Hoofdstuk 1 ‘’Psychology Is a Way of Thinking’’
Een empirist zijn betekent dat je je conclusies baseert op systematische observaties. Je haalt bewijs
uit zintuigen (zicht, gehoor, gevoel) of uit instrumenten die die zintuigen ondersteunen (foto’s,
weegschalen, vragenlijsten).
Cupboard theory: moeder is van belang voor het jong omdat ze eten geeft.
Contact Comfort theory: jongen zijn attached to de moeder omdat zij zacht is en warm.
Maar welke band is sterker? Daarom maakte de onderzoeker 2 poppen: eentje gaf melk, de andere
alleen warmte. Dit ondersteunde de Contact Comfort Theory.
Theorie: set van statements die beschrijft hoe variabelen zich tot elkaar verhouden.
Hypothese: prediction
Data: set van observaties
Hypothesen moeten pre geregistreerd worden, want anders is het onlogisch als een onderzoeker na
het onderzoek zegt: ‘Ja ik wist wel dat dat de uitkomst zou zijn!’
Merton’s Scientific Norms
Naam Definitie Interpretatie en toepassing
Universalisme Wetenschappelijke claims Zelfs een student kan
worden geëvalueerd volgens onderzoek doen, daar heb je
hun waarde, onafhankelijk van geen diploma voor nodig.
de reputatie van de
onderzoeker.
Gemeenschappelijkheid Wetenschappelijk onderzoek is Onderzoekers moeten
gemaakt door een transparant zijn.
gemeenschap en de
uitkomsten horen ook bij die
gemeenschap.
Ongeïnteresseerdheid Onderzoekers worden niet Onderzoekers moeten
gedreven door overtuiging of accepteren wat de data hen
dat ze er baat bij hebben. vertelt.
Georganiseerd scepticisme Onderzoekers bevragen alles. Onderzoekers vragen altijd om
bewijs, ze nemen nooit iets
zomaar aan.
Door open te zijn voor falsificatie, wordt onderzoek self-correcting; het ontdekt zijn eigen foute
theorieën en corrigeert ze.
Soorten onderzoek:
1. Toegepast onderzoek: met een praktisch probleem gaan onderzoekers aan de slag in een
echte wereld.
2. Fundamenteel onderzoek: kennis die ze genereren kan later toegepast worden op echte
problemen.
3. Translational onderzoek: vertaling tussen toegepast en fundamenteel onderzoek.
VB: is er een relatie tussen eenzaamheid en gezondheid?
= fundamenteel, want antwoord op deze vraag is niet gelijk de oplossing van het praktijkprobleem
Onderzoeks-journalisme vervult de brug tussen onderzoek en de general public.
,The Mozart Effect: onderzoekers geven wetenschap niet goed weer omdat ze aan ‘gewone mensen’
schrijven. Kranten vergroten het vaak uit. ‘’Mozart makes you smart’’.
Goed wetenschappelijk onderzoek is:
1. Ondersteund door data
2. Falsifieerbaar
3. Spaarzaam
Waarom kwalitatief onderzoek?
1. Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
2. Om empirische patronen te vinden die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
3. Via specifieke observaties proberen om te omschrijven
Hoofdstuk 2 ‘’Sources of Information’’
Experience heeft geen comparison group (wel of geen zoutlamp, je hebt alleen meegemaakt dat je
een zoutlamp hebt). Conclusies trekken op basis van persoonlijke ervaring is problematisch omdat er
meestal geen vergelijkende ervaringen zijn.
Confounds: alternatieve verklaring.
Confederate: acteur die specifieke rol speelt voor de onderzoeker.
Availability heuristic: dingen die makkelijk in je hoofd oppoppen, sturen ons denken.
Present/Present Bias: ons falen om comparison groups te zien. We focussen vaak op wat er wél is.
Confirmation bias: de neiging om alleen te kijken naar info die we graag willen zien.
Bias blind spot: we denken dat we niet/minder dan anderen vooringenomen zijn.
Empirical journal articles: resultaten van een (empirisch) onderzoek.
Review journal articles: samenvatting van alle gepubliceerde studies over één onderwerp. Vaak
wordt hier meta-analyse voor gebruikt, die weegt elke studie apart af, geen cherry-picking.
Edited book: een verzameling van hoofdstukken over een onderwerp, elk hoofdstuk is geschreven
door een andere auteur.
Onderdelen wetenschappelijk artikel:
Abstract: samenvatting. Hypothese, methode en belangrijkste resultaten.
Introductie: uitleg en achtergrond van het onderwerp.
Methode: hoe is het onderzoek uitgevoerd?
Resultaten: resultaten van het onderzoek en hoe de data is geanalyseerd.
Discussie: is de hypothese ondersteund? Hoe belangrijk is het onderzoek? Alternatieve
verklaringen van hun data.
Referenties: alle bronnen.
Disinformation is niet simpel mainstream journalisme waar je het wel of niet eens mee bent. Het is
‘’opzettelijk maken en delen van informatie die fout is’’.
