Aanvullende documenten / PowerPoint van de HU
Klinisch redeneren rond psychische kwetsbaarheid
DSM IV (5 assenstructuur):
1. Klinisch syndromen
2. Persoonlijkheidsstoornissen
3. Somatische aandoeningen
4. Psychosociale factoren
5. Algemene functioneren
DSM 5:
- Samenvoegen as 1, 2 en 3 (aansluiten ICD systematiek)
- As IV (aansluiten op ICD stresscodes)
- As V (aansluiten of ICF systematiek)
Speciale anamnese doelen: Het vaststellen van:
- Aard, ernst en chronologie van de psychiatrische klachten
- Het leiden zoals dat door de patiënt ervaren wordt
- Het oordeel van de patiënt over de gevolgen van de klachten voor diens functioneren
en reacties van de omgeving op de klachten
- Het oordeel van de patiënt over betekenis, aard en oorzaken van de klachten;
maatregelen die de patiënt, de naasten of professionals al genomen hebben om de
klachten te bestrijden en de resultaten hiervan
Hetero anamnese:
- Zowel een familiehistorie als de migratiehistorie hebben een belangrijke plaats in de
biografische anamnese
- Een grondige heteroanamnese is essentieel om te bepalen welke klachten en
symptomen als cultuurgebonden en niet biologisch van aard worden beschouwd bij
de te onderzoeken patiënt
- Hierbij is van belang na te gaan in welke mate deze factoren de psychiatrische
symptomen luxeren dan wel in stand houden
Valkuil DSM te snel naar conclusies!!
Dimensies psychiatrisch onderzoek:
- Cognitief bewustzijn, aandacht, concentratie, lang en kort geheugen, realiteitsbesef,
zelf inschatting, normbesef, decorumbesef, ziekte-inzicht, ziekte-besef,
abstractievermogen, uitvoerende functies, intelligentie waarneming, denken
- Affectief stemming en affect, somatische klachten en verschijnselen
- Conatief psycho-motoriek, mimiek, gebaren, spraak, wilskracht, wilszwakte, gedrag
5 vormen onderzoek:
- Spoedconsult: crisis behandelplan
- Follow-up: beloop symptomen
- Reguliere intake: aanvullend onderzoek, behandeladvies
- Impassie/second opinion: toetsing werkdiagnose
Uitgebreid psychiatrisch onderzoek:
- Reden onderzoek
- Speciale anamnese
- Algemene anamnese
- Intoxicaties
- Psychiatrische voorgeschiedenis
- Psychiatrische familieanamnese
- Somatische anamnese
- Oriënterend lichamelijk onderzoek
- Medicatie
, - sociale anamnese
- Heteroanamnese
- Status praesens mentalis
- Persoonlijkheid en afweermechanisme
- Aanvullende diagnostische screening (instrumenten)
Behandelingen die samen met de patiënt worden gemaakt zijn effectiever!!
Safe structuur voor rapportages:
Een multidisciplinaire weergave van het klinisch redeneerproces bij crisismanagement
- Situatie (gedragsobservatie en context)
- Actie (interventies/pro-actief beleid/crisisplan)
- Evaluatie (objectivering patiënten uitkomst binnen bepaald tijdspad)
Klinisch redeneer raamwerk voor de GGZ
Predispositie waardoor is iemand vatbaarder voor de ziekte?
Triggers welke gebeurtenissen zetten de klachten in gang?
In stand houdende factoren wat zorg ervoor dat de klachten moeilijker te verhelpen zijn?
Draagkracht wat zorg ervoor dat iemand goed met stress kan omgaan?
Draaglast welke elementen kunnen stress geven?
Beschermende factoren wat beschermd iemand ervoor?
Taboes welke zaken mogen niet besproken worden?
Wel beïnvloedbaar taboes wel te beïnvloeden
Niet beïnvloedbaar taboes niet te beïnvloeden
Narratieve betekenisgeving onderdelen vragen aan de hand van 4 punten:
- Betekenisgeving klachten patiënt
- Betekenisgeving klachten (sub) cultuur
- Betekenis klachtenpatroon levensfase
- Relevante herhalingsfenomenen biografie
Herstel en behandelperspectieven gericht op bevorderen zelfmanagement, aan de hand
van:
- Hersteldoelen patiënt
- Verwachtingen naasten
- Korte termijn behandeldoelen
- Lange termijn behandeldoelen
Kwalitatief versus kwantitatief onderzoek
Verpleegkundige besluitvorming is gebaseerd op drie bronnen van bewijsvoering:
- Resultaten uit onderzoek (bijv. samengevat in richtlijnen);
- Praktijkervaring (klinische expertise van de verpleegkundige);
- Wensen/behoeften van de patiënt/cliënt/bewoner.
Levels of evidence
1. Systematische reviews/meta-analyses: een systematic review betreft een soort
literatuurstudie waarin op systematische wijze in wetenschappelijke databases is
gezocht naar literatuur over een specifiek onderwerp. Alle studies worden verzamelt
en kritisch beoordeelt. Een meta-analyse betreft een statistische techniek waarbij bijv.
