ESSAY STAATSRECHT
Een Afbakening van de Delegatie van de Verordenende Bevoegdheid
STAATSRECHT B2 – WEEK 11
DELEGATIE VAN DE VERORDENENDE BEVOEGDHEID
WERKGROEPCOMBINATIE XX
DOCENT: XX
DATUM: XX
AANTAL WOORDEN: 1979
, 1. Inleiding
Een middeleeuws juridisch gezegde luidt ‘ubi lex voluit dixit, ubi noluit tacuit’, oftewel, waar de
wet iets heeft willen regelen, heeft ze erover geschreven, waar ze dat niet heeft gewild, heeft ze
gezwegen. Thans heeft dit gezegde weinig waarde, aangezien het objectieve recht tegenwoordig
uit meer bestaat dan het geschreven recht van de wetgever en het wordt algemeen geaccepteerd
dat de uitspraken van de rechter kunnen leiden tot rechtsontwikkeling op een gebied waarover
de wetgever (gedeeltelijk) heeft gezwegen. Dit doet zich bijvoorbeeld voor in het in dit essay
onderhavige leerstuk van delegatie van de verordenende bevoegdheid van de gemeenteraad aan
het college van burgemeester en wethouders. Inzake deze problematiek is een belangrijke rol
weggelegd voor bestuursrechtelijke jurisprudentie.
De wetgever is niet altijd even duidelijk over de afbakening van betreffende
delegatiebevoegdheid. In dit essay beoog ik een antwoord te geven op de vraag in hoeverre de
gemeenteraad bevoegd is tot delegatie van zijn verordenende bevoegdheid aan het college.1
Er zijn twee verschijningsvormen van regelgevingsbevoegdheid van de gemeenteraad die
algemeen worden erkend in de academische literatuur – enerzijds de autonome bevoegdheid en
anderzijds de bevoegdheid krachtens medebewind.2 Het onderscheid tussen deze twee
verschijningsvormen is van belang voor het leerstuk van de delegatie van de verordenende
bevoegdheid aan het college.
Na behandeling van delegatie van autonome verordenende bevoegdheden richt ik mij in
extenso op de demarcatie van delegatie van medebewindsbevoegdheden. Dit aspect van het
leerstuk is problematischer in de rechtspraktijk. Ik zal uiteenzetten op welke wijze de Centrale
Raad van Beroep in de problematiek van dit leerstuk voorziet. Ik zal mijn analyse schragen met
een recente uitspraak inzake delegatie van verordenende medebewindsbevoegdheid krachtens
de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015.3 Tot slot werp ik een blik op de gevolgen van deze
benadering van de CRvB en geef ik enkele overwegingen en aanbevelingen naar aanleiding van
mijn analyse.
2. Delegatie van autonome verordenende bevoegdheid
De verordenende bevoegdheid van de gemeenteraad kan op twee wijzen haar grondslag vinden.
Zoals gezegd worden deze twee soorten bevoegdheden aangemerkt als autonoom of krachtens
medebewind. Deze termen zijn niet (grond)wettelijk verankerd maar het onderscheid wordt wel
gesuggereerd in de systematiek van de wet. 4
Autonome bevoegdheid houdt in dat de gemeenteraad een zelfstandige regelgevende
bevoegdheid heeft, die hij ontleent aan enkele overlappende bepalingen in de Grondwet en de
Gemeentewet: ingevolge art. 124 lid 1 Gw wordt de bevoegdheid tot regeling inzake de
huishouding overgelaten aan het bestuur van de gemeente. De strekking van deze bepaling wil
duidelijk de autonomie van het gemeentebestuur uitdrukken.5 Art. 127 Gw schept meer
1
Opgemerkt zij dat delegatie van verordenende bevoegdheid evenwel kan geschieden door de provinciale staten
aan de gedeputeerde staten. In het mij vergunde bestek zie ik mij genoodzaakt grotendeels hieraan voorbij te
gaan, maar dit leerstuk verschilt niet tot nauwelijks van de situatie waarin de gemeenteraad aan het college
delegeert.
2
Schilder 2015, p.7; Kortmann 2012, p.517; Brederveld 2005, p.114.
3
CRvB 17 mei 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:1803.
4
Kortmann 2012, p.518.
5
Schilder 2015, p.7.
