Leerstof kennistoets Module 1
Gezondheidsbevorderaar
Je hebt verschillende soorten visies op gezondheid namelijk:
1.Medische, monocausale visie
Iedereen is gezond die niet ziek is en geen lichaamsgebrek heeft.
Ontstaan bij de ontdekking van micro- organismen als ziekteveroorzakers.
Ontstaan van een ziekte heeft maar een oorzaak (micro -organismen), is die oorzaak
aanwijsbaar dan is iemand ziek. Zo niet, dan is iemand niet ziek.
Rol van de patiënt is passief, betere uitkomsten wanneer een patiënt actief deelneemt.
2. Biologische visie
Voortdurend sprake van aanpassing van fysiologische processen en biochemische reacties in
het lichaam aan externe omstandigheden.
Iemand is gezond als hij/zij voldoet aan de goede waarden, bijvoorbeeld bloeddruk, hartslag
etc.
Homeostase: Homeostase is het vermogen van het lichaam om de gezondheid te bewaken door
constant het inwendige of interne milieu te herstellen en in evenwicht te houden, ook wanneer
de omstandigheden veranderen.
3. Psychologische visie (psychisch)
Gezond wanneer hij/zij zijn eigen gestelde doelen kan behalen en in zijn geestelijke behoefte
kan voorzien.
Mensen die lichamelijk gehandicapt zijn maar wel mentaal hun ding kunnen doen, zijn
volgens deze visie gezond.
De benadering is heel persoonlijk en word dan ook wel individuele benadering genoemd.
4. Sociale visie
Gezond wanneer hij zijn sociale rollen in de maatschappij kan vervullen binnen de geldende
waarden en normen.
Maatschappelijk functioneren staat centraal.
Wanneer je niet aan de heersende normen en waarden kan voldoen, ben je ziek.
5. Multi causale visie
Bredere visie dan medische visie.
Er is aandacht voor psychische, lichamelijke en sociale aspecten.
Afhankelijk van iemands waarden en normen.
6. Dynamische visie
Gezond wanneer iemand in balans is met zowel zichzelf als zijn externe milieu.
Door aanpassingsvermogen is hij in staat de regie te houden over zijn gezondheid.
Afhankelijk van positieve en negatieve invloeden van buitenaf.
,Preventie: Het voorkomen van gezondheidsproblemen. Dit doe je door het optimaliseren van
gunstige factoren voor gezondheid en het zoveel mogelijk beperken van ongunstige factoren.
Belangrijk bij preventie is zelfmanagement. Een verpleegkundige heeft een preventieve rol in het
bevorderen van de gezondheid. Je beïnvloed een gezonde leefstijl en gezond gedrag van burgers.
Universele, primaire preventie
Gericht op gezondheid van de algemene bevolking.
Doel is om ziekte en aandoeningen te voorkomen. Bijvoorbeeld door reclame alcohol 18+,
anti rook reclames etc.
Bijv. verbeteren spierkracht minder val risico
Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie
Selectieve preventie: Gericht op mensen met een hoog risico (familiare hoge bloeddruk
bijvoorbeeld).
Geïndiceerde preventie: Gericht op mensen die niet voldoen aan de diagnostische criteria
voor een ziekte of aandoening, maar wel beperkte symptomen hebben.
Secundaire preventie: Het opsporen en vroegtijdig behandelen van ziekten en aandoeningen
en het zoeken naar ziekten en aandoeningen in een beginstadium. Hierdoor kan je een
betere prognose aanbieden.
Case-finding en screening
Case-finding is een vorm van screening waarbij geen bevolkingsonderzoek plaatsvind, maar waar
mensen in een specifieke groep worden onderzocht naar risicofactoren. Dus een vorm van selectieve
preventie.
Voorwaarden bevolkingsonderzoek:
- Belangrijk gezondheidsprobleem
- Algemeen aanvaarde behandeling
- Technische mogelijkheden voor nadere diagnostiek en behandeling
- Geschikte test of onderzoeksmethode.
- Verloop van de ziekte moet voldoende bekend zijn.