Motieven: propaganda, passie, politieke overtuiging
Typen: helemaal fout, deels fout
, Manieren waarop een steekproef vertekend kan zijn
1. Gemakssteekproef
2. Self-selection: alleen vrijwilligers kan problemen veroorzaken voor de externe validiteit.
Selecte steekproefmethoden:
Gemakssteekproef: mensen die gemakkelijk te bereiken zijn
Doelgerichte steekproef: de deelnemers moeten voldoen aan specifieke voorwaarden
Sneeuwbal steekproef: deelnemers worden gevraagd of ze nog iemand kennen die mee wil
werken. Handig als het een lastig te bereiken groep mensen is.
Quota steekproef: de onderzoeker stelt van tevoren vast hoeveel respondenten met
specifieke kenmerken opgenomen moeten worden in de steekproef.
Etnografie
Geschiedenis van etnografie
Etnografie was de eerste methode van antropologie en wilde een cultureel begrip van de mensen die
onderzocht werden.
Wat onderzoekt etnografie?
Het sociale leven door zich in te bedden in de wereld die ze onderzoeken. Onderzoeken wat mensen
zeggen en doen. Etnografen leven samen met de onderzoeksobjecten en daardoor zien ze de
interacties tussen mensen.
De 4 rollen van een etnograaf
Type rol Omschrijving
Complete deelnemer Veldwerker gaat undercover en laat niet zien dat hij
onderzoeker is.
Mag alleen als er geen andere onderzoeksmethode mogelijk is.
Angst voor ‘going native’ (onderzoeker vergeet wie hij zelf is en
vergeet dat hij onderzoeker is).
Reactiviteit: aanwezigheid en acties van de onderzoeker hebben
invloed op de proefpersonen.
Cognitieve dissonantie: het onaangename gevoel dat we
ervaren wanneer we 2 afwijkende overtuigingen hebben of als
we tegen onze overtuiging ingaan.
Participant observer Veldwerker vertelt tenminste tegen iemand dat hij
geobserveerd wordt. Onderzoekers doen zo goed mogelijk mee
in het veldonderzoek.
Informed consent: de vrijheid om ja of nee te zeggen om mee te
doen aan een onderzoek nadat alles goed is uitgelegd.
Hawthorne effect: door te worden geobserveerd verandert
iemands gedrag.
Observer Veldwerker vertelt tegen de proefpersoon dat hij geobserveerd
wordt. Onderzoekers nemen zo weinig mogelijk deel,
observeren alleen.
Waarom? Soms kan een onderzoeker niet deelnemen.
Verborgen observeerder Onderzoekers nemen geen deel aan het leven, maar observeren
(covert) hoe het eraan toegaat op een manier waarbij de mensen niet
Een empirist zijn betekent dat je je conclusies baseert op systematische observaties. Je haalt bewijs
uit zintuigen (zicht, gehoor, gevoel) of uit instrumenten die die zintuigen ondersteunen (foto’s,
weegschalen, vragenlijsten).
Cupboard theory: moeder is van belang voor het jong omdat ze eten geeft.
Contact Comfort theory: jongen zijn attached to de moeder omdat zij zacht is en warm.
Maar welke band is sterker? Daarom maakte de onderzoeker 2 poppen: eentje gaf melk, de andere
alleen warmte. Dit ondersteunde de Contact Comfort Theory.
Theorie: set van statements die beschrijft hoe variabelen zich tot elkaar verhouden.
Hypothese: prediction
Data: set van observaties
Hypothesen moeten pre geregistreerd worden, want anders is het onlogisch als een onderzoeker na
het onderzoek zegt: ‘Ja ik wist wel dat dat de uitkomst zou zijn!’
Merton’s Scientific Norms
Naam Definitie Interpretatie en toepassing
Universalisme Wetenschappelijke claims Zelfs een student kan
worden geëvalueerd volgens onderzoek doen, daar heb je
hun waarde, onafhankelijk van geen diploma voor nodig.
de reputatie van de
onderzoeker.
Gemeenschappelijkheid Wetenschappelijk onderzoek is Onderzoekers moeten
gemaakt door een transparant zijn.
gemeenschap en de
uitkomsten horen ook bij die
gemeenschap.
Ongeïnteresseerdheid Onderzoekers worden niet Onderzoekers moeten
gedreven door overtuiging of accepteren wat de data hen
dat ze er baat bij hebben. vertelt.
Georganiseerd scepticisme Onderzoekers bevragen alles. Onderzoekers vragen altijd om
bewijs, ze nemen nooit iets
zomaar aan.
Door open te zijn voor falsificatie, wordt onderzoek self-correcting; het ontdekt zijn eigen foute
theorieën en corrigeert ze.
Soorten onderzoek:
1. Toegepast onderzoek: met een praktisch probleem gaan onderzoekers aan de slag in een
echte wereld.
2. Fundamenteel onderzoek: kennis die ze genereren kan later toegepast worden op echte
problemen.
3. Translational onderzoek: vertaling tussen toegepast en fundamenteel onderzoek.
VB: is er een relatie tussen eenzaamheid en gezondheid?
= fundamenteel, want antwoord op deze vraag is niet gelijk de oplossing van het praktijkprobleem
Onderzoeks-journalisme vervult de brug tussen onderzoek en de general public.
