PREDOCS
Adviesverslag
Een beschrijvend kwalitatef onderzoek naar gedragscomponenten van verpleegkundigen ter
bevordering van de implementate van het PREDOCS-programma in het St. Antonius
Ziekenhuis te Nieuwegein
Opdrachtgever: Lectoraat Chronisch Zieken & Proacteve Ouderenzorg
Naam opdrachtgever: Yvonne Jordens, MSc. en dr. Roelof Etema
Beoordelaar: Maarten van Vliet
Tweede beoordelaar: J.A. van Os
Student: Monica Smit- Jongenoter
Studentnummer: 1710394
Opleiding: HBO Verpleegkunde
Groep: GVE-3DUV-a-18
Cursus: GVE-4.AIB-17
Datum: 30 december 2018
, Voorwoord
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Mijn naam is Monica Smit-Jongenoter. Ik ben werkzaam als cardiologieverpleegkundige in
het Beatrixziekenhuis te Gorinchem.
Voor u ligt het adviesrapport dat ik heb geschreven als onderdeel van het
afstudeeronderwijs aan Hogeschool Utrecht. Het afstudeeronderwijs is onderdeel van het
vierde jaar en daarmee ook het laatste jaar van de bachelor verpleegkunde. Deze opleiding
heb ik via de duale-verkorte leerweg gevolgd.
Dit adviesrapport is geschreven in opdracht van het Lectoraat Chronisch Zieken & Proacteve
Ouderenzorg, dat onderdeel is van Hogeschool Utrecht. Zij onderzoeken de landelijke
implementate van het PREDOCS-consult. Tevens is dit rapport geschreven in opdracht van
het St. Antonius Ziekenhuis te Nieuwegein. In dit ziekenhuis zijn de interviews afgenomen.
Bij deze wil ik graag Esther en Mariët bedanken, mijn collega’s waarmee ik heel fjn kan
samenwerken, maar die mij tjdens deze studie ook voorzien hebben van de nodige
begeleiding en feedback. Ik wil Maarten van Vliet bedanken voor zijn kritsche blik en
feedback tjdens deze studie, die mijn eindproduct naar een ander niveau kon brengen.
Ook wil ik mijn dank uitspreken naar mijn klasgenoten, voor de feedback, het gemopper,
maar zeker de gezeligheid waardoor het bij mij niet ontbrak aan motvate. Ook bedank ik
Manon voor de nauwe samenwerking die wij hebben gehad tjdens deze studie. We hebben
veel steun bij elkaar gevonden en veel van elkaar kunnen leren.
1
, Inhoudsopgave
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Samenvatng 3
1. Inleiding 4
1.1 Aanleiding 4
1.2 Doelstellingen 5
1.3 Vraagstellingen 6
1.4 Defniëring begrippen 6
2. Methode 7
2.1 Het onderzoeksdesign 7
2.2 De onderzoeksopzet en -populate 7
2.3 Wijze van dataverzameling 7
2.4 Wijze van data-analyse 8
2.5 Betrouwbaarheid en validiteit 8
2.6 Ethische overwegingen 8
3. Resultaten 9
3.1 Literatuurstudie 9
3.2 Interviews 15
3.3 Audio fragment 20
4. Discussie 22
4.1 Relevantste bevindingen 22
4.2 Methodologische beperkingen en sterke factoren 23
4.3 Conclusie 24
5. Het advies 25
Bronnenlijst 26
Bijlage 1: Het PREDOCS-programma 29
Bijlage 2: Zoekstrategie 35
Bijlage 3: Beoordelingslijsten wetenschappelijke onderzoekpublicates 37
Bijlage 4: Uitnodigende brief interview 51
Bijlage 5: Transcript interviews 52
Bijlage 6: Transcript audiofragment 59
Bijlage 7: Foto’s themadagen 68
Bijlage 8: Refecteverslag 69
Bijlage 9: Zelfscan onderzoekende houding 71
2
, Samenvatng
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Inleiding
Steeds meer ouderen ondergaan een openhartoperate. Zij hebben een verhoogd risico op
postoperateve complicates. Het verpleegkundige PREDOCS-consult is ontwikkeld om het
risico op postoperateve complicates te verminderen. De implementate van zo’n complexe
intervente is afankelijk van gedragsverandering bij zorgprofessionals. Om hier inzicht in te
vergaren, is het COM-B-model gebruikt. Dit is een systematsche methode om gedrag te
analyseren, ervan uitgaande dat gedrag (B) de uitkomst is van een interactef systeem van
‘bekwaamheid‘ (C), ‘mogelijkheid‘ (O) en ‘motvate‘ (M). Het doel van deze studie is om een
advies uit te brengen met efecteve interventes op het gebied van gedragsverandering bij
verpleegkundigen, tjdens het implementeren van het PREDOCS-consult, om zo de
slagingskans van de implementate te optmaliseren.
