Coachthema's overall samenvatting

Hoorcollege 1 Beïnvloeden van Gedrag: Coachthema’s
Coachen = die vorm van professionele begeleiding waarbij de coach als gelijkwaardige partner de
cliënt ondersteunt bij het behalen van zelfgekozen doelen. (Directief coachen).
Vroeger was coachen voornamelijk te vinden in de vorm van sport of werk (mental coach voor
bedrijfsleven of artiesten. Tegenwoordig is het in de vorm van werk én privéleven.
Basisprincipes van het NOBCO:

1 Coachee is zelf verantwoordelijk
2 Gelijkwaardige relatie tussen coach en coachee
3 Doelen, middelen en keuze van de coachee zijn leidend


Kenmerken van coaching

.
• Coachen is handelings- en resultaatgericht.

.
• Coachen is gericht op heden en toekomst

.
• Beperkt aantal sessies (vb. 2-5)


Er is een toevlucht van coachen door een veranderde tijdsgeest, het is tijd voor reflectie. Coachen is
geen taboe meer. Er wordt anders gedacht over gezondheid. Maar ook door de vergrijzingsdruk.

Een externe coach staat buiten de organisatie, terwijl een interne coach binnen de organisatie staat.
Het voordeel van een interne coach is dat men weet wat er in de organisatie speelt. Het nadeel is dat
de coach dan een subjectieve mening heeft/bevooroordeeld is. Een ander nadeel is de dubbele rol
die de coach heeft/de hiërarchie bij de coachende leidinggevende.

Het venster van Johari

Bekend aan jou Onbekend aan jou
Bekend aan anderen Open ruimte Blinde vlek
Onbekend aan anderen Verborgen ruimte Onbekend terrein
Een blinde vlek = wat anderen weten, maar jij niet. Dat kan bijvoorbeeld een geheim zijn dat anderen
weten, maar jij niet.

Beleidingsvormen

Directief coachen De vorm van een geschikte begeleiding hangt af van:
Non-directief coachen/counseling  Emotionele diepgang
Therapie (GZ-psycholoog,  Tijdsperspectief (verleden, heden, toekomst)
psychotherapeut of psychiater  Aanwezigheid psychische klachten

,Competenties van de coach
 Zelfinzicht
 Gerichtheid op zelfontwikkeling
 Omgaan met coachcontract
 Vormgeven coachrelatie
 Stelt coachee in staat inzicht te verkrijgen
 Doel- en actiegerichtheid
 Gebruik van modellen en technieken
 Evalueren

Valkuilen van een coach
Illusoire superioriteit
Jij weet het wel: ‘Ik zie bij jou wat er bij jou aan de hand is en ik los het
even met jou op.’
Hulpverlenerssyndroom Neiging van coach om te helpen zodat hij/zij het gevoel krijgt nodig te
zijn en de moeite waard. Behoefte aan erkenning en waardering is
reden om hulp te bieden, niet de hulpvraag van de cliënt.
Onvoldoende kennis Over psychologische klachten en stoornissen (DSM-IV)
Teveel beïnvloeding Wanneer je met teveel oplossingen komt, niet duwen maar sturen.
Voorbeeld: ‘Ik snap wel waarom je dit doet’ (mag absoluut niet uit de
richting van non-directief coachen).

Coachingsrelatie
De overeenkomst tussen coach en coachee met betrekking tot:
 Doelen behandeling
 Taken die er binnen het contract moeten worden verricht
 Het ervaren van een positieve band

Ethische kwesties
Bijvoorbeeld wanneer de coach en coachee verliefd worden op elkaar. Beroepscode.
Intervisie = wanneer je als coach tussen collega’s staat waarin lastige, ethische kwesties besproken
worden. Er is dan geen hiërarchie.
Supervisie = wel hiërarchie: supervisor is een tutor, geen ethisch vraagstuk.

Evidence Based Coaching (EBC) = coaches combineren hun kennis en ervaring met relevante
theoretische en wetenschappelijke kennis om tot een zo effectief mogelijke coaching te komen.

, Hoorcollege 2 Beïnvloeden van Gedrag: Coachthema’s
Er zijn verschillende stromingen die zich afspelen in het kader van coaching.

Enkele grondleggers Nadruk ligt op Hoe om te gaan met
het ‘basisdilemma’
Analytisch / Sigmund Freud Primair groepsdenken Uitstel
Psychodynamisch Carl Jung Conflicten Opbouw van het
Melanie Klein Overdracht dilemma in deze
Duiding en interactie
interpretatie
Cognitief / Albert Ellis Rationele analyse Tegenvraag
Gedragsgericht Burrhus Skinner Stappenplan Oplossend
Aaron Beck
Counseling / Carl Rogers Interne (zelf)evaluatie Volledige acceptatie
Humanistisch Abraham Maslow Zelfactualisatie Ruimtegevend
Paradoxaal / Milton Erickson Paradoxen, Stellen van een
Provocatief Gregory Bateson tegenstellingen ‘tegenparadox’
Jay Haley Aanspreken en Positieve waardering
Frank Farrelly mobiliseren van
defensies
 Analytische coaching Van binnenuit proberen te begrijpen.
o De analytische en organisatiecoachmethode
o De laddermethode
 Directieve coaching Het van buitenaf proberen te verbeteren.
o De GROW-methode
o De oplossingsgerichte methode
 Counselende coaching De focus naar binnen proberen te verplaatsen.
 Paradoxale coaching Van buitenaf proberen te verontrusten, te verrassen of te
manipuleren.
o De ironische methode
o De paradoxale methode
o De provocatieve methode

Directief Counselend Analytisch Paradoxaal
Coachen Coachen Coachen Coachen
Directief – Non directief L R R L
Analytisch – Intuïtief - R L L
Gericht op de toekomst – Gericht op het nu L R R L
Oplossingsgericht – Ontwikkelingsgericht L R - L
Veranderingsgericht – Accepterend L R R L
Hierbij staat L voor Links en R voor Rechts.

De Directieve vorm
De directieve vorm is ook wel de cognitief/gedragsgerichte vorm.
Het doel: Het oplossen van vragen en bereiken van het doel van de coachee.
Hoe: Coach stuurt, moedigt aan en houdt grip op de gesprekken.

Oplossingsgerichte methode
De oplossingsgerichte methode is een methode uit de directieve stroming.
Herkomst: solution focused brief therapy: van probleemgericht naar oplossingsgericht.
Voortbouwen op momenten dat het probleem zich niet of in mindere mate voordoet (= meer doen