DEEL A GROTE SAMENVATTING - STRAFPROCESRECHT VERDIEPEND –
2022/2023
,nhoudsopgave
WEEK 1: Introductie. Werking EVRM, EHRM en EU ihkv voorarrest en het politieverhoor...............................7
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN................................................................................................7
Hoorcollege.......................................................................................................................................................7
Werkgroep.......................................................................................................................................................14
Corstens/Borgers Kooijmans (10e druk):............................................................................................................17
H I: plaatsbepaling en doel strafprocesrecht..................................................................................................17
H II: Bronnen van het Nederlandse strafprocesrecht.....................................................................................18
H IV: Personen en organen in de strafrechtspleging......................................................................................20
H IX: opsporingsonderzoek.............................................................................................................................20
H XI: vrijheidsbenemende dwangmiddelen....................................................................................................22
EXTRA LITERATUUR.............................................................................................................................................33
Th.O.M. Dieben & S.F.W. van ’t Hullenaar, ‘De zaak van Van de Kolk tegen Nederland’, TPWS 2019, p. 152-
155...................................................................................................................................................................33
J.H.J. Verbaan en L.E. Hollander, ‘De rechtspositie van de raadsman tijdens het politieverhoor’, NTS
2020(1)/4, p. 20-26..........................................................................................................................................33
J.H. Janssen, F.W.H. van den Emster en T.B. Trotman, Strafrechters over de praktijk van de voorlopige
hechtenis, Strafblad 2013-6, p. 430-444.........................................................................................................34
M.M. Boone, P. Jacobs en J.M.W. Lindeman, ‘Alternatieven voor voorlopige hechtenis in Europa en
Nederland: de advocaat als onterechte sleutelhouder’, DD 2019/12, p. 170-187.........................................34
J.M.W Lindeman, L. van Lent & B. v/d Vorm, ‘Snelrecht: voor elk wat wils, maar wat willen we? De
(on)mogelijkheden van snelrecht in het kader van ‘lik-op-stuk’ en efficiency’, Boom Strafblad 2021 (3), p.
89-98 (m.n. §2 t/m §3.3).................................................................................................................................35
P.T.C. van Kampen, Verdediging 2.0, RM Themis 2017 (6), p. 313-322..........................................................37
JURISPRUDENTIE.................................................................................................................................................38
Politieverhoor/criminal charge:......................................................................................................................38
Voorarrest:......................................................................................................................................................39
WEEK 2: Werking EVRM en EHRM ihkv getuigenverhoor, interne openbaarheid en recht op tegenonderzoek
.................................................................................................................................................................... 41
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN..............................................................................................41
Hoorcollege-aantekenigen..............................................................................................................................41
Werkgroep-aantekeningen.............................................................................................................................49
Naslag: Corstens/Borgers/Kooijmans.................................................................................................................53
H IV: personen en organen in de strafrechtspleging......................................................................................53
H VII: het procesdossier..................................................................................................................................54
H IX: opsporingsonderzoek.............................................................................................................................54
H X: onderzoek door de RC.............................................................................................................................55
H XV: onderzoek ter terechtzitting..................................................................................................................56
H XVI: strafrechtelijk bewijsrecht....................................................................................................................56
EXTRA LITERATUUR.............................................................................................................................................57
NJB 2019/842 (EHRM 8 januari 2019, nr. 68328/17, Vidgen t. Nederland II)................................................57
Soo & A. Pivaty, ‘Access to the Case Materials in Pre-Trial Stages. Critical questions of article 7 of Directive
2012/13/EU on the Right to Information in Criminal Proceedings’, Eucrim 2019 (1), p. 60-65.....................57
, M.J. Dubelaar en K.M. Pitcher, ‘Post-Keskin: enkele reflecties op de nieuwe lijn van de Hoge Raad inzake
de uitoefening van het ondervragingsrecht’, BSb 2021, p. 139-147..............................................................58
J.C. van der Pijll, ‘De dataset langs de meetlat van artikel 6 EVRM’, NJB 2022/291, p. 346-351...................61
D.N. de Jonge en S.L.J. Janssen, ‘Nawoord op ‘De dataset langs de meetlat van artikel 6 EVRM’’, NJB
2022/462, p. 571-572......................................................................................................................................61
Jurisprudentie......................................................................................................................................................62
Getuigenverhoor.............................................................................................................................................62
Interne openbaarheid.....................................................................................................................................64
Tegenonderzoek..............................................................................................................................................66
WEEK 3: HET EVRM, HET EHRM, DE EU: CENTRALE CONCEPTEN, LEGALITEIT.................................................67
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN..............................................................................................67
HOORCOLLEGE................................................................................................................................................67
WERKGROEP....................................................................................................................................................78
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk): oHI.....................................................................................................80
HII: bronnen van het Nederlandse strafprocesrecht......................................................................................80
HIII: uitgangspunten en beignselen van het Nederlandse strafprocesrecht..................................................80
Extra literatuur....................................................................................................................................................80
J.M. Reijntjes, ‘De implementatie van Straatsburgse uitspraken in de Nederlandse rechtsorde’, Strafblad
2011 (1), p. 30-40............................................................................................................................................80
P.T.C. van Kampen, Verdediging 2.0, RM Themis 2017 (6), p. 313-322 (zie week 1).....................................83
Case-processing flowchart EHRM (via:............................................................................................................84
B.F. Keulen en G. Knigge, Strafprocesrecht, Deventer: Kluwer 2020, hoofdstuk 3: kennismaking met het
EVRM (p. 65-103)............................................................................................................................................84
M.M. Julicher, ‘Het recht op een eerlijk process in het EVRM, het Handvest en... de Grondwet! Een
verrijking voor de individuele rechtsbescherming in Nederland?’, Tijdschrift voor Constitu- tioneel Recht
2018, p. 36-57..................................................................................................................................................89
Jurisprudentie......................................................................................................................................................94
- EHRM 12 mei 2000, NJ 2002, 180, m.nt. Schalken (Khan t. Verenigd Koninkrijk).......................................94
- EHRM 23 november 2006, EHRC 2007, 31, m.nt. Alberts (Jussila t. Finland)..............................................94
- EHRM 10 maart 2009, EHRC 2009, 69, m.nt. Ölcer (Bykov t. Rusland).......................................................94
- EHRM 12 januari 2010, EHRC 2010, 30, m.nt. Sasse van IJsselt (Gillan & Quinton t. Verenigd Koninkrijk) 95
- EHRM 29 april 2014, EHRC 2014/194 (Natsvishvili en Togonidze t. Georgië).............................................95
- HR 7 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:825 (Toestemming voor doorzoeken auto?)..........................................96
WEEK 4:....................................................................................................................................................... 97
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN..............................................................................................97
hoorcollege......................................................................................................................................................97
werkgroep.....................................................................................................................................................106
literatuur...........................................................................................................................................................106
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk):.....................................................................................................107
Extra literatuur..................................................................................................................................................107
J.M.W. Lindeman, ‘Criminaliteitsbestrijding’ (preprint) te verschijnen in: J.H. Crijns E.R. Muller & R.
Robroek (red.), Handboek Openbaar Ministerie, Deventer: Wolters Kluwer 2022......................................107
E. Gijsselaar, Positieve verplichtingen en aansprakelijkheid (diss. Utrecht), Utrecht, Universiteit Utrecht
2021:..............................................................................................................................................................108
, M. Otte, Het openbaar ministerie en de strafbeschikking. De voortdurende ontlasting van de rechtspraak,
Ars Aequi 2019, p. 182-185...........................................................................................................................110
F.P. van Tulder, ‘Door invoering van de strafbeschikking minder werk voor de rechter? Reactie op Rinus
Otte (…)’, met nawoord, Ars Aequi 2019, p. 668-671...................................................................................111
S. Crijns-Zuidwijk & E. Sikkema, ‘Prokuratuur en magistratuur’, TBS&H 2022, p. 203-205.........................111
Jurisprudentie....................................................................................................................................................112
HR 15 oktober 2013, NJ 2014, 145 (Vervolgingsbeslissing door parketsecretaris)......................................112
HR 31 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2795 (Maatstaf toetsing vervolgings-beslissing)............................112
Week 5: Opsporingsbevoegdheden en het recht op privacy (art. 8 EVRM)..................................................113
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN............................................................................................113
hoorcollege....................................................................................................................................................113
werkgroep.....................................................................................................................................................123
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk):.........................................................................................................123
H II (§1-6, 8)...................................................................................................................................................123
H IX (§1, 9-11, 14-15).....................................................................................................................................123
H X, §11.........................................................................................................................................................124
H XII (globaal, zoek de stukken die te relateren zijn aan de rest van de literatuur en jurisprudentie!........124
Extra literatuur..................................................................................................................................................124
S. Brinkhoff, ‘Strafvorderlijke kaders voor burgeropsporing. Wezenlijke handvatten voor politie, OM en
strafrechter om op een zuivere manier om te gaan met informatie van opsporende burgers in strafzaken’,
TvV 2020 (2-3), p. 99-108..............................................................................................................................124
J.J. Oerlemans, ‘Cybercriminaliteit en opsporing’, in: W. van der Wagen, J.J. Oerlemans en M. Wulen
Kranenbarg, Basisboek cybercriminaliteit. Een criminologisch overzicht voor studie en praktijk, Den Haag:
Boom criminlogie 2020, p. 195-258 (globaal, zoek de stukken die te relateren zijn aan de rest van de
literatuur en jurisprudentie!)........................................................................................................................127
J.W. van den Hurk & S.J. de Vries, ‘Onderzoek van gegevensdragers’, NJB 2020 (41), 2806, p. 3152-3159.
.......................................................................................................................................................................130
Jurisprudentie....................................................................................................................................................131
EHRM 8 april 2003, EHRC 2003, 45, m.nt. Mols (M.M. t. Nederland)..........................................................131
EHRM 2 september 2010, EHRC 2010, 123 m.nt. De Hert & Van Caeneghem (Uzun t. Duitsland).............131
HR 14 januari 2003, NJ 2003, 288, m.nt. Buruma (Afluisteren buren).........................................................132
HR 9 juli 2019, NJ 2019/464 m.nt. N. Jörg (Onderzoeken smartphone).......................................................132
HR 5 april 2022, ECLI:NL:HR:2022:475, NJB 2022/879 (Post-Prokuratuur, uittreksel).................................132
HR 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:900 (Ennetcom).....................................................................................132
WEEK 6: nemo tenetur............................................................................................................................... 134
Hoorcollege + werkgroep aantekeningen.........................................................................................................134
Hoorcollege...................................................................................................................................................134
werkgroep.....................................................................................................................................................141
literatuur...........................................................................................................................................................144
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk):.....................................................................................................144
H IX §4 (t/m p. 320) en §15...........................................................................................................................144
H XVI, §4, p. 817-820.....................................................................................................................................145
H XII § 6..........................................................................................................................................................145
Extra literatuur..................................................................................................................................................145
J.S. Nan, ‘Een probleem rondom het nemo tenetur-beginsel?’, BSb 2021, nr. 4, pp. 116-128....................145
2022/2023
,nhoudsopgave
WEEK 1: Introductie. Werking EVRM, EHRM en EU ihkv voorarrest en het politieverhoor...............................7
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN................................................................................................7
Hoorcollege.......................................................................................................................................................7
Werkgroep.......................................................................................................................................................14
Corstens/Borgers Kooijmans (10e druk):............................................................................................................17
H I: plaatsbepaling en doel strafprocesrecht..................................................................................................17
H II: Bronnen van het Nederlandse strafprocesrecht.....................................................................................18
H IV: Personen en organen in de strafrechtspleging......................................................................................20
H IX: opsporingsonderzoek.............................................................................................................................20
H XI: vrijheidsbenemende dwangmiddelen....................................................................................................22
EXTRA LITERATUUR.............................................................................................................................................33
Th.O.M. Dieben & S.F.W. van ’t Hullenaar, ‘De zaak van Van de Kolk tegen Nederland’, TPWS 2019, p. 152-
155...................................................................................................................................................................33
J.H.J. Verbaan en L.E. Hollander, ‘De rechtspositie van de raadsman tijdens het politieverhoor’, NTS
2020(1)/4, p. 20-26..........................................................................................................................................33
J.H. Janssen, F.W.H. van den Emster en T.B. Trotman, Strafrechters over de praktijk van de voorlopige
hechtenis, Strafblad 2013-6, p. 430-444.........................................................................................................34
M.M. Boone, P. Jacobs en J.M.W. Lindeman, ‘Alternatieven voor voorlopige hechtenis in Europa en
Nederland: de advocaat als onterechte sleutelhouder’, DD 2019/12, p. 170-187.........................................34
J.M.W Lindeman, L. van Lent & B. v/d Vorm, ‘Snelrecht: voor elk wat wils, maar wat willen we? De
(on)mogelijkheden van snelrecht in het kader van ‘lik-op-stuk’ en efficiency’, Boom Strafblad 2021 (3), p.
