Samenvatting colleges blok 1.5 samengevat

College 1
Filosofie + fysiologie  psychologie (100 jaar geleden)

Psychologie is de wetenschappelijke studie van gedrag en mentale processen. Psychologie
heeft als doelen:
 Gedrag beschrijven
 Gedrag uitleggen
 Gedrag voorspellen
 Gedrag controleren

Verschillende soorten psychologie:
 Persoonlijkheidspsychologie: studie naar verschillen tussen individuen en hoe deze
ontstaan
 Sociale psychologie: groepsgedrag, leiderschap, hoe men elkaar beïnvloedt
 Industrieel en organisatiepsychologie: personeel selecteren, trainen, stress
verminderen, veiligheid garanderen, productiviteit verhogen
 Klinische en begeleidingspsychologie: diagnose, oorzaak en behandeling van
psychische problemen
 Ontwikkelingspsychologie: veranderingen over leeftijd

Ontwikkeling is de ordelijke verschijning over tijd van fysieke structuren, gedrag en
psychologische kenmerken en manieren om aan te passen aan de eisen van het leven.

1. Ontwikkelingswetten in veranderingen in de geest en gedrag in het leven van
geboorte tot dood
2. Geldt voor domeinen van cognitieve, sociale, emotionele, psycho / neuro motor,
neuropsychologische en lichamelijke ontwikkeling

Ontwikkelingswetten:
- Ontwikkeling wordt gevoed door iemands motivatie om iemands potentieel, met als
doel individuele onderhoud en groei te realiseren
- Ontwikkeling vindt plaats volgens een vaste, onomkeerbare stappen
- Elke ontwikkelingsfase biedt unieke kansen voor de ontwikkeling van (gevoelige
perioden)
- Ontwikkeling continu of discontinu
- Ontwikkeling is verschillend per individu en binnen individuen
- Psychologische ontwikkeling is nauw verwant aan fysieke ontwikkeling

Periodes van ontwikkeling:
- Prenatale fase: bevruchting tot geboorte
- Baby fase: geboorte tot 12/18 maanden
- Toddlerhood: 12/18 maanden tot 30/36 maanden
- Vroege/midden kindertijd: 30/36 maanden tot 72 maanden
- Late kindertijd: 6 tot 12 jaar
- Adolescentie: 12 tot 20/22 jaar
- Volwassenheid: 20/22 tot 60 jaar
- Ouderdom: 60 jaar tot de dood

Ontwikkelingsmechanismen:
 Selectie
 Rol van erfelijkheid (genen)
 Rijping
 Zelf-realisatie (vrije wil)
 Onderbewust

,  Rol van het milieu

Mechanismes van leren:
 Evolutie (ontwikkeling over generaties)
 Leermechanismen:
o Klassiek conditionerenpavlovian/respondent conditionerenassociatie
tussen twee nieuwe neutrale verschijnselen
 Bel + worst is kwijlenbel alleen is ook kwijlen
o Operant conditionereninstrumenteel/skinnerian conditionerenleren als
resultaat van je eigen gedrag.
 Instrumenteel: Thorndike: gedrag wordt gevolgd door een
consequentie
 Operant: Skinner: een stimulus lokt bepaald gedrag uit en dat gedrag
heeft een consequentie
o Observationeel conditionerenleren van een observeerbaar model
 Imiteren, leren van consequenties die het model krijgt

OPERANT CONDITIONEREN




Primary beloning: komt de biologische noodzaken tegemoet (eten, drinken, seks)
Primary straf: maakt niet tevreden (hoge temperaturen, pijn)
Secondary beloning: geleerde beloningen die fijn zijn (geld, goede cijfers)
Secondary straf: geleerde gevolgen die niet fijn zijn (slechte cijfers)


Niet-experimentele onderzoeksmethoden in ontwikkelingspsychologie
 Naturalistische observaties: waarnemen en vastleggen van variabelen in een
natuurlijke, niet-experimentele situatie
 Case study: waarneming van een persoon gedurende een langere periode waarin
een grote hoeveelheid gegevens worden verzameld
 Enquête methode: het verzamelen van gegevens door vraagtekens bij een groot
aantal mensen, gevolgd door data en statistische analyse

Experimenteel onderzoek in de ontwikkelingspsychologie
 Manipuleren en controleren van variabelen
o Ainsworth: strange situation
o Piaget: conservatietaken
o Bandura: bobo doll
o Uitstel van bevrediging taken; marshmallow experiment



Stereotypes in de ontwikkelingspsychologie: