Begrippenlijst KOM
Eerste hoorcollege
Empirisch Gebaseerd op systematische
waarnemingen
Controleerbaar Iets wordt bekeken door andere
onderzoekers (dit heet een peer review)
Probabilistisch Het is nooit 100 % zeker of iets niet waar of
waar is (omgekeerde is deterministisch)
Falsifieerbaar Het is mogelijk om tegenbewijs te vinden
voor een theorie
Spaarzaam (=parsimonious) Hoe minder elementen, hoe beter
Fundamenteel (basic) Kennisprobleem oplossen = Onderzoeker
gaat kijken hoe dingen precies werken
Toegepast (applied) Praktijkprobleem oplossen = Bijvoorbeeld
hoe een product mensen kan helpen
Kwalitatief Omschrijving van een experiment in
woorden (door beelden, geluidsopnames,
tekst, observatie van iets/iemand)
Kwantitatief Omschrijving van een experiment in
getallen
Sociale fenomenen Alle gedragingen, acties of gebeurtenissen
die plaatsvinden vanwege sociale invloed
Respondent Iemand die een enquête beantwoordt
SPI(C)E 1. Setting = Waar, in welke context?
2. Perspective, population = Wie?
(bijvoorbeeld bij personen, hoe oud
is een tiener dan? Onder de 21, of
onder de 18)
3. Interest = Wat?
4. (Comparison: Vergeleken met
wie/wat?)
5. Evaluation: met welk resultaat? (wat
beoordeelt de onderzoeker met de
interest, wat wil de onderzoeker
, precies weten) 'Evaluation' is wat er
wordt onderzocht. Waar hoop je
inzicht in te krijgen (denk aan: visie
op, mening hebben over, etc.)?
Tweede hoorcollege
Kwalitatief onderzoek Gesprek waarin de interviewer vragen stelt
aan de geïnterviewde over ideeën,
motieven, ervaringen, (gedragingen), met
betrekking tot een sociaal fenomeen.
Focusgroep Groep waarin er interactie is tussen de
participanten. Dit maakt anonimiteit en
vertrouwelijkheid lastiger(er) te waarborgen.
Informant Iemand die heel veel weet over een
bepaald onderwerp, bijvoorbeeld specialist
of ervaringsdeskundige
Anonimiteit Dat een onderzoek zo anoniem mogelijk
gehouden kan worden
Vertrouwelijkheid Dat de informatie die in een onderzoek
gedeeld wordt vertrouwelijk is
Moderator De moderator stelt vragen die de
onderzoeker heeft geformuleerd en zorgt
ervoor dat het gesprek niet te veel afdwaalt
van het bedoelde onderwerp en zorgt
ervoor dat iedereen de kans krijgt om actief
deel te nemen aan het gesprek
Populatie Iedereen waarover je iets wil zeggen.
Steekproef Het deel van de populatie wat onderzocht
wordt / De complete groep mensen
waarover onderzoekers informatie over
willen krijgen.
Doelgerichte steekproef (=purposive De onderzoeker gaat op zoek naar
sample) participanten die voldoen aan hele
specifieke voorwaarden
Gemakssteekproef (=convenience sample) de onderzoeker gebruikt participanten die
eenvoudig te bereiken zijn
Quota steekproef Een gemakssteekproef met een
voorwaarde voor aantallen binnen groepen.
We willen zoveel van de ene groep en
zoveel van de andere groep (bijvoorbeeld ik
, wil 10 jongens en 10 meiden als steekproef)
Met een quota steekproef ben je
geïnteresseerd in specifieke subpopulaties
en heb je een bepaald aantal participanten
per subpopulatie voor ogen. De
onderzoeker selecteert vervolgens mensen
met een gemaks- of een doelgerichte
steekproef.
Sneeuwbal steekproef Een vorm van doelgerichte steekproef waar
de onderzoeker de deelnemers vraagt één
of meer anderen aan te bevelen
Homogeen Hetzelfde, van gelijke aard
Heterogeen Ongelijksoortig
Verstandhouding (rapport) Een goede verstandhouding tussen de
interviewer en de respondent is belangrijk
zodat de respondent zich veilig voelt om
veel te vertellen
Transcript Een geschreven versie van iets wat gezegd
is
Field notes Aantekeningen die waardevol kunnen zijn
tijdens het analyseren van de data in een
later stadium
Analyseren O.a. het bekijken van de field notes
Observatie Waarnemen en registreren van
gedragingen, gebeurtenissen en interacties
Participerend De onderzoeker wordt deel van de groep
die hij/zij observeert
Niet-participerend De onderzoeker onderzoekt de mensen die
hij/zij onderzoekt van buitenaf
Verhuld De mensen die onderzocht weten niet dat
ze geobserveerd/bestudeerd worden
Onverhuld De mensen die onderzocht weten dat ze
geobserveerd/bestudeerd worden
Systematisch De fenomenen waar naar gekeken wordt
, zijn van tevoren vastgelegd
Niet-systematisch De fenomenen waar naar gekeken wordt
zijn niet van tevoren vastgelegd
Site De plek waar er geobserveerd wordt
Gatekeeper Kan toegang geven tot de plek waar er
geobserveerd wordt
Key informant Diegene waar de onderzoeker het meeste
contact mee heeft
Hawthorne effect Het feit dat de participanten weten dat ze
geobserveerd worden
Reactiviteit Het gedrag van de participant wordt
beïnvloed (doordat bijvoorbeeld de
onderzoeker zelf bij het onderzoek
aanwezig is)
Going native De onderzoeker raakt te betrokken bij het
onderzoek wat niet bijdraagt aan de
kwaliteit van het onderzoek
Secundaire data Gegevens die niet specifiek voor huidige
studie zijn verzameld
Steekproef Subgroep uit de populatie
Onderzoeker gaat op zoek naar een zo’n
Sample for range breed mogelijk scala aan ervaringen.
Case study logic De logica van het bestuderen van 1
persoon. Elk verhaal van 1 specifiek
persoon is nuttig en draagt bij aan een beter
onderzoek.
Derde hoorcollege
Triangulatie Onderzoekers kunnen besluiten onderzoek
aanvullend op een andere manier uit te
(laten) voeren. Bijvoorbeeld een interview
en observatie als dataverzamelingsmethode
gebruiken.
Betrouwbaarheid (fidelity) Het tot stand brengen van een
vertrouwensrelatie tussen onderzoeker en
deelnemer
Eerste hoorcollege
Empirisch Gebaseerd op systematische
waarnemingen
Controleerbaar Iets wordt bekeken door andere
onderzoekers (dit heet een peer review)
Probabilistisch Het is nooit 100 % zeker of iets niet waar of
waar is (omgekeerde is deterministisch)
Falsifieerbaar Het is mogelijk om tegenbewijs te vinden
voor een theorie
Spaarzaam (=parsimonious) Hoe minder elementen, hoe beter
Fundamenteel (basic) Kennisprobleem oplossen = Onderzoeker
gaat kijken hoe dingen precies werken
Toegepast (applied) Praktijkprobleem oplossen = Bijvoorbeeld
hoe een product mensen kan helpen
Kwalitatief Omschrijving van een experiment in
woorden (door beelden, geluidsopnames,
tekst, observatie van iets/iemand)
Kwantitatief Omschrijving van een experiment in
getallen
Sociale fenomenen Alle gedragingen, acties of gebeurtenissen
die plaatsvinden vanwege sociale invloed
Respondent Iemand die een enquête beantwoordt
SPI(C)E 1. Setting = Waar, in welke context?
2. Perspective, population = Wie?
(bijvoorbeeld bij personen, hoe oud
is een tiener dan? Onder de 21, of
onder de 18)
3. Interest = Wat?
4. (Comparison: Vergeleken met
wie/wat?)
5. Evaluation: met welk resultaat? (wat
beoordeelt de onderzoeker met de
interest, wat wil de onderzoeker
, precies weten) 'Evaluation' is wat er
wordt onderzocht. Waar hoop je
inzicht in te krijgen (denk aan: visie
op, mening hebben over, etc.)?
Tweede hoorcollege
Kwalitatief onderzoek Gesprek waarin de interviewer vragen stelt
aan de geïnterviewde over ideeën,
motieven, ervaringen, (gedragingen), met
betrekking tot een sociaal fenomeen.
Focusgroep Groep waarin er interactie is tussen de
participanten. Dit maakt anonimiteit en
vertrouwelijkheid lastiger(er) te waarborgen.
