Samenvatting LKT Taal Pabo 3de leerjaar

Hoofdstuk 1: mondelinge taalvaardigheid

1. Theorieën over taalverwerking:
 Behaviorisme  leren door imitatie goedkeuring van ouders
 Creatief contructietheorie/mentalisme  aangeboren taalvermogen bij
kinderen
 Interactionele benadering  het aangeboren taal leervermogen en
interactie vanuit de omgeving is van belang (mogelijkheden van het
kind).



2. De eerste taalverwerving:
 Fonologisch niveau: de taalontwikkeling start hier en de kinderen
beginnen met het vormen van spraakklanken.
 Morfologisch niveau: kinderen ontwikkelen hierop en gaan nu woorden
vormen.
 Semantisch niveau: hierbij zijn kinderen bezig met de betekenis van
woorden. (Dit is niet meteen de juiste betekenis).
 Syntactisch niveau: ze leren de regels voor het combineren van
woorden ook leren ze de grammaticale regels. Kinderen gaan van korte
onvolledige zinnen naar volledig zinnen.
 Pragmatisch niveau: de kinderen maken eigen spellingsregels en bij het
leren van taal worden alle regels gebruikt.



3. Taalverwervingsproces:
In het taalverwervingsproces van een kind onderscheiden we twee
periodes:
1. De prelinguale periode (0 tot en met 1 jaar): voordat een kind zijn
eerste woordjes spreekt.
 Produceren geluidjes

De prelinguale fase start na de geboorte met huilen.  Vocaliseren:
klanken produceren en herkennen.  Vocaal spel: experimenteren met
klanken en medeklinkers. (Er ontstaat interactie tussen kind en
volwassenen hierdoor leert een kind de basis van taal. Na 7 maanden
begint het brabbelen van een kind en herhaalt klankgroepen.) 
Klankgroepen zonder betekenis.  De klanken gaan steeds meer op echte
woorden lijken.

Tijdens de prelinguale periode oefenen kinderen met:

 Articulatie
 Klankstructuur van taal
 Zinsmelodie
 Communiceren met anderen

,De prelinguale periode en de vroeglinguale periode bestaan in de
taalontwikkeling vooral uit:

 Fonologisch niveau: uitspraak
 Semantisch niveau: betekenis
 Syntactisch niveau: volgorde



2. De linguale periode: een kind gaat woorden en zinnen gebruiken als
communicatiemiddel. Hieronder vallen deze verschillende fases:
 De vroeglinguale periode: 1 tot 2,5 jaar
 De differentiatie fase: 2,5 tot 5 jaar
 De voltooiingsfase: 5 tot 9 jaar



De drie fases van de linguale periode:

A. De vroeglinguale periode:
 Brabbelen
 Eenwoorzin (1 jaar) eigenschap toekennen vb. kachel = warm
 Tweewoordzinnen (1,5 jaar) woorden combineren (kleine zinnen)
 Meerwoordzinnen (2 jaar) zinnen van meer dan 2 woorden

De actieve woordenschat bestaat vooral uit:

 Inhoudswoorden: woorden met een duidelijke betekenis (znw, ww en
bijv. nw.)
 Functiewoorden ontbreken: woorden die een relatie aangeven



B. Differentiatie fase:
Taal gebruik gaat lijken op dat van een volwassen.
 Morfologisch  opbouw van woorden
 Pragmatisch  gebruik van woorden

Ze kunnen taal gebruiken zonder concrete context en spreken over dingen die
niet in de directe omgeving voorkomen  komt voor in de kleuterleeftijd de
leefwereld bereidt zicht uit dus het taalaanbod ook.

Kinderen ontdekken in de differentiatiefase nieuwe woordsoorten:

 Bijwoorden
 Lidwoorden
 Voegwoorden

Kinderen leren dat de vorm van een woord belangrijk is  morfologie

 Kinderen leren neologismen = nieuwe bestaande woorden
 Kinderen denken hierbij na over taal.

, C. Voltooiingsfase:
In de voltooiingsfase worden de processen uit de differentiatie fase
uitgebouwd.
 Werkwoorden  verleden tijd/zwak of sterk
 Syntactisch niveau  langere zinnen vormen
 Pragmatisch niveau  een kind gaat volwaardig functioneren  aan de
hand van methodes werken aan taalontwikkeling.
 In de voltooiingsfase gaat de taalontwikkeling niet meer spelenderwijs.



4. Tweede taalverwerving:
Het proces van het leren van een tweede taal is anders dan het leren van
een eerste taal.
 Simultane tweetaligheid: twee talen tegelijkertijd leren
 Successieve tweetaligheid: leren van een tweede taal nadat je een
eerste taal geleerd hebt.
 Interferentiefouten: fouten vanuit verschillen tussen eerste en tweede
taal.

Er zijn grote verschillen in taalvaardigheid. Iemand die een eerste taal
leert is een volwaardig taalgebruiker op syntactisch niveau.
Tweedetaalleerders kunnen vaak geen volledige correcte, grammaticale
zinnen vormen.

Het leren van een tweede taal verloopt volgens een aantal stappen. In het
begin is het taalgebruik beperkt en onsystematisch. Het leren van woorden
is vaak het grootste probleem. Kinderen/mensen kunnen het label niet
overnemen vanuit hun eigen taal. Het label vanuit hun eigen taal overlapt
vaak niet.



5. Spreekstrategie:
Een spreekstrategie is een manier van spreken die iemand gebruikt om
een doel te bereiken. Waarop de communicatie wordt beschouwd of
benaderd.

De volgende stappen kunnen worden gebruikt:
 Oriënteren op de inhoud
 Doel en publiek bepalen
 Plannen
 Presenteren
 Reflecteren op doel en inhoud
 Een gespreksvorm hanteren
 Presentatie technieken hanteren
 Een bepaald taalgebruik hanteren.



6. Luisterstrategieën: