Leerstof MK 1.3
Leerstof MK 1.3..........................................................................................................................1
Week 1 (4)...............................................................................................................................4
Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel.....................................................................................................4
12.5 Grote hersenen............................................................................................................4
12.6 Tussenhersenen...........................................................................................................8
12.7 Hersenstam..................................................................................................................9
12.8 Kleine hersenen.........................................................................................................11
12.9 Ruggenmerg..............................................................................................................11
12.12 Hersenvliezen..........................................................................................................14
12.13 Ventrikels en liquor.................................................................................................15
12.14 Doorbloeding van de hersenen................................................................................16
Hoofdstuk 10 Zenuwstelsel/neurologie................................................................................17
10.1 Zenuwstelsel..............................................................................................................17
10.3 Epilepsie....................................................................................................................19
10.4 Cerebrale uitval.........................................................................................................21
10.6 CVA/beroerte.............................................................................................................22
Week 2 (5).............................................................................................................................25
Hoofdstuk 13 Sensorisch stelsel...........................................................................................25
13.1 Sensoren....................................................................................................................25
13.2 Reukzintuig...............................................................................................................27
13.3 Smaakzintuig.............................................................................................................27
13.4 Huidzintuigen............................................................................................................28
13.5 Gezichtszintuig..........................................................................................................30
13.6 Gehoorzintuig............................................................................................................35
13.7 Propriosensoren.........................................................................................................36
13.8 Interosensoren...........................................................................................................38
Hoofdstuk 18 Zintuigen/sensoriek........................................................................................38
18.1 Zintuigen...................................................................................................................38
18.2 Cataract.....................................................................................................................39
18.3 Glaucoom..................................................................................................................40
18.4 Otitis media...............................................................................................................40
Week 3 (6).............................................................................................................................42
Hoofdstuk 10.........................................................................................................................42
1
, 10.2 Pijn............................................................................................................................42
Hoofdstuk 6 Ontsteking en pijn: oorzaken en behandeling..................................................43
6.1 De anatomie en fysiologie van pijn en pijnbanen.......................................................43
6.2 De pathologie van ontsteking en pijn..........................................................................44
6.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van ontsteking en pijn....................................45
Week 4 (7).............................................................................................................................48
Hoofdstuk 6 Circulatiestelsel................................................................................................48
6.8 Lymfevatenstelsel........................................................................................................48
6.9 Immuniteit...................................................................................................................49
Hoofdstuk 4 Afweer/ontsteking............................................................................................53
4.1 Afweer.........................................................................................................................53
4.2 Ontsteking...................................................................................................................54
4.3 Hiv en aids..................................................................................................................55
4.4 Allergie........................................................................................................................56
Week 5 (8).............................................................................................................................57
Hoofdstuk 5 Algemene tumorleer.........................................................................................57
5.1 Algemene tumorleer....................................................................................................57
5.2 Mammacarcinoom (borstkanker)................................................................................61
Hoofdstuk 7 Respiratie (ademhaling)...................................................................................61
7.7 Longkanker.................................................................................................................61
Hoofdstuk 17 Genitaliën/voortplanting................................................................................62
17.2 Prostaathyperplasie en prostaatkanker......................................................................62
Week 6 (10)...........................................................................................................................64
Hoofdstuk 14 Motorisch stelsel............................................................................................64
14.1 Skelet.........................................................................................................................64
14.2 Botverbindingen........................................................................................................65
14.3 Botten en botverbindingen van het hoofd (globaal lezen)........................................67
14.4 Botten en botverbindingen van de romp (globaal lezen)..........................................67
14.5 Botten en botverbindingen van de extremiteiten (globaal doorlezen)......................69
14.6 Spieren......................................................................................................................70
Hoofdstuk 15 Motoriek/beweging........................................................................................72
15.1 Bewegingsapparaat...................................................................................................72
15.2 Fractuurleer (botbreuken).........................................................................................74
15.3 Osteoporose...............................................................................................................75
15.4 Enkele reumatische afwijkingen...............................................................................76
Hoofdstuk 10 Zenuwstelsel/neurologie............................................................................77
10.7 Ziekte van Parkinson.................................................................................................77
2
,Week 7 (11)...........................................................................................................................79
Hoofdstuk 7 Spijsverteringsstelsel........................................................................................79
7.1 Voedingsstoffen...........................................................................................................79
Richtlijn goede voeding........................................................................................................81
Hoofdstuk 21 Ondervoeding.................................................................................................82
21.1 Chronische en acute ondervoeding: oorzaken en gevolgen......................................82
21.2 Vroegtijdige opsporing van (kans op) ondervoeding................................................83
21.3 Bepalen van de voedingstoestand.............................................................................84
21.4 Preventie en behandeling van ondervoeding.............................................................85
3
, Week 1 (4)
Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel
12.5 Grote hersenen
Het grootste deel van de hersenen wordt ingenomen door de grote hersenen of cerebrum. Ze
vormen het domein van gedachten, gevoelens, bewuste functies en geheugen. Ook de aan- en
bijsturing van complexe bewegingen start in de grote hersenen.
12.5.1 Uitwendige bouw
De grote hersenen bestaan uit twee helften: hemisferen (hersenhelften). Samen overkoepelen
de hemisferen de tussenhersenen. Tussen de hemisferen lopen verbindingen, waarvan de
hersenbalk de belangrijkste is. Beide hemisferen zijn van elkaar gescheiden door een diepe
spleet: de fissura longtudinalis.
Vrijwel alle activiteiten van het lichaam wordt vanuit de grote hersenen aangestuurd. Ze
bestaan dan ook uit tientallen miljarden neuronen.
Aan de buitenkant liggen de cellichamen van deze neuronen (grijze stof); zij vormen
de cortex (schors). Het niet zichtbare deel van de grijze stof wordt insula (eilandje)
genoemd. De cortex bestaat dus uit grijze stof.
Binnen de cortex liggen de verbindingsbanen (witte stof). Dit deel wordt de medulla
(merg) genoemd.
De cortex is sterk geplooid, wat een oppervlaktevergroting tot gevolg heeft. Het geplooide
oppervlak heeft een groot karakteristieke aantal groeven (sulci) en windingen (gyri). Ze
hebben hun eigen benaming: sulcus lateralis, sulcus centralis, gyrus precentralis, gyrus
postcentralis.
De groeven (sulci) verdelen de hemisferen in vier kwabben (lobi):
- Lobus frontalis (voorhoofdskwab of frontale kwab)
- Lobus parietalis (wandbeenkwab of pariëtale kwab)
- Lobus temporalis (slaapbeenkwab of temporale kwab)
- Lobus occipitalis (achterhoofdskwab of occipitale kwab)
12.5.2 Inwendige bouw
Onder de cortex bevindt zich de medulla, die voornamelijk bestaat uit gemyeliniseerde
axonen (witte stof). De medulla bestaat uit drie functioneel gescheiden delen:
- Associatiebanen: dit zijn de verbindingen binnen een hemisfeer. Ze verbinden de
verschillende schorsgebieden van een hemisfeer. Dit maakt informatie-uitwisseling
tussen schorsgebieden met een verschillende functie mogelijk. Deze banen kruisen de
mediaanlijn niet.
- Commissuren: commissuren kruisen de mediaan wel. Via de commissuren kan
informatie tussen de hemisferen uitgewisseld worden. De belangrijkste is het corpus
callosum (hersenbalk). Deze bevindt zich tussen de bodem van de fissura
longtudinalis en het dak van het eerste en tweede ventrikel.
- Banen: de banen verbinden het cerebrum met de lager gelegen delen van het centrale
zenuwstelsel.
o Afferente, sensibele banen maken een tussenstop in de thalamus in de
tussenhersenen, waarna ze voor een groot deel eindigen in de gyrus
postcentralis.
4
Leerstof MK 1.3..........................................................................................................................1
Week 1 (4)...............................................................................................................................4
Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel.....................................................................................................4
12.5 Grote hersenen............................................................................................................4
12.6 Tussenhersenen...........................................................................................................8
12.7 Hersenstam..................................................................................................................9
12.8 Kleine hersenen.........................................................................................................11
12.9 Ruggenmerg..............................................................................................................11
12.12 Hersenvliezen..........................................................................................................14
12.13 Ventrikels en liquor.................................................................................................15
12.14 Doorbloeding van de hersenen................................................................................16
Hoofdstuk 10 Zenuwstelsel/neurologie................................................................................17
10.1 Zenuwstelsel..............................................................................................................17
10.3 Epilepsie....................................................................................................................19
10.4 Cerebrale uitval.........................................................................................................21
10.6 CVA/beroerte.............................................................................................................22
Week 2 (5).............................................................................................................................25
Hoofdstuk 13 Sensorisch stelsel...........................................................................................25
13.1 Sensoren....................................................................................................................25
13.2 Reukzintuig...............................................................................................................27
13.3 Smaakzintuig.............................................................................................................27
13.4 Huidzintuigen............................................................................................................28
13.5 Gezichtszintuig..........................................................................................................30
13.6 Gehoorzintuig............................................................................................................35
13.7 Propriosensoren.........................................................................................................36
13.8 Interosensoren...........................................................................................................38
Hoofdstuk 18 Zintuigen/sensoriek........................................................................................38
18.1 Zintuigen...................................................................................................................38
18.2 Cataract.....................................................................................................................39
18.3 Glaucoom..................................................................................................................40
18.4 Otitis media...............................................................................................................40
Week 3 (6).............................................................................................................................42
Hoofdstuk 10.........................................................................................................................42
1
, 10.2 Pijn............................................................................................................................42
Hoofdstuk 6 Ontsteking en pijn: oorzaken en behandeling..................................................43
6.1 De anatomie en fysiologie van pijn en pijnbanen.......................................................43
6.2 De pathologie van ontsteking en pijn..........................................................................44
6.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van ontsteking en pijn....................................45
Week 4 (7).............................................................................................................................48
Hoofdstuk 6 Circulatiestelsel................................................................................................48
6.8 Lymfevatenstelsel........................................................................................................48
6.9 Immuniteit...................................................................................................................49
Hoofdstuk 4 Afweer/ontsteking............................................................................................53
4.1 Afweer.........................................................................................................................53
4.2 Ontsteking...................................................................................................................54
4.3 Hiv en aids..................................................................................................................55
4.4 Allergie........................................................................................................................56
Week 5 (8).............................................................................................................................57
Hoofdstuk 5 Algemene tumorleer.........................................................................................57
5.1 Algemene tumorleer....................................................................................................57
5.2 Mammacarcinoom (borstkanker)................................................................................61
Hoofdstuk 7 Respiratie (ademhaling)...................................................................................61
7.7 Longkanker.................................................................................................................61
Hoofdstuk 17 Genitaliën/voortplanting................................................................................62
17.2 Prostaathyperplasie en prostaatkanker......................................................................62
Week 6 (10)...........................................................................................................................64
Hoofdstuk 14 Motorisch stelsel............................................................................................64
14.1 Skelet.........................................................................................................................64
14.2 Botverbindingen........................................................................................................65
14.3 Botten en botverbindingen van het hoofd (globaal lezen)........................................67
14.4 Botten en botverbindingen van de romp (globaal lezen)..........................................67
14.5 Botten en botverbindingen van de extremiteiten (globaal doorlezen)......................69
14.6 Spieren......................................................................................................................70
Hoofdstuk 15 Motoriek/beweging........................................................................................72
15.1 Bewegingsapparaat...................................................................................................72
15.2 Fractuurleer (botbreuken).........................................................................................74
15.3 Osteoporose...............................................................................................................75
15.4 Enkele reumatische afwijkingen...............................................................................76
Hoofdstuk 10 Zenuwstelsel/neurologie............................................................................77
10.7 Ziekte van Parkinson.................................................................................................77
2
,Week 7 (11)...........................................................................................................................79
Hoofdstuk 7 Spijsverteringsstelsel........................................................................................79
7.1 Voedingsstoffen...........................................................................................................79
Richtlijn goede voeding........................................................................................................81
Hoofdstuk 21 Ondervoeding.................................................................................................82
21.1 Chronische en acute ondervoeding: oorzaken en gevolgen......................................82
21.2 Vroegtijdige opsporing van (kans op) ondervoeding................................................83
21.3 Bepalen van de voedingstoestand.............................................................................84
21.4 Preventie en behandeling van ondervoeding.............................................................85
3
, Week 1 (4)
Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel
12.5 Grote hersenen
Het grootste deel van de hersenen wordt ingenomen door de grote hersenen of cerebrum. Ze
vormen het domein van gedachten, gevoelens, bewuste functies en geheugen. Ook de aan- en
bijsturing van complexe bewegingen start in de grote hersenen.
12.5.1 Uitwendige bouw
De grote hersenen bestaan uit twee helften: hemisferen (hersenhelften). Samen overkoepelen
de hemisferen de tussenhersenen. Tussen de hemisferen lopen verbindingen, waarvan de
hersenbalk de belangrijkste is. Beide hemisferen zijn van elkaar gescheiden door een diepe
spleet: de fissura longtudinalis.
Vrijwel alle activiteiten van het lichaam wordt vanuit de grote hersenen aangestuurd. Ze
bestaan dan ook uit tientallen miljarden neuronen.
Aan de buitenkant liggen de cellichamen van deze neuronen (grijze stof); zij vormen
de cortex (schors). Het niet zichtbare deel van de grijze stof wordt insula (eilandje)
genoemd. De cortex bestaat dus uit grijze stof.
Binnen de cortex liggen de verbindingsbanen (witte stof). Dit deel wordt de medulla
(merg) genoemd.
De cortex is sterk geplooid, wat een oppervlaktevergroting tot gevolg heeft. Het geplooide
oppervlak heeft een groot karakteristieke aantal groeven (sulci) en windingen (gyri). Ze
hebben hun eigen benaming: sulcus lateralis, sulcus centralis, gyrus precentralis, gyrus
postcentralis.
De groeven (sulci) verdelen de hemisferen in vier kwabben (lobi):
- Lobus frontalis (voorhoofdskwab of frontale kwab)
- Lobus parietalis (wandbeenkwab of pariëtale kwab)
- Lobus temporalis (slaapbeenkwab of temporale kwab)
- Lobus occipitalis (achterhoofdskwab of occipitale kwab)
12.5.2 Inwendige bouw
Onder de cortex bevindt zich de medulla, die voornamelijk bestaat uit gemyeliniseerde
axonen (witte stof). De medulla bestaat uit drie functioneel gescheiden delen:
- Associatiebanen: dit zijn de verbindingen binnen een hemisfeer. Ze verbinden de
verschillende schorsgebieden van een hemisfeer. Dit maakt informatie-uitwisseling
tussen schorsgebieden met een verschillende functie mogelijk. Deze banen kruisen de
mediaanlijn niet.
- Commissuren: commissuren kruisen de mediaan wel. Via de commissuren kan
informatie tussen de hemisferen uitgewisseld worden. De belangrijkste is het corpus
callosum (hersenbalk). Deze bevindt zich tussen de bodem van de fissura
longtudinalis en het dak van het eerste en tweede ventrikel.
- Banen: de banen verbinden het cerebrum met de lager gelegen delen van het centrale
zenuwstelsel.
o Afferente, sensibele banen maken een tussenstop in de thalamus in de
tussenhersenen, waarna ze voor een groot deel eindigen in de gyrus
postcentralis.
4
