Samenvatting – Muslim immigrant parent’s social status moderates the link between religious
parenting and children’s identification with the heritage and host culture – Olivia Spiegler, Derya
Gungor en Birgit Leyedecker
De islamitische religieuze tradities zijn essentiële facetten in het leven van alle generaties
moslimimmigranten en zijn een gewaardeerd deel van de erfgoedcultuur. Openbare debatten gaan
echter vaak over de immigrantenintegratie en multiculturalisme, er is dan vooral aandacht voor de
onverenigbaarheid van de islamitische geloofstradities en de Westerse culturele waarden. Aangezien de
2de generatie Europese Moslims ouders worden en de 3 de generatie opkomst is, is het heel erg van belang
wat de specifiek rol van religie is in deze families leven en hun relatie met de grotere gemeenschap. Het
doel van dit onderzoek is om te onderzoeken of religieus opvoeden de aanhankelijkheid aan de cultuur
van herkomstland bevordert en de gerichtheid van moslimimmigranten kinderen tegengaat naar het
gastland. Eerder onderzoek suggereert dat religieus opvoeden indirect de etnische afkomst van
moslimimmigrantenjongeren versterkt en de religiositeit van het kind is nauw verbonden met het
onderhouden van de erfgoedcultuur en identificatie. De rol van religieus opvoeden ten opzicht van de
oriëntatie op de ontvangende cultuur is niet heel erg duidelijk. Sommige studies laten zien dat religieus
opvoeden de ontwikkeling van de culturele identiteit van de ontvangende samenleving bij kinderen kan
belemmeren maar andere studies zeggen weer dat religieuze opvoeding geen effect heeft. Onze focus
ligt op onderwijs en generatie van ouders omdat deze invloed hebben op de levensomstandigheden over
het algemeen, hun perceptie van geloof en houding tegenover culturele relaties in het bijzonder. We
willen antwoord geven op de volgende onderzoeksvragen:
- Of en in hoeverre religieus ouderschap invloed heeft op de identificatie met de erfgoed- en
gastcultuur?
- Door welke omstandigheden verhindert of bevordert religieus ouderschap de identificatie met
elke cultuur?
Om antwoord te geven op deze vragen, gaan we onderzoeken hoe religieus opvoeden van Moslim
moeders en vaders gerelateerd is aan de culturele identiteiten van kinderen. We doen onderzoek met
Turkse Moslim immigranten in Duitsland. Het onderzoek zal gedaan worden met immigranten die het
een enorme uitdaging vinden om hun religie te integreren met de verbondenheid naar de ontvangende
cultuur.
Children’s cultural identities and religious parenting
Het is een enorme onderneming voor immigrante ouders om de herkomst cultuur levende te houden en
te faciliteren. Dit heeft op verschillende dingen invloed. Het heeft invloed op de bevordering van een
samenhangend zelfgevoel dat identificatie met de erfgoedcultuur en een gevoel van verbondenheid met
de ontvangende cultuur omvat. In de acculturatiemodellen wordt er altijd gekeken naar behoud van
cultuur en het aangaan van nieuwe relaties. Culturele identiteit moet hier eigenlijk ook bij mee genomen
worden. Wanneer je kunt identificeren aan de cultuur kan je identificeren met de typische gedragingen
en houdingen van die cultuur. Cultuur identiteiten met de ontvangende cultuur en de erfgoedcultuur
worden gezien als twee losstaande begrippen. Er zijn vele voordelen wanneer er sprake is van een sterke
identificatie met beide culturen. Een sterke identificatie met de erfgoedcultuur heeft voordelen voor de
jeugd zijn psychologische en academische aanpassingen en een sterke identificatie met de ontvangende
cultuur heeft positieve invloed op het gevoel van geaccepteerd worden en positieve interacties met
anderen. Een Bi culturele identiteit is gelinkt aan een betere psychologische aanpassingen en meer
positieve houdingen tegenover mensen uit de ontvangende samenleving. Moslim immigranten kunnen
het moeilijk vinden om een bi culturele identiteit te ontwikkelen omdat zij veel te maken krijgen met
discriminatie en omdat zij het lastig vinden om twee sterkere identificaties met twee culturen te
combineren. Er is nog weinig bekend vanuit onderzoek wat de rol van religieus opvoeden is op het
, ontwikkelen van een culturele identiteit bij kinderen. Bij religieus opvoeden leggen de ouders nadruk op
de conformiteit van kinderen met religieuze rituele en regels bij de ouderlijke doelen en activiteiten.
