BIOLOGIE
1
,HOOFDSTUK 1 : DE CHEMIE VAN LEVENDE DINGEN (1.1 en 1.2 vallen weg)
Water= polaire molecuul, molecuul met 2
atomen: waterstof (H) en zuurstof (O).
Covalente binding (zie overzicht
bindingen )
O is hier de grotere atoom, dus heeft meer
aantrekkingskracht.
- Kant waar O en H binden met elkaar =
positief geladen (+)
- Kant waar O en H niet binden met
elkaar = negatief geladen (-)
3 soorten bindingen:
Type Sterkte Beschrijving voorbeeld
covalente sterk Een binding waarin het delen van de De binding tussen
binding elektronen tussen de atomen resulteert in waterstof en zuurstof in
elke atoom die een maximaal gevulde een watermolecuul.
buitenste laag met elektronen bezitten.
Ionische gematigd De binding tussen twee tegengesteld De binding tussen Na +
binding geladen ionen. en Cl- in zout.
Hydrogene Zwak De binding tussen tegengesteld geladen De binding tussen
binding gebieden van moleculen die covalent watermoleculen.
gebonden waterstofatomen bevatten.
1.3 HET LEVEN IS AFHANKELIJK VAN WATER
Water= meest essentiële molecuul.
5 belangrijkste eigenschappen van water:
• Water is een excellent oplosmiddel.
Oplosmiddel= vloeistof waar andere substanties oplossen
Opgeloste stof= elke opgeloste substantie
Water is zo een goed oplosmiddel in levende organismen omdat het een polaire vloeistof
op lichaamstemperatuur is. (vb. hieronder figuur 1.8)
• Water is een vloeistof op lichaamstemperatuur.
Omdat water een vloeistof op lichaamstemperatuur is, is het een excellent medium om
opgeloste stoffen van de ene naar de andere plaats in ons lichaam te transporteren.
Water is 60% van ons lichaamsgewicht: vult onze cellen, bezet de ruimtes tussen de
cellen,…
(vb. hieronder figuur 1.9)
2
, • Water kan hitte-energie absorberen en vasthouden.
Door deze mogelijkheid voorkomt water in het lichaam grote toenames in
lichaamstemperatuur wanneer te veel hitte geproduceerd wordt door veranderingen in
het metabolisme of de omgeving.
• Verdamping van water verbruikt hitte-energie.
1 van de manieren om lichaamstemperatuur op peil te houden en dus hitte kunnen
verliezen, is de verdamping van water. In het lichaam gebeurt dit vaak door zweten.
• Water neemt deel in essentiële chemische reacties.
Vb. de synthese en afbraak van koolhydraten, vetten en proteïnen; deze zijn allemaal
noodzakelijk om te leven.
Na+
Cl- Vb. eigenschap 1
watermoleculen
De licht negatieve eindes van de polaire watermoleculen
zijn aangetrokken tot de positieve ionen & de licht
positieve eindes van de polaire watermoleculen zijn
aangetrokken tot de negatieve ionen.
Het watermolecuul trekt de ionen weg van het kristal en
voorkomt dat deze zich opnieuw associëren met elkaar.
Na+
Cl-
zuurstof
Watermolecuul waterstof
Vb. eigenschap 2
Waterstof bindt in water en ijs.
A) In water vromen, breken en hervormen zwakke
waterstofbindingen continu met andere
aangrenzende watermoleculen.
B) In ijs is er een herhalend patroon van
waterstofbindingen door de koude temp.
(- 0°) die een binding vormen met aangrenzende
watermoleculen -> daarom hard.
C) Alle waterstofbindingen tussen aangrenzende A B C
watermoleculen worden compleet afbegroken
door de warme temp. (+ 100°) en de
watermoleculen ontsnappen in de atmosfeer als
gas.
3
, 1.4 HET BELANG VAN WATERSTOFIONEN
Een waterstofion is één van de belangrijkste ionen van het lichaam. Het is belangrijk om een
geschikte concentratie te bezitten.
