Hoofdstuk 27 Prokaryotes
Prokaryoten Organismen die geen celkern bevatten, meestal eencellig maar
soms ook meercellig, kleiner dan eukaryoten
Structure of prokaryotes
Cell-surface structere
Celwand Zorgt voor stevigheid, geeft bescherming en voorkomt
openbarsten in een hypotonische omgeving
Plasmolyse Het celmembraan laat los van de celwand doordat er water
onttrokken is uit de cel, dit voorkomt reproductie
Peptidoglycan Een polymeerstructuur van suikers die gecrosslinked zijn door
korte polypeptiden, vormt de celwand van bacteriën
*De celwand van archaea bevat GEEN peptidoglycan
Gram stain Het kleuren van de celwand van bacteriën, hiermee kunnen
gram positieve en gram negatieve bacteriën onderscheiden
worden
Gram positief Kleurt paars, simpele celwand, peptiodglycanlaag ligt aan de
buitenkant van de celwand
Gram negatief Kleurt roze, complexere celwand, peptidoglycanlaag ligt tussen
twee membranen in wat samen de celwand vormt
*Het membraan aan de buitenkant van een gram negatieve bacterie bevat
lipopolysachariden die toxisch zijn en shock of koorts kunnen veroorzaken. Ook zijn gram
negatieve bacteriën resistenter voor antibiotica omdat de peptidoglycan laag moeilijk te
bereiken is.
Antibiotica Werkt in op de crosslinks in de peptiodoglycan laag van de
celwand
Capsule Polysacharide of eiwit laag rondom de celwand (massief)
Slime layer Polysacharide of eiwit laag rondom de celwand (niet massief)
, *De bacteriecel kan hiermee goed aan een substraat kleven of een kolonie vormen met
andere bacteriecellen, ze beschermen tegen uitdroging of aanvallen van het
immuunsysteem van de host cel
Endospores Kopie van het genoom van een bacterie ingepakt in
meerlagensysteem, wordt gevormd in extreme
omstandigheden
*Water wordt verwijderd van de endospore en de originele cel gaat kapot en de endospore
komt vrij
Fimbriae Haarachtige uitsteeksels waarmee een bacterie zich vast kan
maken aan een oppervlak
Pili Lange uitstulpingen die twee cellen naar elkaar toe trekken om
DNA uit te wisselen (ook wel sexpili)
Motility
Taxis Gecoördineerde beweging van of naar een stimulus
Flagella Staart waarmee een bacterie zich voort kan bewegen
*Bacteriële flagella en flagella van archaea lijken veel op elkaar qua grootte en samenstelling
maar bestaan uit totaal andere en niet-gerelateerde eiwitten. De flagella zijn analoog.
Internal organization and DNA
Prokaryotische cellen hebben een simpelere interne organisatie dan eukaryotische cellen, zo
hebben de meeste prokaryoten geen interne membranen, maar soms is er toch een intern
membraan aanwezig. Dit interne membraan is dan gevormd uit het celmembraan. Het DNA
van prokaryoten is circulair.
Nucleoid Plek in het cytoplasma waar het DNA (één chromosoom) zich
bevindt, wordt niet omringd door een membraan
Plasmiden Afzonderlijk circulair DNA
*In bacteriën zijn de ribosomen iets kleiner dan in eukaryotische cellen. Ook verschillen ze in
hun eiwit en RNA-componenten, hierdoor kunnen antibiotica hierop ingrijpen en de
bacteriën vernietigen in het menselijk lichaam.
Reproduction
Prokaryoten kunnen zich snel voortplanten, de meeste binnen 1-3 uur. Prokaryoten hebben
niet de overhand omdat ze na veel reproduceren zichzelf uitputten, zichzelf vergiftegen met
afvalstoffen, competeren met andere soorten micro-organismen of worden opgegeten door
andere organismen.
Genetic variation in prokaryotes
Rapid production and mutation
Prokaryoten Organismen die geen celkern bevatten, meestal eencellig maar
soms ook meercellig, kleiner dan eukaryoten
Structure of prokaryotes
Cell-surface structere
Celwand Zorgt voor stevigheid, geeft bescherming en voorkomt
openbarsten in een hypotonische omgeving
Plasmolyse Het celmembraan laat los van de celwand doordat er water
onttrokken is uit de cel, dit voorkomt reproductie
Peptidoglycan Een polymeerstructuur van suikers die gecrosslinked zijn door
korte polypeptiden, vormt de celwand van bacteriën
*De celwand van archaea bevat GEEN peptidoglycan
Gram stain Het kleuren van de celwand van bacteriën, hiermee kunnen
gram positieve en gram negatieve bacteriën onderscheiden
worden
Gram positief Kleurt paars, simpele celwand, peptiodglycanlaag ligt aan de
buitenkant van de celwand
Gram negatief Kleurt roze, complexere celwand, peptidoglycanlaag ligt tussen
twee membranen in wat samen de celwand vormt
*Het membraan aan de buitenkant van een gram negatieve bacterie bevat
lipopolysachariden die toxisch zijn en shock of koorts kunnen veroorzaken. Ook zijn gram
negatieve bacteriën resistenter voor antibiotica omdat de peptidoglycan laag moeilijk te
bereiken is.
Antibiotica Werkt in op de crosslinks in de peptiodoglycan laag van de
celwand
Capsule Polysacharide of eiwit laag rondom de celwand (massief)
Slime layer Polysacharide of eiwit laag rondom de celwand (niet massief)
, *De bacteriecel kan hiermee goed aan een substraat kleven of een kolonie vormen met
andere bacteriecellen, ze beschermen tegen uitdroging of aanvallen van het
immuunsysteem van de host cel
Endospores Kopie van het genoom van een bacterie ingepakt in
meerlagensysteem, wordt gevormd in extreme
omstandigheden
*Water wordt verwijderd van de endospore en de originele cel gaat kapot en de endospore
komt vrij
Fimbriae Haarachtige uitsteeksels waarmee een bacterie zich vast kan
maken aan een oppervlak
Pili Lange uitstulpingen die twee cellen naar elkaar toe trekken om
DNA uit te wisselen (ook wel sexpili)
Motility
Taxis Gecoördineerde beweging van of naar een stimulus
Flagella Staart waarmee een bacterie zich voort kan bewegen
*Bacteriële flagella en flagella van archaea lijken veel op elkaar qua grootte en samenstelling
maar bestaan uit totaal andere en niet-gerelateerde eiwitten. De flagella zijn analoog.
Internal organization and DNA
Prokaryotische cellen hebben een simpelere interne organisatie dan eukaryotische cellen, zo
hebben de meeste prokaryoten geen interne membranen, maar soms is er toch een intern
membraan aanwezig. Dit interne membraan is dan gevormd uit het celmembraan. Het DNA
van prokaryoten is circulair.
Nucleoid Plek in het cytoplasma waar het DNA (één chromosoom) zich
bevindt, wordt niet omringd door een membraan
Plasmiden Afzonderlijk circulair DNA
*In bacteriën zijn de ribosomen iets kleiner dan in eukaryotische cellen. Ook verschillen ze in
hun eiwit en RNA-componenten, hierdoor kunnen antibiotica hierop ingrijpen en de
bacteriën vernietigen in het menselijk lichaam.
Reproduction
Prokaryoten kunnen zich snel voortplanten, de meeste binnen 1-3 uur. Prokaryoten hebben
niet de overhand omdat ze na veel reproduceren zichzelf uitputten, zichzelf vergiftegen met
afvalstoffen, competeren met andere soorten micro-organismen of worden opgegeten door
andere organismen.
Genetic variation in prokaryotes
Rapid production and mutation
