ZEE lessamenvattingen (tentamen)
FILOSOFISCHE ANTROPOLOGIE - Samenvatting les 1
Onderwerp:
• wat maakt de mens tot mens?
• Wat maakt ‘mij’ tot ‘mijzelf’
Kanttekeningen:
Mensbeelden zijn constructies. In de les maak je kennis met de meest gangbare.
De mens is…
• een rationeel wezen dat kan denken en kan reflecteren op die gedachten
• een talig wezen
Ideeën over mens zijn …
• de mens heeft een ziel
- zijn lichaam en ziel één of zijn ze gescheiden?
Ideeën over mens ‘worden’….
• de mens wordt gevormd door biologische factoren
- biologie (hersenen / evolutie)
• de mens wordt gevormd door zijn omgeving
- sociobiologie (man/vrouw beelden)
- dominante systemen (instituten, opvoeding, tradities, cultuur…)
De literatuur:
In les 1 constateren we dat we minder verschillen van andere zoogdieren dan we
misschien graag zouden geloven. Maar waarin verschillen we dan precies van
dieren? In de literatuur bij deze les kun je lezen hoe verschillende auteurs een
antwoord geven op die vraag.
ZEE 11 - les 2: sociale- en cultuurfilosofie
Inleiding
Cultuur is tegengesteld aan Natuur.
Cultuur speelt zich af binnen groepen mensen, zowel in het privé als het private
domein (mensen / landen / schoolcultuur / familiecultuur….).
Sociale- en cultuurfilosofie
, Houdt zich bezig met:
vragen naar het ontstaan, de zin en het wezen van de samenleving
structuren binnen de samenleving
verhouding tussen individuele mens en samenleving
Rationeel analyseren van culturen
In de les noemden we een aantal modellen die gebruikt worden om een cultuur
rationeel te analysteren / bestuderen, zoals het model van
Maslov (gericht op Westese culturen)
Pinto (gericht op niet-westerse culturen)
Hofstede
Adler
Cultuur in de Spiegel
Op de KPZ baseert de vakgroep ARTS haar ideeën vooral op de theorieën van
Barend van Heusden, zoals die beschreven worden in het recente onderzoeksproject
‘Cultuur in de Spiegel’.
CIS onderscheidt twee soorten ‘cultuur’: cultuur-in-brede-zin en cultuur-in-beperkte-
zin.
Het onderzoek van CIS houdt richt zich vooral op cultuur-in-beperkte-zin en
onderscheidt daarin vier vormen van cultuur-in-beperkte-zin:
1. De beschrijving van wat er zich in een cultuur afspeelt (journalistiek,
geschiedschrijving….)
2. Het verbeelden van onze ervaringen met kunst (kunst, entertainment….)
3. Discussies over de betekenis van cultuur (politieke, maatschappelijke,
esthetische, spirituele en levensbeschouwelijke overtuigingen)
4. Onderzoek naar het wezen van cultuur (filosofie, wetenschap)
Cultuur wordt volgens de theorie van CIS gedragen en geuit met behulp van vier
media: lichaam, voorwerpen, gesproken taal en grafische tekens.
Om cultureel bewustzijn te ontwikkelen moet je volgens de theorie van CIS
beschikken over vier culturele vaardigheden: waarnemen, verbeelden,
conceptualiseren, analyseren.
Houdingen t.o.v. cultuur
Er zijn verschillende posities of houdingen die je kunt innemen t.o.v. cultuur. In de les
hebben we getest welke houding jij inneemt t.o.v. cultuur.
Positieve en negatieve vrijheid
FILOSOFISCHE ANTROPOLOGIE - Samenvatting les 1
Onderwerp:
• wat maakt de mens tot mens?
• Wat maakt ‘mij’ tot ‘mijzelf’
Kanttekeningen:
Mensbeelden zijn constructies. In de les maak je kennis met de meest gangbare.
De mens is…
• een rationeel wezen dat kan denken en kan reflecteren op die gedachten
• een talig wezen
Ideeën over mens zijn …
• de mens heeft een ziel
- zijn lichaam en ziel één of zijn ze gescheiden?
Ideeën over mens ‘worden’….
• de mens wordt gevormd door biologische factoren
- biologie (hersenen / evolutie)
• de mens wordt gevormd door zijn omgeving
- sociobiologie (man/vrouw beelden)
- dominante systemen (instituten, opvoeding, tradities, cultuur…)
De literatuur:
In les 1 constateren we dat we minder verschillen van andere zoogdieren dan we
misschien graag zouden geloven. Maar waarin verschillen we dan precies van
dieren? In de literatuur bij deze les kun je lezen hoe verschillende auteurs een
antwoord geven op die vraag.
ZEE 11 - les 2: sociale- en cultuurfilosofie
Inleiding
Cultuur is tegengesteld aan Natuur.
Cultuur speelt zich af binnen groepen mensen, zowel in het privé als het private
domein (mensen / landen / schoolcultuur / familiecultuur….).
Sociale- en cultuurfilosofie
, Houdt zich bezig met:
vragen naar het ontstaan, de zin en het wezen van de samenleving
structuren binnen de samenleving
verhouding tussen individuele mens en samenleving
Rationeel analyseren van culturen
In de les noemden we een aantal modellen die gebruikt worden om een cultuur
rationeel te analysteren / bestuderen, zoals het model van
Maslov (gericht op Westese culturen)
Pinto (gericht op niet-westerse culturen)
Hofstede
Adler
Cultuur in de Spiegel
Op de KPZ baseert de vakgroep ARTS haar ideeën vooral op de theorieën van
Barend van Heusden, zoals die beschreven worden in het recente onderzoeksproject
‘Cultuur in de Spiegel’.
CIS onderscheidt twee soorten ‘cultuur’: cultuur-in-brede-zin en cultuur-in-beperkte-
zin.
Het onderzoek van CIS houdt richt zich vooral op cultuur-in-beperkte-zin en
onderscheidt daarin vier vormen van cultuur-in-beperkte-zin:
1. De beschrijving van wat er zich in een cultuur afspeelt (journalistiek,
geschiedschrijving….)
2. Het verbeelden van onze ervaringen met kunst (kunst, entertainment….)
3. Discussies over de betekenis van cultuur (politieke, maatschappelijke,
esthetische, spirituele en levensbeschouwelijke overtuigingen)
4. Onderzoek naar het wezen van cultuur (filosofie, wetenschap)
Cultuur wordt volgens de theorie van CIS gedragen en geuit met behulp van vier
media: lichaam, voorwerpen, gesproken taal en grafische tekens.
Om cultureel bewustzijn te ontwikkelen moet je volgens de theorie van CIS
beschikken over vier culturele vaardigheden: waarnemen, verbeelden,
conceptualiseren, analyseren.
Houdingen t.o.v. cultuur
Er zijn verschillende posities of houdingen die je kunt innemen t.o.v. cultuur. In de les
hebben we getest welke houding jij inneemt t.o.v. cultuur.
Positieve en negatieve vrijheid