Informant Iemand die heel veel weet over een
bepaald onderwerp, bijvoorbeeld specialist
of ervaringsdeskundige
Anonimiteit Dat een onderzoek zo anoniem mogelijk
gehouden kan worden
Vertrouwelijkheid Dat de informatie die in een onderzoek
gedeeld wordt vertrouwelijk is
Moderator De moderator stelt vragen die de
onderzoeker heeft geformuleerd en zorgt
ervoor dat het gesprek niet te veel afdwaalt
van het bedoelde onderwerp en zorgt
ervoor dat iedereen de kans krijgt om actief
deel te nemen aan het gesprek
Populatie Iedereen waarover je iets wil zeggen.
Steekproef Het deel van de populatie wat onderzocht
wordt / De complete groep mensen
waarover onderzoekers informatie over
willen krijgen.
Doelgerichte steekproef (=purposive De onderzoeker gaat op zoek naar
sample) participanten die voldoen aan hele
specifieke voorwaarden
Gemakssteekproef (=convenience sample) de onderzoeker gebruikt participanten die
eenvoudig te bereiken zijn
Quota steekproef Een gemakssteekproef met een
voorwaarde voor aantallen binnen groepen.
We willen zoveel van de ene groep en
zoveel van de andere groep (bijvoorbeeld ik
, wil 10 jongens en 10 meiden als steekproef)
Met een quota steekproef ben je
geïnteresseerd in specifieke subpopulaties
en heb je een bepaald aantal participanten
per subpopulatie voor ogen. De
onderzoeker selecteert vervolgens mensen
met een gemaks- of een doelgerichte
steekproef.
Sneeuwbal steekproef Een vorm van doelgerichte steekproef waar
de onderzoeker de deelnemers vraagt één
of meer anderen aan te bevelen
Homogeen Hetzelfde, van gelijke aard
Heterogeen Ongelijksoortig
Verstandhouding (rapport) Een goede verstandhouding tussen de
interviewer en de respondent is belangrijk
zodat de respondent zich veilig voelt om
veel te vertellen
Transcript Een geschreven versie van iets wat gezegd
is
Field notes Aantekeningen die waardevol kunnen zijn
tijdens het analyseren van de data in een
later stadium
Analyseren O.a. het bekijken van de field notes
Observatie Waarnemen en registreren van
gedragingen, gebeurtenissen en interacties
Participerend De onderzoeker wordt deel van de groep
die hij/zij observeert
Niet-participerend De onderzoeker onderzoekt de mensen die
hij/zij onderzoekt van buitenaf
Verhuld De mensen die onderzocht weten niet dat
ze geobserveerd/bestudeerd worden
Onverhuld De mensen die onderzocht weten dat ze
geobserveerd/bestudeerd worden
Systematisch De fenomenen waar naar gekeken wordt
, zijn van tevoren vastgelegd
Niet-systematisch De fenomenen waar naar gekeken wordt
zijn niet van tevoren vastgelegd
Site De plek waar er geobserveerd wordt
Gatekeeper Kan toegang geven tot de plek waar er
geobserveerd wordt
Key informant Diegene waar de onderzoeker het meeste
contact mee heeft
Hawthorne effect Het feit dat de participanten weten dat ze
geobserveerd worden
Reactiviteit Het gedrag van de participant wordt
beïnvloed (doordat bijvoorbeeld de
onderzoeker zelf bij het onderzoek
aanwezig is)
Going native De onderzoeker raakt te betrokken bij het
onderzoek wat niet bijdraagt aan de
kwaliteit van het onderzoek
Secundaire data Gegevens die niet specifiek voor huidige
studie zijn verzameld
Steekproef Subgroep uit de populatie
Onderzoeker gaat op zoek naar een zo’n
Sample for range breed mogelijk scala aan ervaringen.
Case study logic De logica van het bestuderen van 1
persoon. Elk verhaal van 1 specifiek
persoon is nuttig en draagt bij aan een beter
onderzoek.
Derde hoorcollege
Triangulatie Onderzoekers kunnen besluiten onderzoek
aanvullend op een andere manier uit te
(laten) voeren. Bijvoorbeeld een interview
en observatie als dataverzamelingsmethode
gebruiken.
Betrouwbaarheid (fidelity) Het tot stand brengen van een
vertrouwensrelatie tussen onderzoeker en
deelnemer
