Algemene aandachtspunten voor katheterzorg
Katheteriseren van de blaas is het inbrengen van een holle buis (katheter) in de blaas met
als doel het afvloeien van urine. Het inbrengen van een blaaskatheter is een voorbehouden
handeling en kan op 2 manieren:
Via de urethra in de urineblaas. Dit noem je een urethrale katheter.
Via de voorste buikwand in de urineblaas. Dit noem je een suprapubische katheter.
Levensfase en kenmerken van de zorgvrager
Doelgroep Aandachtspunten
Barenden en Als een barende niet kan urineren, kan de foetus in afwijkende
kraamvrouwen ligging komen of indaling worden tegengehouden. Een
kraamvrouw kan soms niet plassen vlak na de bevalling: het
baringskanaal gezwollen is en zich niet contraheren (infecties).
Geriatrische en Verwardheid, wanen of agressie kunnen het inbrengen van een
psychiatrische blaaskatheter hinderen.
zorgvragers
Chronisch zieken In ernstige gevallen van MS of bij sterke contracturen bij
zorgvragers met reuma wordt een suprapubische katheter
ingebracht. Als de katheter voor het eerst wordt ingebracht, zal
de zorgvrager naar het ziekenhuis moeten. Chronisch zieken zijn
vaak ervaringsdeskundige.
Zorgvragers met In ernstige gevallen van spasticiteit en bij misvorming van het
een verstandelijke bekken wordt een suprapubische katheter ingebracht. Een
beperking of zorgvrager met een verstandelijke beperking zal opgenomen
lichamelijke worden in het ziekenhuis. Geef goede voorlichting in eenvoudige
handicap en duidelijke taal. Ze zijn vaak ervaringsdeskundige.
Complicaties bij een blaaskatheter
Een urineweginfectie kan ontstaan door onvoldoende hygiënisch werken of door
incontinentie van feces. Via de katheter komen dan micro-organismen in de blaas. Zelfs bij
een goede verzorging ontstaat na enkele weken vaak een urineweginfectie.
Blaaskrampen zijn een natuurlijke reactie van de blaas op een vreemd voorwerp,
namelijk de katheter. Als de zorgvrager er veel last van heeft, kun je de arts raadplegen.
Lekkage kan ontstaan door verstopping van de blaaskatheter of door een te volle
ballon.
Hematurie of bloed in de urine kan ontstaan door irritatie van de blaas of door
trauma, bijvoorbeeld door trekken aan de katheter.
Na het verwijderen van de katheter kan er incontinentie ontstaan doordat ze de
controle over de mictie heeft verloren. De blaas kan worden voorbereid op het weer onder
controle krijgen van de mictie door blaastraining toe te passen voor de katheter wordt
verwijderd.
Voorlichting en instructie
De reden van de ingreep en de handeling;
De wijze waarop de handeling wordt uitgevoerd;
Wat de zorgvrager bij de ingreep of de handeling kan verwachten;
Wanneer de zorgvrager moet waarschuwen.
Wat de zorgvrager wel en niet kan doen met een katheter en omgang in dagelijks
leven;
Katheteriseren van de blaas is het inbrengen van een holle buis (katheter) in de blaas met
als doel het afvloeien van urine. Het inbrengen van een blaaskatheter is een voorbehouden
handeling en kan op 2 manieren:
Via de urethra in de urineblaas. Dit noem je een urethrale katheter.
Via de voorste buikwand in de urineblaas. Dit noem je een suprapubische katheter.
Levensfase en kenmerken van de zorgvrager
Doelgroep Aandachtspunten
Barenden en Als een barende niet kan urineren, kan de foetus in afwijkende
kraamvrouwen ligging komen of indaling worden tegengehouden. Een
kraamvrouw kan soms niet plassen vlak na de bevalling: het
baringskanaal gezwollen is en zich niet contraheren (infecties).
Geriatrische en Verwardheid, wanen of agressie kunnen het inbrengen van een
psychiatrische blaaskatheter hinderen.
zorgvragers
Chronisch zieken In ernstige gevallen van MS of bij sterke contracturen bij
zorgvragers met reuma wordt een suprapubische katheter
ingebracht. Als de katheter voor het eerst wordt ingebracht, zal
de zorgvrager naar het ziekenhuis moeten. Chronisch zieken zijn
vaak ervaringsdeskundige.
Zorgvragers met In ernstige gevallen van spasticiteit en bij misvorming van het
een verstandelijke bekken wordt een suprapubische katheter ingebracht. Een
beperking of zorgvrager met een verstandelijke beperking zal opgenomen
lichamelijke worden in het ziekenhuis. Geef goede voorlichting in eenvoudige
handicap en duidelijke taal. Ze zijn vaak ervaringsdeskundige.
Complicaties bij een blaaskatheter
Een urineweginfectie kan ontstaan door onvoldoende hygiënisch werken of door
incontinentie van feces. Via de katheter komen dan micro-organismen in de blaas. Zelfs bij
een goede verzorging ontstaat na enkele weken vaak een urineweginfectie.
Blaaskrampen zijn een natuurlijke reactie van de blaas op een vreemd voorwerp,
namelijk de katheter. Als de zorgvrager er veel last van heeft, kun je de arts raadplegen.
Lekkage kan ontstaan door verstopping van de blaaskatheter of door een te volle
ballon.
Hematurie of bloed in de urine kan ontstaan door irritatie van de blaas of door
trauma, bijvoorbeeld door trekken aan de katheter.
Na het verwijderen van de katheter kan er incontinentie ontstaan doordat ze de
controle over de mictie heeft verloren. De blaas kan worden voorbereid op het weer onder
controle krijgen van de mictie door blaastraining toe te passen voor de katheter wordt
verwijderd.
Voorlichting en instructie
De reden van de ingreep en de handeling;
De wijze waarop de handeling wordt uitgevoerd;
Wat de zorgvrager bij de ingreep of de handeling kan verwachten;
Wanneer de zorgvrager moet waarschuwen.
Wat de zorgvrager wel en niet kan doen met een katheter en omgang in dagelijks
leven;