89-98 (m.n. §2 t/m §3.3).................................................................................................................................35
P.T.C. van Kampen, Verdediging 2.0, RM Themis 2017 (6), p. 313-322..........................................................37
JURISPRUDENTIE.................................................................................................................................................38
Politieverhoor/criminal charge:......................................................................................................................38
Voorarrest:......................................................................................................................................................39
WEEK 2: Werking EVRM en EHRM ihkv getuigenverhoor, interne openbaarheid en recht op tegenonderzoek
.................................................................................................................................................................... 41
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN..............................................................................................41
Hoorcollege-aantekenigen..............................................................................................................................41
Werkgroep-aantekeningen.............................................................................................................................49
Naslag: Corstens/Borgers/Kooijmans.................................................................................................................53
H IV: personen en organen in de strafrechtspleging......................................................................................53
H VII: het procesdossier..................................................................................................................................54
H IX: opsporingsonderzoek.............................................................................................................................54
H X: onderzoek door de RC.............................................................................................................................55
H XV: onderzoek ter terechtzitting..................................................................................................................56
H XVI: strafrechtelijk bewijsrecht....................................................................................................................56
EXTRA LITERATUUR.............................................................................................................................................57
NJB 2019/842 (EHRM 8 januari 2019, nr. 68328/17, Vidgen t. Nederland II)................................................57
Soo & A. Pivaty, ‘Access to the Case Materials in Pre-Trial Stages. Critical questions of article 7 of Directive
2012/13/EU on the Right to Information in Criminal Proceedings’, Eucrim 2019 (1), p. 60-65.....................57
, M.J. Dubelaar en K.M. Pitcher, ‘Post-Keskin: enkele reflecties op de nieuwe lijn van de Hoge Raad inzake
de uitoefening van het ondervragingsrecht’, BSb 2021, p. 139-147..............................................................58
J.C. van der Pijll, ‘De dataset langs de meetlat van artikel 6 EVRM’, NJB 2022/291, p. 346-351...................61
D.N. de Jonge en S.L.J. Janssen, ‘Nawoord op ‘De dataset langs de meetlat van artikel 6 EVRM’’, NJB
2022/462, p. 571-572......................................................................................................................................61
Jurisprudentie......................................................................................................................................................62
Getuigenverhoor.............................................................................................................................................62
Interne openbaarheid.....................................................................................................................................64
Tegenonderzoek..............................................................................................................................................66
WEEK 3: HET EVRM, HET EHRM, DE EU: CENTRALE CONCEPTEN, LEGALITEIT.................................................67
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN..............................................................................................67
HOORCOLLEGE................................................................................................................................................67
WERKGROEP....................................................................................................................................................78
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk): oHI.....................................................................................................80
HII: bronnen van het Nederlandse strafprocesrecht......................................................................................80
HIII: uitgangspunten en beignselen van het Nederlandse strafprocesrecht..................................................80
Extra literatuur....................................................................................................................................................80
J.M. Reijntjes, ‘De implementatie van Straatsburgse uitspraken in de Nederlandse rechtsorde’, Strafblad
2011 (1), p. 30-40............................................................................................................................................80
P.T.C. van Kampen, Verdediging 2.0, RM Themis 2017 (6), p. 313-322 (zie week 1).....................................83
Case-processing flowchart EHRM (via:............................................................................................................84
B.F. Keulen en G. Knigge, Strafprocesrecht, Deventer: Kluwer 2020, hoofdstuk 3: kennismaking met het
EVRM (p. 65-103)............................................................................................................................................84
M.M. Julicher, ‘Het recht op een eerlijk process in het EVRM, het Handvest en... de Grondwet! Een
verrijking voor de individuele rechtsbescherming in Nederland?’, Tijdschrift voor Constitu- tioneel Recht
2018, p. 36-57..................................................................................................................................................89
Jurisprudentie......................................................................................................................................................94
- EHRM 12 mei 2000, NJ 2002, 180, m.nt. Schalken (Khan t. Verenigd Koninkrijk).......................................94
- EHRM 23 november 2006, EHRC 2007, 31, m.nt. Alberts (Jussila t. Finland)..............................................94
- EHRM 10 maart 2009, EHRC 2009, 69, m.nt. Ölcer (Bykov t. Rusland).......................................................94
- EHRM 12 januari 2010, EHRC 2010, 30, m.nt. Sasse van IJsselt (Gillan & Quinton t. Verenigd Koninkrijk) 95
- EHRM 29 april 2014, EHRC 2014/194 (Natsvishvili en Togonidze t. Georgië).............................................95
- HR 7 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:825 (Toestemming voor doorzoeken auto?)..........................................96
WEEK 4:....................................................................................................................................................... 97
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN..............................................................................................97
hoorcollege......................................................................................................................................................97
werkgroep.....................................................................................................................................................106
literatuur...........................................................................................................................................................106
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk):.....................................................................................................107
Extra literatuur..................................................................................................................................................107
J.M.W. Lindeman, ‘Criminaliteitsbestrijding’ (preprint) te verschijnen in: J.H. Crijns E.R. Muller & R.
Robroek (red.), Handboek Openbaar Ministerie, Deventer: Wolters Kluwer 2022......................................107
E. Gijsselaar, Positieve verplichtingen en aansprakelijkheid (diss. Utrecht), Utrecht, Universiteit Utrecht
2021:..............................................................................................................................................................108
, M. Otte, Het openbaar ministerie en de strafbeschikking. De voortdurende ontlasting van de rechtspraak,
Ars Aequi 2019, p. 182-185...........................................................................................................................110
F.P. van Tulder, ‘Door invoering van de strafbeschikking minder werk voor de rechter? Reactie op Rinus
Otte (…)’, met nawoord, Ars Aequi 2019, p. 668-671...................................................................................111
S. Crijns-Zuidwijk & E. Sikkema, ‘Prokuratuur en magistratuur’, TBS&H 2022, p. 203-205.........................111
Jurisprudentie....................................................................................................................................................112
HR 15 oktober 2013, NJ 2014, 145 (Vervolgingsbeslissing door parketsecretaris)......................................112
HR 31 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2795 (Maatstaf toetsing vervolgings-beslissing)............................112
Week 5: Opsporingsbevoegdheden en het recht op privacy (art. 8 EVRM)..................................................113
HOORCOLLEGE + WERKGROEP AANTEKENINGEN............................................................................................113
hoorcollege....................................................................................................................................................113
werkgroep.....................................................................................................................................................123
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk):.........................................................................................................123
H II (§1-6, 8)...................................................................................................................................................123
H IX (§1, 9-11, 14-15).....................................................................................................................................123
H X, §11.........................................................................................................................................................124
H XII (globaal, zoek de stukken die te relateren zijn aan de rest van de literatuur en jurisprudentie!........124
Extra literatuur..................................................................................................................................................124
S. Brinkhoff, ‘Strafvorderlijke kaders voor burgeropsporing. Wezenlijke handvatten voor politie, OM en
strafrechter om op een zuivere manier om te gaan met informatie van opsporende burgers in strafzaken’,
TvV 2020 (2-3), p. 99-108..............................................................................................................................124
J.J. Oerlemans, ‘Cybercriminaliteit en opsporing’, in: W. van der Wagen, J.J. Oerlemans en M. Wulen
Kranenbarg, Basisboek cybercriminaliteit. Een criminologisch overzicht voor studie en praktijk, Den Haag:
Boom criminlogie 2020, p. 195-258 (globaal, zoek de stukken die te relateren zijn aan de rest van de
literatuur en jurisprudentie!)........................................................................................................................127
J.W. van den Hurk & S.J. de Vries, ‘Onderzoek van gegevensdragers’, NJB 2020 (41), 2806, p. 3152-3159.
.......................................................................................................................................................................130
Jurisprudentie....................................................................................................................................................131
EHRM 8 april 2003, EHRC 2003, 45, m.nt. Mols (M.M. t. Nederland)..........................................................131
EHRM 2 september 2010, EHRC 2010, 123 m.nt. De Hert & Van Caeneghem (Uzun t. Duitsland).............131
HR 14 januari 2003, NJ 2003, 288, m.nt. Buruma (Afluisteren buren).........................................................132
HR 9 juli 2019, NJ 2019/464 m.nt. N. Jörg (Onderzoeken smartphone).......................................................132
HR 5 april 2022, ECLI:NL:HR:2022:475, NJB 2022/879 (Post-Prokuratuur, uittreksel).................................132
HR 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:900 (Ennetcom).....................................................................................132
WEEK 6: nemo tenetur............................................................................................................................... 134
Hoorcollege + werkgroep aantekeningen.........................................................................................................134
Hoorcollege...................................................................................................................................................134
werkgroep.....................................................................................................................................................141
literatuur...........................................................................................................................................................144
Corstens/Borgers/Kooijmans (10e druk):.....................................................................................................144
H IX §4 (t/m p. 320) en §15...........................................................................................................................144
H XVI, §4, p. 817-820.....................................................................................................................................145
H XII § 6..........................................................................................................................................................145
Extra literatuur..................................................................................................................................................145
J.S. Nan, ‘Een probleem rondom het nemo tenetur-beginsel?’, BSb 2021, nr. 4, pp. 116-128....................145