Vanaf de geboorte tot de puberteit zijn Moslim ouders verantwoordelijk voor het religieuze socialisatie
proces. Wanneer de kinderen rond 13 jaar oud zijn, worden ze minder afhankelijk van hun ouders en
gaan ze hun eigen religieuze gedrag ondervinden. Religieus opvoeden heeft impliciet invloed op het
leren van gedrag en praktijken maar het heeft ook invloed op doelgerichte socialisatie-inspanningen
(religieuze instructies, hoe je moet kleden etc.). We verwachten dat religieus opvoeden ook invloed heeft
op het ontwikkelen van de identificatie de erfgoedcultuur. Er is een debat gaande over de invloed van
religieus opvoeden op het ontwikkelen van identificatie met de ontvangende cultuur. Volgens een groot
deel van de Europese bevolking zorgt de Islam voor een zichtbare grens tussen de samenleving en de
immigranten met als gevolg dat dit de aanpassing aan de ontvangende cultuur in de weg staat. Studies
laten wisselende resultaten hierover zien. De ene studie zegt dat religieus opvoeden de identificatie met
de ontvangende cultuur belemmerd terwijl de andere studie dit niet aantoont.
The moderating role of parent’s education and generational status
Volgens de sociale identiteit theory hebben politieke, economische en sociale nadelen van mensen uit
een lagere status groep invloed op de gevoelens van wrok en antipathie naar de mensen uit een hogere
status groep. Ze merken dat er minder gelijkenissen tussen deze twee groepen is en dit bevordert
etnocentrisme. Dit is ook uit onderzoeken gebleken. Immigranten versterken hun etnische banden en
verzwakken hun banden met de ontvangende samenleving als een reactie op de nadelen die hun groep
ervaart en als een reactie op de afwijzing van de gemeenschap. Onder de Duitsers is er meer ‘haat’ naar
de Moslims toe dan naar andere immigranten groepen. Ze worden gestigmatiseerd en er wordt veel
tegen gediscrimineerd. Daarom verwachten we dat deze Moslim immigranten de banden met de
erfgoedcultuur versterkt en de banden met de Duitse cultuur verzwakt. De sociale identiteitstheorie
houdt geen rekening met de statusverschillen binnen de groep. Daarom moet onderzocht worden de
invloed is van een relatief hoge status binnen een groep op de identiteitsbeheerstrategieën van
immigranten. Hierbij kan het onderwijsniveau en generatie status van de ouders gebruikt worden als
indicatoren van de sociale status van de ouders. In Duitsland zorgt een hoger onderwijsniveau voor een
relatief hogere sociale status omdat ze minder nadelen ervaren op de arbeidsmarkt, huizenmarkt etc. we
verwachten dat ouders met een relatief hoge sociale status minder geneigd zijn om hun kinderen te
scheiden van de ontvangende cultuur en dat ze minder geneigd zijn om de banden met de
erfgoedcultuur te versterken dan ouders met een relatief lage sociale status. Kortom, we verwachten dat
de rol van religieus opvoeden van ouders op culturele identiteit van kinderen afhankelijk is van de sociale
status van de ouders binnen de samenleving.
The present study
We gaan eerst onderzoeken of religieus opvoeden identificatie met de ontvangende samenleving doet
afzwakken en identificatie met de erfgoedcultuur doet versterken. Ons model gaat er vanuit dat religieus
opvoeden direct gelinkt is aan de identiteit van de ontvangende cultuur en indirect gelinkt is aan de
identiteit van de erfgoedcultuur. We bekijken los de invloed van moeders en vaders. Daarnaast gaan we
onderzoeken wat de invloed van sociale status is op de religieus opvoeden. We verwachten dat lager
opgeleiden ouders de identiteit met de ontvangende cultuur belemmeren en de identiteit met de
erfgoedcultuur promoten vergeleken met hoger opgeleide ouders. Ditzelfde effect verwachten we voor
1e en 2de generatie moeders.