• Ook al is de covalente binding tussen waterstof en zuurstof zo sterk en dus nauwelijks
breekbaar, toch gebeurt dit.
Wanneer dit breekt, wordt de elektron van een waterstof atoom volledig
getransporteerd naar het zuurstof atoom.
De watermolecuul breekt in twee ionen: een waterstofion (H+) en een hydroxide ion
(OH-)
• Een zuur= een molecuul dat een H+ molecuul kan doneren of opgeven. Wanneer het
toegevoegd wordt aan water, produceren de zuren een zure oplossing = deze heeft een
hogere H+ concentratie dan puur water.
• Een neutrale oplossing= een oplossing met dezelfde H+ concentratie als puur water
• Een base= een molecuul dat een H+ molecuul kan accepteren of zich ermee kan combineren.
Wanneer het toegevoegd wordt aan water, produceert de base een alkaline oplossing = deze
heeft een lagere H+ concentratie dan puur water.
• Omdat zuren en bases een omgekeerd effect hebben op de H+ concentraties van
oplossingen, zeggen we dat deze elkaar kunnen neutraliseren.
ffffffffffffffff
= de PH-schaal met bij elke PH-
waarde een typisch voorbeeld.
• een zure oplossing heeft
een PH-waarde lager
dan 7.
• Een neutrale oplossing
heeft een PH-waarde
van 7.
• Een alkaline oplossing
heeft een PH-waarde
hoger dan 7.
• Buffers = stabiliseren de PH-waarde door de PH-verandering te minimaliseren of door deze
in stand te houden in lichaamssappen.
• Buffers komen in het lichaam voor als paren van gerelateerde moleculen die een
tegengesteld effect hebben.
Één van het paar is de zure vorm van de molecuul (capabel om een H+ ion te
doneren).
Één van het paar is de base vorm (capabel om een H+ ion te ontvangen).
Combinatie van deze twee in beide richtingen zorgt voor het stabiliseren van de PH-
waarde. => neutraliserende functie
4
1
,HOOFDSTUK 1 : DE CHEMIE VAN LEVENDE DINGEN (1.1 en 1.2 vallen weg)
Water= polaire molecuul, molecuul met 2
atomen: waterstof (H) en zuurstof (O).
Covalente binding (zie overzicht
bindingen )
O is hier de grotere atoom, dus heeft meer
aantrekkingskracht.
- Kant waar O en H binden met elkaar =
positief geladen (+)
- Kant waar O en H niet binden met
elkaar = negatief geladen (-)
3 soorten bindingen:
Type Sterkte Beschrijving voorbeeld
covalente sterk Een binding waarin het delen van de De binding tussen
binding elektronen tussen de atomen resulteert in waterstof en zuurstof in
elke atoom die een maximaal gevulde een watermolecuul.
buitenste laag met elektronen bezitten.
Ionische gematigd De binding tussen twee tegengesteld De binding tussen Na +
binding geladen ionen. en Cl- in zout.
Hydrogene Zwak De binding tussen tegengesteld geladen De binding tussen
binding gebieden van moleculen die covalent watermoleculen.
gebonden waterstofatomen bevatten.
1.3 HET LEVEN IS AFHANKELIJK VAN WATER
Water= meest essentiële molecuul.
5 belangrijkste eigenschappen van water:
• Water is een excellent oplosmiddel.
Oplosmiddel= vloeistof waar andere substanties oplossen
Opgeloste stof= elke opgeloste substantie
Water is zo een goed oplosmiddel in levende organismen omdat het een polaire vloeistof
op lichaamstemperatuur is. (vb. hieronder figuur 1.8)
• Water is een vloeistof op lichaamstemperatuur.
Omdat water een vloeistof op lichaamstemperatuur is, is het een excellent medium om
opgeloste stoffen van de ene naar de andere plaats in ons lichaam te transporteren.
Water is 60% van ons lichaamsgewicht: vult onze cellen, bezet de ruimtes tussen de
cellen,…
(vb. hieronder figuur 1.9)
2
, • Water kan hitte-energie absorberen en vasthouden.