Methode
Deze studie heef een beschrijvend kwalitatef design met kwalitateve datacollecte. De
populate bestaat uit verpleegkundigen die betrokken zijn bij het implementateproces van
PREDOCS. De algemene gedragscomponenten die gevonden zijn in de literatuur, zijn middels
het COM-B-model in kaart gebracht en vervolgens zijn er interventes aan gekoppeld,
middels het Behaviour Change Wheel. Semi-gestructureerde interviews zijn afgenomen,
getranscribeerd en geanalyseerd middels het coderen van labels. Er is gekeken naar welke
gedragscomponenten uit de interviews overeenkwamen met de gedragscomponenten uit de
literatuurstudie. Een aangeleverd audiofragment is getranscribeerd en vervolgens
geanalyseerd middels een vooraf opgestelde tabel.
Resultaten
Belemmeringen die invloed hebben op het gedrag komen op het gebied van sociale- en
fysieke gelegenheid het sterkst naar voren. Met fysieke gelegenheid wordt de
organisatorische omgeving bedoeld zoals tjd, geld en locates. Onder sociale gelegenheid
vallen interpersoonlijke invloeden.
Conclusie
De gedragscomponenten ‘sociale- en fysieke mogelijkheid‘ zijn geïdentfceerd als meest
belangrijke componenten om interventes op in te zeten.
Deze studie vormt een beginpunt om efecteve gedragsveranderingstechnieken te vinden
om het implementateproces van PREDOCS te kunnen verbeteren.
3
Adviesverslag
Een beschrijvend kwalitatef onderzoek naar gedragscomponenten van verpleegkundigen ter
bevordering van de implementate van het PREDOCS-programma in het St. Antonius
Ziekenhuis te Nieuwegein
Opdrachtgever: Lectoraat Chronisch Zieken & Proacteve Ouderenzorg
Naam opdrachtgever: Yvonne Jordens, MSc. en dr. Roelof Etema
Beoordelaar: Maarten van Vliet
Tweede beoordelaar: J.A. van Os
Student: Monica Smit- Jongenoter
Studentnummer: 1710394
Opleiding: HBO Verpleegkunde
Groep: GVE-3DUV-a-18
Cursus: GVE-4.AIB-17
Datum: 30 december 2018
, Voorwoord
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Mijn naam is Monica Smit-Jongenoter. Ik ben werkzaam als cardiologieverpleegkundige in
het Beatrixziekenhuis te Gorinchem.
Voor u ligt het adviesrapport dat ik heb geschreven als onderdeel van het
afstudeeronderwijs aan Hogeschool Utrecht. Het afstudeeronderwijs is onderdeel van het
vierde jaar en daarmee ook het laatste jaar van de bachelor verpleegkunde. Deze opleiding
heb ik via de duale-verkorte leerweg gevolgd.
Dit adviesrapport is geschreven in opdracht van het Lectoraat Chronisch Zieken & Proacteve
Ouderenzorg, dat onderdeel is van Hogeschool Utrecht. Zij onderzoeken de landelijke
implementate van het PREDOCS-consult. Tevens is dit rapport geschreven in opdracht van
het St. Antonius Ziekenhuis te Nieuwegein. In dit ziekenhuis zijn de interviews afgenomen.
Bij deze wil ik graag Esther en Mariët bedanken, mijn collega’s waarmee ik heel fjn kan
samenwerken, maar die mij tjdens deze studie ook voorzien hebben van de nodige
begeleiding en feedback. Ik wil Maarten van Vliet bedanken voor zijn kritsche blik en
feedback tjdens deze studie, die mijn eindproduct naar een ander niveau kon brengen.