- Behandeling van de ziekte in vroeg stadium moet het verloop van de ziekte gunstig
beïnvloeden.
Patiënt delay: Niet opmerken van lichaamsverandering (bijvoorbeeld afwijkende moedervlek).
Doctor delay: Niet vaststellen van de juiste diagnose door doctoren.
Zorg gerelateerde, tertiaire preventie
Mensen die voldoen aan de criteria om gediagnosticeerd te worden met een
gezondheidsprobleem.
Doel: bij een bestaande ziekte of aandoening de gezondheidssituatie te optimaliseren,
voorkomen dat het erger word.
Niveaus van preventie:
Individuele preventie: Word aangeboden aan een hulpvrager met een individueel (hoog)
risicobenadering.
Collectieve preventie: Word aangeboden aan groepen in de bevolking of aan de bevolking
als geheel bij een gezondheidsrisico met een gemeenschappelijk karakter.
,Overzichtelijk tabel indeling preventie
Fasen in het ziekteproces Doelgroep
Primair: bevorderen van gezondheid en Universeel: Gericht op de gezondheid van de
bevorderen gezond gedrag. algemene bevolking of een deel daarvan.
Secundair: Opsporen en vroegtijdig behandelen Selectieve preventie met een hoog risico
van ziekten en aandoening en het zoeken naar (hoog risico groepen)
ziekten en aandoeningen in een beginstadium. Geïndiceerde preventie Niet voldoen aan
diagnostische criteria maar al wel beperkte
symptomen hebben.
Terair: Optimaliseren van gezondheidssituatie Zorg gerelateerde preventie: Optimaliseren van
binnen de mogelijkheden en met de gezondheidssituatie binnen de mogelijkheden
beperkingen die ontstaan van blijvende en met de beperking die ontstaan van blijvende
beperking en ziekte. beperking en ziekte.
NPA (nationaal preventie akkoord): Staan afspraken om Nederlanders gezonder te maken door
roken, problematisch alcohol gebruik en overgewicht terug te dringen.
, Geneeskunde
Macroscopisch Met blote oog zichtbaar.
Microscopisch Alleen zichtbaar met een microscoop.
Cytologie = celleer
Histologie = weefselleer
Fysiologie processen en functies van het menselijk lichaam.
Pathologie betekent 'ziekteleer', afkomstig van het Griekse pathos (ziekte) en logos (leer). Hierbij
doen pathologen onderzoek naar de oorzaken en mechanismen van ziekte
Beschrijving van een ziekte:
Om te onderzoeken wat hij/zij heeft.
Onderzoek Betekenis
Synoniem Andere naam
Korte beschrijving Wat zijn de klachten
Epidemiologie Hoe vaak en bij wie komt het voor?
Pathofysiologie Wat is er mis?
Etiologie Wat is de oorzaak?
Symptomen Verschijnselen
Aanvullend onderzoek Bijv. lichamelijk onderzoek
Differentiaaldiagnostiek Waar kan het op lijken?
Diagnose Vastellen wat het is
Therapie Behandeling
Complicaties Bijkomende ziektebeelden
Prognose Hoe verloopt de aandoening verder?
CVA : beroerte of hardinfarct te weinig zuurstof naar de hersenen.
Symptomen: hangende mond, uitval lichaam deel, spraak stoornis.
De verschillende organisatieniveaus:
Chemisch niveau Atomen, de kleinste stabiele bouwstenen.
Celniveau verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan.
Elke type structuur heeft een functie
Cellen: de kleinste levende eenheden in het lichaam.
Weefselniveau Bestaan uit cellen van hetzelfde type, die samenwerken om een specifieke
functie uit te voeren (bijv. spierweefsel)
Orgaanniveau bestaat uit twee of meerdere verschillende weefsels die samenwerken om
een functie uit te voeren.
Orgaanstelselniveau organen die samenwerken in een orgaanstelsel.
Voorbeeld: hart, het bloed en de bloedvaten vormen het bloedvatenstelsel.
Organismeniveau Alle orgaanstelsels in het lichaam werken samen om het
leven/gezondheid in stand te houden.