Door deze mogelijkheid voorkomt water in het lichaam grote toenames in
lichaamstemperatuur wanneer te veel hitte geproduceerd wordt door veranderingen in
het metabolisme of de omgeving.
• Verdamping van water verbruikt hitte-energie.
1 van de manieren om lichaamstemperatuur op peil te houden en dus hitte kunnen
verliezen, is de verdamping van water. In het lichaam gebeurt dit vaak door zweten.
• Water neemt deel in essentiële chemische reacties.
Vb. de synthese en afbraak van koolhydraten, vetten en proteïnen; deze zijn allemaal
noodzakelijk om te leven.
Na+
Cl- Vb. eigenschap 1
watermoleculen
De licht negatieve eindes van de polaire watermoleculen
zijn aangetrokken tot de positieve ionen & de licht
positieve eindes van de polaire watermoleculen zijn
aangetrokken tot de negatieve ionen.
Het watermolecuul trekt de ionen weg van het kristal en
voorkomt dat deze zich opnieuw associëren met elkaar.
Na+
Cl-
zuurstof
Watermolecuul waterstof
Vb. eigenschap 2
Waterstof bindt in water en ijs.
A) In water vromen, breken en hervormen zwakke
waterstofbindingen continu met andere
aangrenzende watermoleculen.
B) In ijs is er een herhalend patroon van
waterstofbindingen door de koude temp.
(- 0°) die een binding vormen met aangrenzende
watermoleculen -> daarom hard.
C) Alle waterstofbindingen tussen aangrenzende A B C
watermoleculen worden compleet afbegroken
door de warme temp. (+ 100°) en de
watermoleculen ontsnappen in de atmosfeer als
gas.
3
, 1.4 HET BELANG VAN WATERSTOFIONEN
Een waterstofion is één van de belangrijkste ionen van het lichaam. Het is belangrijk om een
geschikte concentratie te bezitten.
• Ook al is de covalente binding tussen waterstof en zuurstof zo sterk en dus nauwelijks
breekbaar, toch gebeurt dit.
Wanneer dit breekt, wordt de elektron van een waterstof atoom volledig
getransporteerd naar het zuurstof atoom.
De watermolecuul breekt in twee ionen: een waterstofion (H+) en een hydroxide ion
(OH-)
• Een zuur= een molecuul dat een H+ molecuul kan doneren of opgeven. Wanneer het
toegevoegd wordt aan water, produceren de zuren een zure oplossing = deze heeft een
hogere H+ concentratie dan puur water.
• Een neutrale oplossing= een oplossing met dezelfde H+ concentratie als puur water
• Een base= een molecuul dat een H+ molecuul kan accepteren of zich ermee kan combineren.
Wanneer het toegevoegd wordt aan water, produceert de base een alkaline oplossing = deze
heeft een lagere H+ concentratie dan puur water.
• Omdat zuren en bases een omgekeerd effect hebben op de H+ concentraties van
oplossingen, zeggen we dat deze elkaar kunnen neutraliseren.
ffffffffffffffff
= de PH-schaal met bij elke PH-
waarde een typisch voorbeeld.
• een zure oplossing heeft
een PH-waarde lager
dan 7.
• Een neutrale oplossing
heeft een PH-waarde
van 7.
• Een alkaline oplossing
heeft een PH-waarde
hoger dan 7.
• Buffers = stabiliseren de PH-waarde door de PH-verandering te minimaliseren of door deze
in stand te houden in lichaamssappen.
• Buffers komen in het lichaam voor als paren van gerelateerde moleculen die een
tegengesteld effect hebben.
Één van het paar is de zure vorm van de molecuul (capabel om een H+ ion te
doneren).
Één van het paar is de base vorm (capabel om een H+ ion te ontvangen).
Combinatie van deze twee in beide richtingen zorgt voor het stabiliseren van de PH-
waarde. => neutraliserende functie
4