Een Afbakening van de Delegatie van de Verordenende Bevoegdheid
STAATSRECHT B2 – WEEK 11
DELEGATIE VAN DE VERORDENENDE BEVOEGDHEID
WERKGROEPCOMBINATIE XX
DOCENT: XX
DATUM: XX
AANTAL WOORDEN: 1979
, 1. Inleiding
Een middeleeuws juridisch gezegde luidt ‘ubi lex voluit dixit, ubi noluit tacuit’, oftewel, waar de
wet iets heeft willen regelen, heeft ze erover geschreven, waar ze dat niet heeft gewild, heeft ze
gezwegen. Thans heeft dit gezegde weinig waarde, aangezien het objectieve recht tegenwoordig
uit meer bestaat dan het geschreven recht van de wetgever en het wordt algemeen geaccepteerd
dat de uitspraken van de rechter kunnen leiden tot rechtsontwikkeling op een gebied waarover
de wetgever (gedeeltelijk) heeft gezwegen. Dit doet zich bijvoorbeeld voor in het in dit essay
onderhavige leerstuk van delegatie van de verordenende bevoegdheid van de gemeenteraad aan
het college van burgemeester en wethouders. Inzake deze problematiek is een belangrijke rol
weggelegd voor bestuursrechtelijke jurisprudentie.
De wetgever is niet altijd even duidelijk over de afbakening van betreffende
delegatiebevoegdheid. In dit essay beoog ik een antwoord te geven op de vraag in hoeverre de
gemeenteraad bevoegd is tot delegatie van zijn verordenende bevoegdheid aan het college.1
Er zijn twee verschijningsvormen van regelgevingsbevoegdheid van de gemeenteraad die
algemeen worden erkend in de academische literatuur – enerzijds de autonome bevoegdheid en
anderzijds de bevoegdheid krachtens medebewind.2 Het onderscheid tussen deze twee
verschijningsvormen is van belang voor het leerstuk van de delegatie van de verordenende
bevoegdheid aan het college.
Na behandeling van delegatie van autonome verordenende bevoegdheden richt ik mij in
extenso op de demarcatie van delegatie van medebewindsbevoegdheden. Dit aspect van het
leerstuk is problematischer in de rechtspraktijk. Ik zal uiteenzetten op welke wijze de Centrale
Raad van Beroep in de problematiek van dit leerstuk voorziet. Ik zal mijn analyse schragen met
een recente uitspraak inzake delegatie van verordenende medebewindsbevoegdheid krachtens
de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015.3 Tot slot werp ik een blik op de gevolgen van deze
benadering van de CRvB en geef ik enkele overwegingen en aanbevelingen naar aanleiding van
mijn analyse.
2. Delegatie van autonome verordenende bevoegdheid
De verordenende bevoegdheid van de gemeenteraad kan op twee wijzen haar grondslag vinden.
Zoals gezegd worden deze twee soorten bevoegdheden aangemerkt als autonoom of krachtens
medebewind. Deze termen zijn niet (grond)wettelijk verankerd maar het onderscheid wordt wel
gesuggereerd in de systematiek van de wet. 4
Autonome bevoegdheid houdt in dat de gemeenteraad een zelfstandige regelgevende
bevoegdheid heeft, die hij ontleent aan enkele overlappende bepalingen in de Grondwet en de
Gemeentewet: ingevolge art. 124 lid 1 Gw wordt de bevoegdheid tot regeling inzake de
huishouding overgelaten aan het bestuur van de gemeente. De strekking van deze bepaling wil
duidelijk de autonomie van het gemeentebestuur uitdrukken.5 Art. 127 Gw schept meer
1
Opgemerkt zij dat delegatie van verordenende bevoegdheid evenwel kan geschieden door de provinciale staten
aan de gedeputeerde staten. In het mij vergunde bestek zie ik mij genoodzaakt grotendeels hieraan voorbij te
gaan, maar dit leerstuk verschilt niet tot nauwelijks van de situatie waarin de gemeenteraad aan het college
delegeert.
2
Schilder 2015, p.7; Kortmann 2012, p.517; Brederveld 2005, p.114.
3
CRvB 17 mei 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:1803.
4
Kortmann 2012, p.518.
5
Schilder 2015, p.7.