,The Mozart Effect: onderzoekers geven wetenschap niet goed weer omdat ze aan ‘gewone mensen’
schrijven. Kranten vergroten het vaak uit. ‘’Mozart makes you smart’’.
Goed wetenschappelijk onderzoek is:
1. Ondersteund door data
2. Falsifieerbaar
3. Spaarzaam
Waarom kwalitatief onderzoek?
1. Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
2. Om empirische patronen te vinden die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
3. Via specifieke observaties proberen om te omschrijven
Hoofdstuk 2 ‘’Sources of Information’’
Experience heeft geen comparison group (wel of geen zoutlamp, je hebt alleen meegemaakt dat je
een zoutlamp hebt). Conclusies trekken op basis van persoonlijke ervaring is problematisch omdat er
meestal geen vergelijkende ervaringen zijn.
Confounds: alternatieve verklaring.
Confederate: acteur die specifieke rol speelt voor de onderzoeker.
Availability heuristic: dingen die makkelijk in je hoofd oppoppen, sturen ons denken.
Present/Present Bias: ons falen om comparison groups te zien. We focussen vaak op wat er wél is.
Confirmation bias: de neiging om alleen te kijken naar info die we graag willen zien.
Bias blind spot: we denken dat we niet/minder dan anderen vooringenomen zijn.
Empirical journal articles: resultaten van een (empirisch) onderzoek.
Review journal articles: samenvatting van alle gepubliceerde studies over één onderwerp. Vaak
wordt hier meta-analyse voor gebruikt, die weegt elke studie apart af, geen cherry-picking.
Edited book: een verzameling van hoofdstukken over een onderwerp, elk hoofdstuk is geschreven
door een andere auteur.
Onderdelen wetenschappelijk artikel:
Abstract: samenvatting. Hypothese, methode en belangrijkste resultaten.
Introductie: uitleg en achtergrond van het onderwerp.
Methode: hoe is het onderzoek uitgevoerd?
Resultaten: resultaten van het onderzoek en hoe de data is geanalyseerd.
Discussie: is de hypothese ondersteund? Hoe belangrijk is het onderzoek? Alternatieve
verklaringen van hun data.
Referenties: alle bronnen.
Disinformation is niet simpel mainstream journalisme waar je het wel of niet eens mee bent. Het is
‘’opzettelijk maken en delen van informatie die fout is’’.
Motieven: propaganda, passie, politieke overtuiging
Typen: helemaal fout, deels fout
, Manieren waarop een steekproef vertekend kan zijn
1. Gemakssteekproef
2. Self-selection: alleen vrijwilligers kan problemen veroorzaken voor de externe validiteit.
Selecte steekproefmethoden:
Gemakssteekproef: mensen die gemakkelijk te bereiken zijn
Doelgerichte steekproef: de deelnemers moeten voldoen aan specifieke voorwaarden
Sneeuwbal steekproef: deelnemers worden gevraagd of ze nog iemand kennen die mee wil
werken. Handig als het een lastig te bereiken groep mensen is.
Quota steekproef: de onderzoeker stelt van tevoren vast hoeveel respondenten met
specifieke kenmerken opgenomen moeten worden in de steekproef.
Etnografie
Geschiedenis van etnografie
Etnografie was de eerste methode van antropologie en wilde een cultureel begrip van de mensen die
onderzocht werden.
Wat onderzoekt etnografie?
Het sociale leven door zich in te bedden in de wereld die ze onderzoeken. Onderzoeken wat mensen
zeggen en doen. Etnografen leven samen met de onderzoeksobjecten en daardoor zien ze de
interacties tussen mensen.
De 4 rollen van een etnograaf
Type rol Omschrijving
Complete deelnemer Veldwerker gaat undercover en laat niet zien dat hij
onderzoeker is.
Mag alleen als er geen andere onderzoeksmethode mogelijk is.
Angst voor ‘going native’ (onderzoeker vergeet wie hij zelf is en
vergeet dat hij onderzoeker is).
Reactiviteit: aanwezigheid en acties van de onderzoeker hebben
invloed op de proefpersonen.
Cognitieve dissonantie: het onaangename gevoel dat we
ervaren wanneer we 2 afwijkende overtuigingen hebben of als
we tegen onze overtuiging ingaan.
Participant observer Veldwerker vertelt tenminste tegen iemand dat hij
geobserveerd wordt. Onderzoekers doen zo goed mogelijk mee
in het veldonderzoek.
Informed consent: de vrijheid om ja of nee te zeggen om mee te
doen aan een onderzoek nadat alles goed is uitgelegd.
Hawthorne effect: door te worden geobserveerd verandert
iemands gedrag.
Observer Veldwerker vertelt tegen de proefpersoon dat hij geobserveerd
wordt. Onderzoekers nemen zo weinig mogelijk deel,
observeren alleen.
Waarom? Soms kan een onderzoeker niet deelnemen.
Verborgen observeerder Onderzoekers nemen geen deel aan het leven, maar observeren
(covert) hoe het eraan toegaat op een manier waarbij de mensen niet