alle gepubliceerde RCT’s (experimentele studies) n.a.v. een specifieke vraag worden
verzameld en de resultaten van de verschillende studies combineert en analyseert;
2. RCT: experiment (experimentele groep krijgt de interventie, de controlegroep niet en
ontvangt de ‘standaard’ zorg; per toeval worden de deelnemers aan het onderzoek
verdeeld. Dit laatste noemt men ook wel randomisatie);
3. CCT: het zelfde als bij een RCT, maar dan is er geen sprake van randomisatie. Bijv.
praktisch niet mogelijk: de hele afdeling gaat wel of niet met de interventie werken. Of
ethisch niet: mensen kun je niet weigeren een behandeling te geven. Hierdoor wel
Klinisch redeneren rond psychische kwetsbaarheid
DSM IV (5 assenstructuur):
1. Klinisch syndromen
2. Persoonlijkheidsstoornissen
3. Somatische aandoeningen
4. Psychosociale factoren
5. Algemene functioneren
DSM 5:
- Samenvoegen as 1, 2 en 3 (aansluiten ICD systematiek)
- As IV (aansluiten op ICD stresscodes)
- As V (aansluiten of ICF systematiek)
Speciale anamnese doelen: Het vaststellen van:
- Aard, ernst en chronologie van de psychiatrische klachten
- Het leiden zoals dat door de patiënt ervaren wordt
- Het oordeel van de patiënt over de gevolgen van de klachten voor diens functioneren
en reacties van de omgeving op de klachten
- Het oordeel van de patiënt over betekenis, aard en oorzaken van de klachten;
maatregelen die de patiënt, de naasten of professionals al genomen hebben om de
klachten te bestrijden en de resultaten hiervan
Hetero anamnese:
- Zowel een familiehistorie als de migratiehistorie hebben een belangrijke plaats in de
biografische anamnese
- Een grondige heteroanamnese is essentieel om te bepalen welke klachten en
symptomen als cultuurgebonden en niet biologisch van aard worden beschouwd bij
de te onderzoeken patiënt
- Hierbij is van belang na te gaan in welke mate deze factoren de psychiatrische
symptomen luxeren dan wel in stand houden
Valkuil DSM te snel naar conclusies!!
Dimensies psychiatrisch onderzoek:
- Cognitief bewustzijn, aandacht, concentratie, lang en kort geheugen, realiteitsbesef,
zelf inschatting, normbesef, decorumbesef, ziekte-inzicht, ziekte-besef,
abstractievermogen, uitvoerende functies, intelligentie waarneming, denken
- Affectief stemming en affect, somatische klachten en verschijnselen
- Conatief psycho-motoriek, mimiek, gebaren, spraak, wilskracht, wilszwakte, gedrag
5 vormen onderzoek:
- Spoedconsult: crisis behandelplan
- Follow-up: beloop symptomen
- Reguliere intake: aanvullend onderzoek, behandeladvies
- Impassie/second opinion: toetsing werkdiagnose
Uitgebreid psychiatrisch onderzoek:
- Reden onderzoek
- Speciale anamnese
- Algemene anamnese
- Intoxicaties
- Psychiatrische voorgeschiedenis
- Psychiatrische familieanamnese
- Somatische anamnese
- Oriënterend lichamelijk onderzoek
- Medicatie
, - sociale anamnese
- Heteroanamnese
- Status praesens mentalis
- Persoonlijkheid en afweermechanisme
- Aanvullende diagnostische screening (instrumenten)
Behandelingen die samen met de patiënt worden gemaakt zijn effectiever!!
Safe structuur voor rapportages:
Een multidisciplinaire weergave van het klinisch redeneerproces bij crisismanagement
- Situatie (gedragsobservatie en context)
- Actie (interventies/pro-actief beleid/crisisplan)
- Evaluatie (objectivering patiënten uitkomst binnen bepaald tijdspad)
Klinisch redeneer raamwerk voor de GGZ
Predispositie waardoor is iemand vatbaarder voor de ziekte?
Triggers welke gebeurtenissen zetten de klachten in gang?
In stand houdende factoren wat zorg ervoor dat de klachten moeilijker te verhelpen zijn?
Draagkracht wat zorg ervoor dat iemand goed met stress kan omgaan?
Draaglast welke elementen kunnen stress geven?
Beschermende factoren wat beschermd iemand ervoor?
Taboes welke zaken mogen niet besproken worden?
Wel beïnvloedbaar taboes wel te beïnvloeden
Niet beïnvloedbaar taboes niet te beïnvloeden
Narratieve betekenisgeving onderdelen vragen aan de hand van 4 punten:
- Betekenisgeving klachten patiënt
- Betekenisgeving klachten (sub) cultuur
- Betekenis klachtenpatroon levensfase
- Relevante herhalingsfenomenen biografie
Herstel en behandelperspectieven gericht op bevorderen zelfmanagement, aan de hand
van:
- Hersteldoelen patiënt
- Verwachtingen naasten
- Korte termijn behandeldoelen
- Lange termijn behandeldoelen
Kwalitatief versus kwantitatief onderzoek
Verpleegkundige besluitvorming is gebaseerd op drie bronnen van bewijsvoering:
- Resultaten uit onderzoek (bijv. samengevat in richtlijnen);
- Praktijkervaring (klinische expertise van de verpleegkundige);
- Wensen/behoeften van de patiënt/cliënt/bewoner.
Levels of evidence
1. Systematische reviews/meta-analyses: een systematic review betreft een soort
literatuurstudie waarin op systematische wijze in wetenschappelijke databases is
gezocht naar literatuur over een specifiek onderwerp. Alle studies worden verzamelt
en kritisch beoordeelt. Een meta-analyse betreft een statistische techniek waarbij bijv.
alle gepubliceerde RCT’s (experimentele studies) n.a.v. een specifieke vraag worden
verzameld en de resultaten van de verschillende studies combineert en analyseert;
2. RCT: experiment (experimentele groep krijgt de interventie, de controlegroep niet en
ontvangt de ‘standaard’ zorg; per toeval worden de deelnemers aan het onderzoek
verdeeld. Dit laatste noemt men ook wel randomisatie);
3. CCT: het zelfde als bij een RCT, maar dan is er geen sprake van randomisatie. Bijv.
praktisch niet mogelijk: de hele afdeling gaat wel of niet met de interventie werken. Of
ethisch niet: mensen kun je niet weigeren een behandeling te geven. Hierdoor wel
