Samenvatting Mens en Recht, Hoofdstuk 3,5,6,11,12,13 & 16. CHE Deeltijd, Social Work.

Samenvatting Recht
Hoofdstuk 3,5,6,11,12,13 & 16

Hoofdstuk 3: Verbintenissen

Vindplaatsen van het recht met betrekking tot overeenkomsten:

 Boek 3 BW: Vermogensrecht -> Algemene regels over rechtshandelingen en
op geld waardeerbare rechten en verplichtingen.
 Boek 6 BW: Verbintenissenrecht -> Algemene regels over verbintenissen en
de belangrijkste bronnen. (de overeenkomst en de onrechtmatige daad)
 Boek 7 BW: Bijzondere overeenkomsten -> Regels over specifieke
overeenkomsten. (koop, huur, arbeidsovereenkomst)

Schuldenaar/debiteur: degene die een prestatie moet leveren waar de andere partij
recht op heeft.

Schuldeiser/crediteur: degene die recht heeft op de prestatie die de andere partij
moet leveren.

Verbintenis: een verplichting die iemand heeft aan iemand anders.

Ontstaan verbintenis:

1. Rechtshandeling: overeenkomst -> gericht op een rechtsgevolg. (koop- huur-
arbeidsovereenkomst)
2. Uit de wet: onrechtmatige daad -> niet gericht op een rechtsgevolg.
(schadevergoeding)

Meerzijdige rechtshandeling: een overeenkomst waarbij partijen zich over en weer
akkoord verklaren met de inhoud.

Resultaatsverbintenis: de schuldenaar moet een concreet resultaat leveren. Bij een
geschil over de nakoming van de resultaatverbintenis moet de schuldenaar bewijzen
dat het niet aan hem te wijten is. (bakker die gebak levert.)

Inspanningsverbintenis: de schuldenaar is niet aan een concreet resultaat
gebonden. (geneeskundige behandelingsovereenkomst waarbij de arts moet
inspannen om patiënten goed mogelijk te behandelen. Als de behandeling mislukt
moet patiënt bewijzen dat dit aan de arts te wijten is.)

Overeenkomst: een meerzijdige rechtshandeling waarbij één of meerdere partijen
jegens één of meer anderen een verbintenis aangaan. (door aanbod en aanvaarding)

 Vormvrij -> hoeft niet schriftelijk, mag ook mondeling.



Eisen aanbod bij een overeenkomst:

,  Het aanbod moet duidelijk zijn.
 Er geldt een informatieplicht en onderzoek plicht.

Eisen aanvaarding bij een overeenkomst:

 Partij moet aangeven wat hij wil.
 Partij moet nagaan of het aanbod klopt. (onderzoeksplicht)
 Wanneer de partij het aanbod aanvaard moet de verklaring de wederpartij
bereikt hebben.

Ontvangsttheorie: zodra de wederpartij de mededeling heeft ontvangen, is de
overeenkomst tot stand gekomen.

Contactvrijheid: natuurlijke en rechtspersonen kunnen overeenkomsten aangaan.
(mag niet in strijd zijn met de wet of de goede zeden -> nietig)

Wanneer geen contactvrijheid: (handelingsonbekwaam)

 Minderjarigen -> ouderlijk gezag of voogdij
 Onder curatele gestelde -> curator behartigd persoonlijke, geestelijke en
vermogensrechtelijke belangen.
 Onder bewind gestelde -> bewindvoerder

Wanneer een geldige overeenkomst:

 Partijen zijn handelingsbekwaam en beheers bevoegd.
 Het aanbod is aanvaard zonder dat er sprake is van een wilsgebrek.
 De inhoud van de overeenkomst is niet in strijd met de wet of goede zeden.
 Als er niet op tijd een beroep wordt gedaan om de vernietigbaarheid van de
rechtshandeling.

Beding: de algemene voorwaarden van een overeenkomst. (de kleine lettertjes)

Onredelijk bezwarend beding: wettelijke rechten beroven of op een ander manier
beperken.

 Zwarte lijst -> onredelijk bezwarend
 Grijze lijst -> vermoed onredelijk bezwarend te zijn

Nietig: als de inhoud van de overeenkomst in strijd is met de wet of goede zeden, is
de overeenkomst nietig. Dit betekend dat de overeenkomst niet bestaat en er geen
rechtsgevolgen zijn.

Vernietigbaar: de overeenkomst bestaat wel maar vernietiging kan worden
ingeroepen. Rechtshandeling wordt dan ongeldig. Soms wel binnen een bepaalde
termijn. (door ouders wanneer minderjarige een contract tekent)

Buitengerechtelijke verklaring: rechtshandeling wordt vernietigd door dit
mondeling of schriftelijk aan de wederpartij te verklaren.

, Vernietiging kan plaatsvinden op deze gronden:

 Wilsgebreken -> bedreiging, bedrog, misbruik van omstandigheden
 Handelingsonbekwaam.
 Tot stand gekomen onder invloed van dwaling. (bedrog)
 Beding op zwarte of grijze lijst.

Bindend: je zit eraan vast. (nakoming)

Partijen moeten zich houden aan:

 De eigen afspraken
 Wettelijke regels met betrekking tot overeenkomst
 Redelijkheid en billijkheid (niet dingen van elkaar verlangen die onredelijk zijn)

Niet- nakoming/ tekortkoming:

 Toerekenbaar -> wanprestatie (schuldenaar voldoet niet aan verplichtingen)
 Niet toerekenbaar -> overmacht (schuldenaar is niet verantwoordelijk voor
tekortkomingen)

Mogelijkheden voor schuldeiser bij wanprestatie:

 Opschorten van de eigen nakoming. (huur overslaan)
 Nakoming vorderen. (aanmaning sturen)
 Ingebrekestelling: schuldeiser laat weten aan de schuldenaar dat hij de
overeenkomst niet nakomt.
 Verzuim: wanneer ingebrekestelling geen effect heeft is de
schuldenaar in verzuim.
 Schadevergoeding vorderen
 Vervangende schadevergoeding
 Aanvullende schadevergoeding -> vertragingsschade, (vast bedrag)
gevolgschade
 Ontbinding vorderen. (wanneer de schuldenaar in verzuim is)

Onrechtmatige daad: onrechtmatig handelen of nalaten waardoor iemand een
ander schade toebrengt.

4 elementen van onrechtmatige daad:

1. Onrechtmatigheid aangemerkt als:
 Een inbreuk op het recht.
 Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht.
 Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens omgeschreven recht
in het maatschappelijk verkeer betaamt. (handelen zoals het niet hoort)
2. Toerekening -> de daad moet aan de dader kunnen worden toegerekend.
(soms aan iemand die de daad niet zelf gepleegd heeft, ouder is
verantwoordelijk voor kind)