Ook wil ik mijn dank uitspreken naar mijn klasgenoten, voor de feedback, het gemopper,
maar zeker de gezeligheid waardoor het bij mij niet ontbrak aan motvate. Ook bedank ik
Manon voor de nauwe samenwerking die wij hebben gehad tjdens deze studie. We hebben
veel steun bij elkaar gevonden en veel van elkaar kunnen leren.
1
, Inhoudsopgave
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Samenvatng 3
1. Inleiding 4
1.1 Aanleiding 4
1.2 Doelstellingen 5
1.3 Vraagstellingen 6
1.4 Defniëring begrippen 6
2. Methode 7
2.1 Het onderzoeksdesign 7
2.2 De onderzoeksopzet en -populate 7
2.3 Wijze van dataverzameling 7
2.4 Wijze van data-analyse 8
2.5 Betrouwbaarheid en validiteit 8
2.6 Ethische overwegingen 8
3. Resultaten 9
3.1 Literatuurstudie 9
3.2 Interviews 15
3.3 Audio fragment 20
4. Discussie 22
4.1 Relevantste bevindingen 22
4.2 Methodologische beperkingen en sterke factoren 23
4.3 Conclusie 24
5. Het advies 25
Bronnenlijst 26
Bijlage 1: Het PREDOCS-programma 29
Bijlage 2: Zoekstrategie 35
Bijlage 3: Beoordelingslijsten wetenschappelijke onderzoekpublicates 37
Bijlage 4: Uitnodigende brief interview 51
Bijlage 5: Transcript interviews 52
Bijlage 6: Transcript audiofragment 59
Bijlage 7: Foto’s themadagen 68
Bijlage 8: Refecteverslag 69
Bijlage 9: Zelfscan onderzoekende houding 71
2
, Samenvatng
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Inleiding
Steeds meer ouderen ondergaan een openhartoperate. Zij hebben een verhoogd risico op
postoperateve complicates. Het verpleegkundige PREDOCS-consult is ontwikkeld om het
risico op postoperateve complicates te verminderen. De implementate van zo’n complexe
intervente is afankelijk van gedragsverandering bij zorgprofessionals. Om hier inzicht in te
vergaren, is het COM-B-model gebruikt. Dit is een systematsche methode om gedrag te
analyseren, ervan uitgaande dat gedrag (B) de uitkomst is van een interactef systeem van
‘bekwaamheid‘ (C), ‘mogelijkheid‘ (O) en ‘motvate‘ (M). Het doel van deze studie is om een
advies uit te brengen met efecteve interventes op het gebied van gedragsverandering bij
verpleegkundigen, tjdens het implementeren van het PREDOCS-consult, om zo de
slagingskans van de implementate te optmaliseren.
Methode
Deze studie heef een beschrijvend kwalitatef design met kwalitateve datacollecte. De
populate bestaat uit verpleegkundigen die betrokken zijn bij het implementateproces van
PREDOCS. De algemene gedragscomponenten die gevonden zijn in de literatuur, zijn middels
het COM-B-model in kaart gebracht en vervolgens zijn er interventes aan gekoppeld,
middels het Behaviour Change Wheel. Semi-gestructureerde interviews zijn afgenomen,
getranscribeerd en geanalyseerd middels het coderen van labels. Er is gekeken naar welke
gedragscomponenten uit de interviews overeenkwamen met de gedragscomponenten uit de
literatuurstudie. Een aangeleverd audiofragment is getranscribeerd en vervolgens
geanalyseerd middels een vooraf opgestelde tabel.
Resultaten
Belemmeringen die invloed hebben op het gedrag komen op het gebied van sociale- en
fysieke gelegenheid het sterkst naar voren. Met fysieke gelegenheid wordt de
organisatorische omgeving bedoeld zoals tjd, geld en locates. Onder sociale gelegenheid
vallen interpersoonlijke invloeden.
Conclusie
De gedragscomponenten ‘sociale- en fysieke mogelijkheid‘ zijn geïdentfceerd als meest
belangrijke componenten om interventes op in te zeten.
Deze studie vormt een beginpunt om efecteve gedragsveranderingstechnieken te vinden
om het implementateproces van PREDOCS te kunnen verbeteren.
3
