunt gebruik maken van het huidige procesrecht. Er zijn een aantal routes hiervoor.
- Daarnaast zijn er een aantal speciaal ontworpen mechanismen.
o Collectieve actie → art 3:305a BW
o WCAM → artikel 7:907 e.v. BW
o WAMCA → wetsvoorstel en die beoogt de huidige collectieve actie open te stellen
voor schadevergoeding.
▪ Naar huidig recht kan je geen schadevergoeding vorderen. Wat kan je wel
doen? Verklaring voor recht en iedereen zelfstandig een procedure starten.
Of een schikking en dan verbindend laten verklaren bij het Hof Amsterdam.
Als je niet gebonden wilt worden aan de schikking, dan opt-out.