parenting and children’s identification with the heritage and host culture – Olivia Spiegler, Derya
Gungor en Birgit Leyedecker
De islamitische religieuze tradities zijn essentiële facetten in het leven van alle generaties
moslimimmigranten en zijn een gewaardeerd deel van de erfgoedcultuur. Openbare debatten gaan
echter vaak over de immigrantenintegratie en multiculturalisme, er is dan vooral aandacht voor de
onverenigbaarheid van de islamitische geloofstradities en de Westerse culturele waarden. Aangezien de
2de generatie Europese Moslims ouders worden en de 3 de generatie opkomst is, is het heel erg van belang
wat de specifiek rol van religie is in deze families leven en hun relatie met de grotere gemeenschap. Het
doel van dit onderzoek is om te onderzoeken of religieus opvoeden de aanhankelijkheid aan de cultuur
van herkomstland bevordert en de gerichtheid van moslimimmigranten kinderen tegengaat naar het
gastland. Eerder onderzoek suggereert dat religieus opvoeden indirect de etnische afkomst van
moslimimmigrantenjongeren versterkt en de religiositeit van het kind is nauw verbonden met het
onderhouden van de erfgoedcultuur en identificatie. De rol van religieus opvoeden ten opzicht van de
oriëntatie op de ontvangende cultuur is niet heel erg duidelijk. Sommige studies laten zien dat religieus
opvoeden de ontwikkeling van de culturele identiteit van de ontvangende samenleving bij kinderen kan
belemmeren maar andere studies zeggen weer dat religieuze opvoeding geen effect heeft. Onze focus
ligt op onderwijs en generatie van ouders omdat deze invloed hebben op de levensomstandigheden over
het algemeen, hun perceptie van geloof en houding tegenover culturele relaties in het bijzonder. We
willen antwoord geven op de volgende onderzoeksvragen:
- Of en in hoeverre religieus ouderschap invloed heeft op de identificatie met de erfgoed- en
gastcultuur?
- Door welke omstandigheden verhindert of bevordert religieus ouderschap de identificatie met
elke cultuur?
Om antwoord te geven op deze vragen, gaan we onderzoeken hoe religieus opvoeden van Moslim
moeders en vaders gerelateerd is aan de culturele identiteiten van kinderen. We doen onderzoek met
Turkse Moslim immigranten in Duitsland. Het onderzoek zal gedaan worden met immigranten die het
een enorme uitdaging vinden om hun religie te integreren met de verbondenheid naar de ontvangende
cultuur.
Children’s cultural identities and religious parenting
Het is een enorme onderneming voor immigrante ouders om de herkomst cultuur levende te houden en
te faciliteren. Dit heeft op verschillende dingen invloed. Het heeft invloed op de bevordering van een
samenhangend zelfgevoel dat identificatie met de erfgoedcultuur en een gevoel van verbondenheid met
de ontvangende cultuur omvat. In de acculturatiemodellen wordt er altijd gekeken naar behoud van
cultuur en het aangaan van nieuwe relaties. Culturele identiteit moet hier eigenlijk ook bij mee genomen
worden. Wanneer je kunt identificeren aan de cultuur kan je identificeren met de typische gedragingen
en houdingen van die cultuur. Cultuur identiteiten met de ontvangende cultuur en de erfgoedcultuur
worden gezien als twee losstaande begrippen. Er zijn vele voordelen wanneer er sprake is van een sterke
identificatie met beide culturen. Een sterke identificatie met de erfgoedcultuur heeft voordelen voor de
jeugd zijn psychologische en academische aanpassingen en een sterke identificatie met de ontvangende
cultuur heeft positieve invloed op het gevoel van geaccepteerd worden en positieve interacties met
anderen. Een Bi culturele identiteit is gelinkt aan een betere psychologische aanpassingen en meer
positieve houdingen tegenover mensen uit de ontvangende samenleving. Moslim immigranten kunnen
het moeilijk vinden om een bi culturele identiteit te ontwikkelen omdat zij veel te maken krijgen met
discriminatie en omdat zij het lastig vinden om twee sterkere identificaties met twee culturen te
combineren. Er is nog weinig bekend vanuit onderzoek wat de rol van religieus opvoeden is op het
, ontwikkelen van een culturele identiteit bij kinderen. Bij religieus opvoeden leggen de ouders nadruk op
de conformiteit van kinderen met religieuze rituele en regels bij de ouderlijke doelen en activiteiten.