Gezondheidsbevorderaar
Je hebt verschillende soorten visies op gezondheid namelijk:
1.Medische, monocausale visie
Iedereen is gezond die niet ziek is en geen lichaamsgebrek heeft.
Ontstaan bij de ontdekking van micro- organismen als ziekteveroorzakers.
Ontstaan van een ziekte heeft maar een oorzaak (micro -organismen), is die oorzaak
aanwijsbaar dan is iemand ziek. Zo niet, dan is iemand niet ziek.
Rol van de patiënt is passief, betere uitkomsten wanneer een patiënt actief deelneemt.
2. Biologische visie
Voortdurend sprake van aanpassing van fysiologische processen en biochemische reacties in
het lichaam aan externe omstandigheden.
Iemand is gezond als hij/zij voldoet aan de goede waarden, bijvoorbeeld bloeddruk, hartslag
etc.
Homeostase: Homeostase is het vermogen van het lichaam om de gezondheid te bewaken door
constant het inwendige of interne milieu te herstellen en in evenwicht te houden, ook wanneer
de omstandigheden veranderen.
3. Psychologische visie (psychisch)
Gezond wanneer hij/zij zijn eigen gestelde doelen kan behalen en in zijn geestelijke behoefte
kan voorzien.
Mensen die lichamelijk gehandicapt zijn maar wel mentaal hun ding kunnen doen, zijn
volgens deze visie gezond.
De benadering is heel persoonlijk en word dan ook wel individuele benadering genoemd.
4. Sociale visie
Gezond wanneer hij zijn sociale rollen in de maatschappij kan vervullen binnen de geldende
waarden en normen.
Maatschappelijk functioneren staat centraal.
Wanneer je niet aan de heersende normen en waarden kan voldoen, ben je ziek.
5. Multi causale visie
Bredere visie dan medische visie.
Er is aandacht voor psychische, lichamelijke en sociale aspecten.
Afhankelijk van iemands waarden en normen.
6. Dynamische visie
Gezond wanneer iemand in balans is met zowel zichzelf als zijn externe milieu.
Door aanpassingsvermogen is hij in staat de regie te houden over zijn gezondheid.
Afhankelijk van positieve en negatieve invloeden van buitenaf.
,Preventie: Het voorkomen van gezondheidsproblemen. Dit doe je door het optimaliseren van
gunstige factoren voor gezondheid en het zoveel mogelijk beperken van ongunstige factoren.
Belangrijk bij preventie is zelfmanagement. Een verpleegkundige heeft een preventieve rol in het
bevorderen van de gezondheid. Je beïnvloed een gezonde leefstijl en gezond gedrag van burgers.
Universele, primaire preventie
Gericht op gezondheid van de algemene bevolking.
Doel is om ziekte en aandoeningen te voorkomen. Bijvoorbeeld door reclame alcohol 18+,
anti rook reclames etc.
Bijv. verbeteren spierkracht minder val risico
Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie
Selectieve preventie: Gericht op mensen met een hoog risico (familiare hoge bloeddruk
bijvoorbeeld).
Geïndiceerde preventie: Gericht op mensen die niet voldoen aan de diagnostische criteria
voor een ziekte of aandoening, maar wel beperkte symptomen hebben.
Secundaire preventie: Het opsporen en vroegtijdig behandelen van ziekten en aandoeningen
en het zoeken naar ziekten en aandoeningen in een beginstadium. Hierdoor kan je een
betere prognose aanbieden.
Case-finding en screening
Case-finding is een vorm van screening waarbij geen bevolkingsonderzoek plaatsvind, maar waar
mensen in een specifieke groep worden onderzocht naar risicofactoren. Dus een vorm van selectieve
preventie.
Voorwaarden bevolkingsonderzoek:
- Belangrijk gezondheidsprobleem
- Algemeen aanvaarde behandeling
- Technische mogelijkheden voor nadere diagnostiek en behandeling
- Geschikte test of onderzoeksmethode.
- Verloop van de ziekte moet voldoende bekend zijn.
