Een operatie is een complex en technologisch proces. Een zorgverlener komt voorafgaand
aan de operatie meerdere zorgverleners tegen zoals de chirurg, de anesthesist en
verschillende verpleegkundigen. Een adequate communicatie, verslaglegging en overdracht
momenten zijn hierbij van groot belang. Hiervoor bestaan landelijke richtlijnen. Controleer
daarom altijd op de afdeling waar je werkt welke protocollen en afspraken van kracht zijn.
Het operatief proces bestaat uit een drietal fases: preoperatieve zorg, perioperatieve zorg
en postoperatieve zorg.
Preoperatieve zorg is alle zorg die voorafgaat aan de operatie. Zo brengt de anesthesist de
lichamelijke conditie voor de operatie volledig in kaart met behulp van onder andere
bloeduitslagen en een eventueel hartfilmpje.
Perioperatieve zorg omvat de preoperatieve zorg en risico-inschatting van zorgvragers, de
zorg tijdens de operatie en de nazorg.
Postoperatieve zorg is alle zorg die plaatsvindt na de operatie.
Landelijke richtlijn preoperatief traject
De meeste ziekenhuizen maken gebruik van de landelijke richtlijn preoperatief traject. Deze
richtlijn heeft betrekking op zorgverleners die betrokken zijn bij zorgvragers die worden
geopereerd. In deze richtlijn is onder andere vastgelegd dat de chirurg en de anesthesioloog
samen verantwoordelijk zijn voor het preoperatief onderzoek van de zorgvrager, de
risicoschatting (anesthesiologische risico en operatierisico) en de besluitvorming tot
operatie.
In deze richtlijn staat omschreven uit welke protocollen het preoperatief proces moet
bestaan. Daarnaast is er in het preoperatief proces een aantal vaste stop- en
overdrachtsmomenten beschreven. Een stopmoment (controlemoment) wordt gebruikt om
te controleren of er aan de voorwaarden tot operatie is voldaan. De landelijke
richtlijn preoperatief traject bestaat uit een viertal fases. Een overzicht vind je in de tabel
‘Vier fasen landelijke richtlijn preoperatief traject’.
VIER FASEN LANDELIJKE RICHTLIJN PREOPERATIEF TRAJECT
Fase De zorgvrager wordt door de anesthesioloog, de verpleegkundige en
1 de chirurg preoperatief gescreend: lichamelijk onderzoek,
laboratoriumonderzoek, hartonderzoek (ecg), longonderzoek (X-thorax),
en voorzien van informatie.
De zorgvrager, de anesthesioloog en de chirurg dienen akkoord te
gaan met de operatie en de daarbij behorende anesthesie en de
bijbehorende risico’s.
Fase Dit is de fase waarin de operatie wordt gepland. Voordat er een
2 definitieve operatiedatum wordt gepland, wordt er gecontroleerd of aan
alle voorwaarden is voldaan: medische gegevens zorgvrager, benodigde
materialen, eventueel beschikbaarheid intensive care bed, voldoende
personeel beschikbaar.