Vanaf de geboorte tot de puberteit zijn Moslim ouders verantwoordelijk voor het religieuze socialisatie
proces. Wanneer de kinderen rond 13 jaar oud zijn, worden ze minder afhankelijk van hun ouders en
gaan ze hun eigen religieuze gedrag ondervinden. Religieus opvoeden heeft impliciet invloed op het
leren van gedrag en praktijken maar het heeft ook invloed op doelgerichte socialisatie-inspanningen
(religieuze instructies, hoe je moet kleden etc.). We verwachten dat religieus opvoeden ook invloed heeft
op het ontwikkelen van de identificatie de erfgoedcultuur. Er is een debat gaande over de invloed van
religieus opvoeden op het ontwikkelen van identificatie met de ontvangende cultuur. Volgens een groot
deel van de Europese bevolking zorgt de Islam voor een zichtbare grens tussen de samenleving en de
immigranten met als gevolg dat dit de aanpassing aan de ontvangende cultuur in de weg staat. Studies
laten wisselende resultaten hierover zien. De ene studie zegt dat religieus opvoeden de identificatie met
de ontvangende cultuur belemmerd terwijl de andere studie dit niet aantoont.
The moderating role of parent’s education and generational status
Volgens de sociale identiteit theory hebben politieke, economische en sociale nadelen van mensen uit
een lagere status groep invloed op de gevoelens van wrok en antipathie naar de mensen uit een hogere
status groep. Ze merken dat er minder gelijkenissen tussen deze twee groepen is en dit bevordert
etnocentrisme. Dit is ook uit onderzoeken gebleken. Immigranten versterken hun etnische banden en
verzwakken hun banden met de ontvangende samenleving als een reactie op de nadelen die hun groep
ervaart en als een reactie op de afwijzing van de gemeenschap. Onder de Duitsers is er meer ‘haat’ naar
de Moslims toe dan naar andere immigranten groepen. Ze worden gestigmatiseerd en er wordt veel
tegen gediscrimineerd. Daarom verwachten we dat deze Moslim immigranten de banden met de
erfgoedcultuur versterkt en de banden met de Duitse cultuur verzwakt. De sociale identiteitstheorie
houdt geen rekening met de statusverschillen binnen de groep. Daarom moet onderzocht worden de
invloed is van een relatief hoge status binnen een groep op de identiteitsbeheerstrategieën van
immigranten. Hierbij kan het onderwijsniveau en generatie status van de ouders gebruikt worden als
indicatoren van de sociale status van de ouders. In Duitsland zorgt een hoger onderwijsniveau voor een
relatief hogere sociale status omdat ze minder nadelen ervaren op de arbeidsmarkt, huizenmarkt etc. we
verwachten dat ouders met een relatief hoge sociale status minder geneigd zijn om hun kinderen te
scheiden van de ontvangende cultuur en dat ze minder geneigd zijn om de banden met de
erfgoedcultuur te versterken dan ouders met een relatief lage sociale status. Kortom, we verwachten dat
de rol van religieus opvoeden van ouders op culturele identiteit van kinderen afhankelijk is van de sociale
status van de ouders binnen de samenleving.
The present study
We gaan eerst onderzoeken of religieus opvoeden identificatie met de ontvangende samenleving doet
afzwakken en identificatie met de erfgoedcultuur doet versterken. Ons model gaat er vanuit dat religieus
opvoeden direct gelinkt is aan de identiteit van de ontvangende cultuur en indirect gelinkt is aan de
identiteit van de erfgoedcultuur. We bekijken los de invloed van moeders en vaders. Daarnaast gaan we
onderzoeken wat de invloed van sociale status is op de religieus opvoeden. We verwachten dat lager
opgeleiden ouders de identiteit met de ontvangende cultuur belemmeren en de identiteit met de
erfgoedcultuur promoten vergeleken met hoger opgeleide ouders. Ditzelfde effect verwachten we voor
1e en 2de generatie moeders.