- Behandeling van de ziekte in vroeg stadium moet het verloop van de ziekte gunstig
beïnvloeden.
Patiënt delay: Niet opmerken van lichaamsverandering (bijvoorbeeld afwijkende moedervlek).
Doctor delay: Niet vaststellen van de juiste diagnose door doctoren.
Zorg gerelateerde, tertiaire preventie
Mensen die voldoen aan de criteria om gediagnosticeerd te worden met een
gezondheidsprobleem.
Doel: bij een bestaande ziekte of aandoening de gezondheidssituatie te optimaliseren,
voorkomen dat het erger word.
Niveaus van preventie:
Individuele preventie: Word aangeboden aan een hulpvrager met een individueel (hoog)
risicobenadering.
Collectieve preventie: Word aangeboden aan groepen in de bevolking of aan de bevolking
als geheel bij een gezondheidsrisico met een gemeenschappelijk karakter.
,Overzichtelijk tabel indeling preventie
Fasen in het ziekteproces Doelgroep
Primair: bevorderen van gezondheid en Universeel: Gericht op de gezondheid van de
bevorderen gezond gedrag. algemene bevolking of een deel daarvan.
Secundair: Opsporen en vroegtijdig behandelen Selectieve preventie met een hoog risico
van ziekten en aandoening en het zoeken naar (hoog risico groepen)
ziekten en aandoeningen in een beginstadium. Geïndiceerde preventie Niet voldoen aan
diagnostische criteria maar al wel beperkte
symptomen hebben.
Terair: Optimaliseren van gezondheidssituatie Zorg gerelateerde preventie: Optimaliseren van
binnen de mogelijkheden en met de gezondheidssituatie binnen de mogelijkheden
beperkingen die ontstaan van blijvende en met de beperking die ontstaan van blijvende
beperking en ziekte. beperking en ziekte.
NPA (nationaal preventie akkoord): Staan afspraken om Nederlanders gezonder te maken door
roken, problematisch alcohol gebruik en overgewicht terug te dringen.
, Geneeskunde
Macroscopisch Met blote oog zichtbaar.
Microscopisch Alleen zichtbaar met een microscoop.
Cytologie = celleer
Histologie = weefselleer
Fysiologie processen en functies van het menselijk lichaam.
Pathologie betekent 'ziekteleer', afkomstig van het Griekse pathos (ziekte) en logos (leer). Hierbij
doen pathologen onderzoek naar de oorzaken en mechanismen van ziekte
Beschrijving van een ziekte:
Om te onderzoeken wat hij/zij heeft.
Onderzoek Betekenis
Synoniem Andere naam
Korte beschrijving Wat zijn de klachten
Epidemiologie Hoe vaak en bij wie komt het voor?
Pathofysiologie Wat is er mis?
Etiologie Wat is de oorzaak?
Symptomen Verschijnselen
Aanvullend onderzoek Bijv. lichamelijk onderzoek
Differentiaaldiagnostiek Waar kan het op lijken?
Diagnose Vastellen wat het is
Therapie Behandeling
Complicaties Bijkomende ziektebeelden
Prognose Hoe verloopt de aandoening verder?
CVA : beroerte of hardinfarct te weinig zuurstof naar de hersenen.
Symptomen: hangende mond, uitval lichaam deel, spraak stoornis.
De verschillende organisatieniveaus:
Chemisch niveau Atomen, de kleinste stabiele bouwstenen.
Celniveau verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan.
Elke type structuur heeft een functie
Cellen: de kleinste levende eenheden in het lichaam.
Weefselniveau Bestaan uit cellen van hetzelfde type, die samenwerken om een specifieke
functie uit te voeren (bijv. spierweefsel)
Orgaanniveau bestaat uit twee of meerdere verschillende weefsels die samenwerken om
een functie uit te voeren.
Orgaanstelselniveau organen die samenwerken in een orgaanstelsel.
Voorbeeld: hart, het bloed en de bloedvaten vormen het bloedvatenstelsel.
Organismeniveau Alle orgaanstelsels in het lichaam werken samen om het
leven/gezondheid in stand te houden.
