1
Week 1: Introductie van het straf(proces)recht: uitgangspunten,
beginselen, personen en fasen in het strafproces
Het strafrecht regelt wie straf kan krijgen en waarvoor.
Bij een civielrechtelijk geschil kan de ene burger de andere dagvaardigen.
Bij een strafrechtelijk geschil kan alleen de officier van justitie dit doen.
Aangifte → onderzoek → strafrechtelijk trajects
Er is een mogelijkheid voor slachtoffers van benadeelde partijen om schadevergoeding te
verkrijgen binnen het strafrechtelijk systeem. Dit kan in het civiele rechtssysteem, maar dit is
een geld- en tijdrovend proces dat men via deze weg probeert te voorkomen.
Hoofddoel: de juiste toepassing van het materiële strafrecht op daders mogelijk maken.
Nevenfuncties strafrecht:
1. vergelding
2. preventie
1. speciale preventie → moet de dader afschrikken om het feit nog eens te plegen
bv. een voorwaardelijke straf
2. generale preventie → moet potentiële daders afschrikken om het feit te plegen
3. Voorkomen eigenrichting → men ziet dat de overheid bestraft en zal hierdoor niet
het heft in eigen handen nemen met alle chaotische gevolgen van dien.
4. Orde scheppen → orde herstellen of chaos voorkomen door de beschuldigde die
voor oproer zorgt (korte tijd) uit de samenleving te houden om eigenrichting door
andere burgers weer te voorkomen.
5. Genoegdoening slachtoffer → een oplossing voor het geschil, vergelding
Soorten strafrecht
1. materieel, wat is strafbaar → bepalingen, uitsluitingsgronden, uitbreiding van
strafbaarheid
2. formeel, welke normen moeten worden aangehouden tot aan de vervolging →
wetboek van strafvordering vb. duur van hechtenis, inhoud van dagvaarding
algemeen; strafprocesrecht
3. sanctie, welke sanctie is proportioneel en welke voorwaarden mogen gesteld
worden
, 2
ne bis in idem → geen twee keer terechtstaan voor hetzelfde (art. 68 Sr)
commune strafrecht: het strafrecht dat in wetboeken is opgenomen, wetboek van strafrecht
en wetboek van strafvordering
bijzondere strafrecht: wetten die wel strafrechtelijk zijn maar niet in de hiervoor genoemde
wetboeken zijn opgenomen, bv. Opiumwet en wegenverkeerswet
Boeken wetboek van strafrecht:
1. algemene bepalingen
2. misdrijven
3. overtredingen
Boeken wetboek van strafvordering:
1. algemene bepalingen
2. strafvordering in eerste aanleg (de eerste keer berecht voor een gerecht)
3. rechtsmiddelen; een middel om de rechtsbeslissing bij een hogere instantie aan te
vechten
4. Rechtspleging van bijz. aard
5. Internationale en Europese strafvorderlijke samenwerking
6. tenuitvoerlegging
Internationaal recht: recht dat geldt tussen staten
Supranationaal recht: recht dat wordt opgelegd door een nationale organisatie. De
lidstaten van de organisatie achten zich hieraan te houden
EHRM: Europees Hof van de Rechten van de Mens
Drie invalshoeken strafzaak:
● Welke personen en instanties spelen een rol bij het strafproces?
● Uit welke fasen bestaat het strafproces?
● Op welke manier mogen de strafrechtelijke overheidsorganen optreden?
Week 1: Introductie van het straf(proces)recht: uitgangspunten,
beginselen, personen en fasen in het strafproces
Het strafrecht regelt wie straf kan krijgen en waarvoor.
Bij een civielrechtelijk geschil kan de ene burger de andere dagvaardigen.
Bij een strafrechtelijk geschil kan alleen de officier van justitie dit doen.
Aangifte → onderzoek → strafrechtelijk trajects
Er is een mogelijkheid voor slachtoffers van benadeelde partijen om schadevergoeding te
verkrijgen binnen het strafrechtelijk systeem. Dit kan in het civiele rechtssysteem, maar dit is
een geld- en tijdrovend proces dat men via deze weg probeert te voorkomen.
Hoofddoel: de juiste toepassing van het materiële strafrecht op daders mogelijk maken.
Nevenfuncties strafrecht:
1. vergelding
2. preventie
1. speciale preventie → moet de dader afschrikken om het feit nog eens te plegen
bv. een voorwaardelijke straf
2. generale preventie → moet potentiële daders afschrikken om het feit te plegen
3. Voorkomen eigenrichting → men ziet dat de overheid bestraft en zal hierdoor niet
het heft in eigen handen nemen met alle chaotische gevolgen van dien.
4. Orde scheppen → orde herstellen of chaos voorkomen door de beschuldigde die
voor oproer zorgt (korte tijd) uit de samenleving te houden om eigenrichting door
andere burgers weer te voorkomen.
5. Genoegdoening slachtoffer → een oplossing voor het geschil, vergelding
Soorten strafrecht
1. materieel, wat is strafbaar → bepalingen, uitsluitingsgronden, uitbreiding van
strafbaarheid
2. formeel, welke normen moeten worden aangehouden tot aan de vervolging →
wetboek van strafvordering vb. duur van hechtenis, inhoud van dagvaarding
algemeen; strafprocesrecht
3. sanctie, welke sanctie is proportioneel en welke voorwaarden mogen gesteld
worden
, 2
ne bis in idem → geen twee keer terechtstaan voor hetzelfde (art. 68 Sr)
commune strafrecht: het strafrecht dat in wetboeken is opgenomen, wetboek van strafrecht
en wetboek van strafvordering
bijzondere strafrecht: wetten die wel strafrechtelijk zijn maar niet in de hiervoor genoemde
wetboeken zijn opgenomen, bv. Opiumwet en wegenverkeerswet
Boeken wetboek van strafrecht:
1. algemene bepalingen
2. misdrijven
3. overtredingen
Boeken wetboek van strafvordering:
1. algemene bepalingen
2. strafvordering in eerste aanleg (de eerste keer berecht voor een gerecht)
3. rechtsmiddelen; een middel om de rechtsbeslissing bij een hogere instantie aan te
vechten
4. Rechtspleging van bijz. aard
5. Internationale en Europese strafvorderlijke samenwerking
6. tenuitvoerlegging
Internationaal recht: recht dat geldt tussen staten
Supranationaal recht: recht dat wordt opgelegd door een nationale organisatie. De
lidstaten van de organisatie achten zich hieraan te houden
EHRM: Europees Hof van de Rechten van de Mens
Drie invalshoeken strafzaak:
● Welke personen en instanties spelen een rol bij het strafproces?
● Uit welke fasen bestaat het strafproces?
● Op welke manier mogen de strafrechtelijke overheidsorganen optreden?
