Basis tot homeostase college aantekeningen thema 1 (10 mee gehaald)

van basis tot homeostase
Thema 1 homeostase & fysiologische concepten

HC 1 – homeostase en de vitale orgaansystemen
Paul Steendijk
Fysiologie = hoe dingen werken en geregeld worden. En interactie tussen verschillende systemen.
Homeostase = het aanpassen van belangrijke biologische parameters die er voor zorgen dat het
organisme normaal kan functioneren in variabele toestanden = controle van vitale parameters
(bloeddruk, temperatuur, bloedsamenstelling, bloedvolume, osmolaliteit lichaamsvloeistoffen)
- celniveau, organismeniveau en systeemniveau.

Regelsysteem bloeddruk
Hoge bloeddruk  baroreceptoren = drukgevoelige receptoren (aortaboog) 
signaal naar het brein  efferente zenuwen  effector (hart en bloedvaten)  hart
langzamer pompen & vaten verwijden  bloeddruk lager

Bijdragen 3 orgaansystemen aan de homeostase
 Cardiovasculair systeem = aanvoer brandstoffen, voedingsstoffen en
zuurstof & afvoer afvalstoffen en CO2 van en naar alle cellen om te voldoen
aan de metabole behoeften
 Ademhalingssysteem = uitwisseling van zuurstof en CO2 met de omgeving
 Nieren en urinewegen = verwijderen van afvalstoffen, regelen bloedsamenstelling,
volumeregulatie en osmoregulatie.

Kenmerken van de homeostase
- Regelsystemen
- Redundantie = meerdere regelmechanismen voor een parameter
- Normaalwaarde met een marge waarbinnen een waarde goed wordt geacht

Inspanning
De hartfrequentie stijgt, ondanks dat de snelheid constant blijft, factoren die hier invloed op hebben:
- Substraat: eerst verbranding koolhydraten (beperkte voorraad) dus geleidelijk over in
vetverbranding, waarvoor meer zuurstof nodig is
- Running efficiency/coördinatie neemt af: meer energie nodig voor dezelfde prestatie
- Dehydratie: afname circulerend volume en slagvolume  hogere HF nodig om toch
voldoende CO te generen
- Thermoregulatie: temp neemt toe  meer energie om temp in balans te houden

Cardio-pulmonary interactie = samenwerking tussen het cardiovasculaire en respiratoire systeem.




Relatie metabolisme, ademfrequentie en hartslag
De hoeveelheid zuurstof/min wordt een factor 10 x zo groot
- Hartslag wordt 4 x zo groot
- Ademhalingsfrequentie wordt 4 x zo groot
- Veneuze saturatie rust: 75% inspanning: 30% 3 x zo groot  hogere extractie
Zuurstof extractie = A – V verschil - verschillende organen hebben verschillende extracties

, van basis tot homeostase
Thema 1 homeostase & fysiologische concepten

HC 2 – fysiologische regelsystemen
J. Rohling
Regelsysteem = complex dat bepaald systeem bestuurt en ervoor zorgt dat dit systeem ‘in orde’ blijft



Uitvoer = f(invoer)


Open regelsysteem = geen terugkoppeling bij fouten tijdens het proces (hooguit achteraf)  het
uitgangssignaal heeft geen effect op het ingangssignaal.
- Aan-uit regelsysteem = waarde ingangssignaal bepaalt of proces start of stopt
blaas niet-zinderlijke peuter & volwassene met dwarslaesie ruggenmerg
- Proportioneel regelsysteem = uitgangssignaal reageert proportioneel op veranderingen van
ingangssignaal pupilreactie oog

Gesloten regelsysteem = wel terugkoppeling  het uitgangssignaal beïnvloedt het ingangssignaal
Sensor meet een bepaalde waarde  de waarde wordt vergeleken met de
referentiewaarde  als dit niet overeenkomt noemen we dat een ‘fout’  controller
zet een proces in werking waardoor de gemeten waarde dichter bij de gewenste waarde komt

Blokdiagrammen:




Negatieve terugkoppeling = streven naar evenwicht/homeostase– min-teken
Homeostase: longen, cardiovasculaire systeem, nieren, schildklier, bijnieren




Positieve terugkoppeling = streven naar explosie: versterking of verzwakking – plus-teken
Actiepotentialen, bloedstolling, orgasme, baring