Week 2 – Collectief Arbeidsrecht
In Nederland sluiten werkgeversorganisaties overeenkomsten met werknemersorganisaties. Dit
worden vakbonden genoemd. Als het gaat over de inhoud van een arbeidsovereenkomst dan gaat het
over de cao. Lid of geen lid van zo’n vakbond maakt niet uit, want de werkgever is aangesloten.
Werkgever en werknemer sluiten arbeidsovereenkomst, alleen de inhoud (arbeidsvoorwaarden
waaronder gewerkt wordt) wordt door de werkgeversorganisaties bepaald. Stel er is geen cao meer:
Op het moment dat de arbeidsvoorwaarden van de cao in de arbeidsovereenkomst zitten, is dat
gewoon een arbeidsovereenkomst. De voorwaarden blijven van toepassing tot er een nieuwe cao is.
Bepalingen uit een cao
• Obligatoire bepalingen
– Gelden tussen de cao-partijen
• Normatieve bepalingen
– Gelden tussen individuele werkgever en werknemer (artt. 12, 13 en 14 WCAO)
• Diagonale bepalingen
– Bevatten verplichtingen en rechten van individuele werkgevers of individuele
werknemers tegenover een cao-partij
Belangrijke begrippen!! Staan niet in wetboek!
Als je in de cao kijkt in de praktijk, behoor je te weten of het obligatoir, normatief of diagonaal is.
, Week 2 – Collectief Arbeidsrecht
Obligatoire bepalingen: Verbintenissen die alleen maar gelden tussen werkgever- en
werknemersorganisaties zijn obligatoire bepalingen. Als er een rechtszaak plaatsvindt tussen
werkgevers- en werknemersorganisaties, kan het alleen als er sprake is van een obligatoire bepaling.
Overgrote deel zijn normatieve bepalingen. De arbeidsvoorwaardenbepalingen. Hoogte van loon,
wanneer u salaris krijgt, hoe lang je vakantie krijgt, of je recht hebt op vergoedingen, of je recht hebt
op een telefoon etc.
Diagonale bepalingen: bepalingen die gelden niet tussen partijen. Tussen werkgevers- en
werknemersorganisaties zijn juridische relaties en dat geldt ook tussen de gebonden werkgever en
gebonden werknemer. De wet geeft een relatie tussen werknemersorganisaties en gebonden
werkgever, terwijl die er juridisch niet is. Op grond van de wet kán er een juridische relatie zijn tussen
werknemersorganisatie en gebonden werkgever. Als een lid zich niet aan de regels houdt, kan je je lid
eruit gooien. Dit gebeurd in de praktijk echter nooit, omdat een lid contributie betaald en je anders
het geld misloopt. Diagonale bepaling: Als een gebonden werkgever zich niet aan de cao houdt, kan
de vakbond de werkgever aanspreken. (Gebaseerd op de wet, lijkt op onrechtmatige daad, maar is
het niet!!!!) De vakbond knapt de rotte karweitjes op van de werkgeversorganisaties.
Als gebonden werknemer kun je je werkgever aansprakelijk stellen, echter is dat niet verstandig
aangezien de verhoudingen onderling dan worden verstoort. Komt weinig voor in de praktijk, maar
soms op momenten als er al sprake is van ontslag.
Obligatoire bepalingen
• Afspraken die de cao-partijen onderling binden
– Mededelingsplicht/bekendmakingsplicht (art. 4 WCAO)
– Beïnvloedingplicht (art. 8 lid 1 WCAO)
– Vredesplicht
• Afspraak tussen cao-partijen dat zij gedurende de cao geen pressiemiddelen
jegens elkaar zullen gebruiken
– Openbreekclausule
– Onderhandelingsplicht
Wat in de cao staat, moet bekend gemaakt worden.
In Nederland sluiten werkgeversorganisaties overeenkomsten met werknemersorganisaties. Dit
worden vakbonden genoemd. Als het gaat over de inhoud van een arbeidsovereenkomst dan gaat het
over de cao. Lid of geen lid van zo’n vakbond maakt niet uit, want de werkgever is aangesloten.
Werkgever en werknemer sluiten arbeidsovereenkomst, alleen de inhoud (arbeidsvoorwaarden
waaronder gewerkt wordt) wordt door de werkgeversorganisaties bepaald. Stel er is geen cao meer:
Op het moment dat de arbeidsvoorwaarden van de cao in de arbeidsovereenkomst zitten, is dat
gewoon een arbeidsovereenkomst. De voorwaarden blijven van toepassing tot er een nieuwe cao is.
Bepalingen uit een cao
• Obligatoire bepalingen
– Gelden tussen de cao-partijen
• Normatieve bepalingen
– Gelden tussen individuele werkgever en werknemer (artt. 12, 13 en 14 WCAO)
• Diagonale bepalingen
– Bevatten verplichtingen en rechten van individuele werkgevers of individuele
werknemers tegenover een cao-partij
Belangrijke begrippen!! Staan niet in wetboek!
Als je in de cao kijkt in de praktijk, behoor je te weten of het obligatoir, normatief of diagonaal is.
, Week 2 – Collectief Arbeidsrecht
Obligatoire bepalingen: Verbintenissen die alleen maar gelden tussen werkgever- en
werknemersorganisaties zijn obligatoire bepalingen. Als er een rechtszaak plaatsvindt tussen
werkgevers- en werknemersorganisaties, kan het alleen als er sprake is van een obligatoire bepaling.
Overgrote deel zijn normatieve bepalingen. De arbeidsvoorwaardenbepalingen. Hoogte van loon,
wanneer u salaris krijgt, hoe lang je vakantie krijgt, of je recht hebt op vergoedingen, of je recht hebt
op een telefoon etc.
Diagonale bepalingen: bepalingen die gelden niet tussen partijen. Tussen werkgevers- en
werknemersorganisaties zijn juridische relaties en dat geldt ook tussen de gebonden werkgever en
gebonden werknemer. De wet geeft een relatie tussen werknemersorganisaties en gebonden
werkgever, terwijl die er juridisch niet is. Op grond van de wet kán er een juridische relatie zijn tussen
werknemersorganisatie en gebonden werkgever. Als een lid zich niet aan de regels houdt, kan je je lid
eruit gooien. Dit gebeurd in de praktijk echter nooit, omdat een lid contributie betaald en je anders
het geld misloopt. Diagonale bepaling: Als een gebonden werkgever zich niet aan de cao houdt, kan
de vakbond de werkgever aanspreken. (Gebaseerd op de wet, lijkt op onrechtmatige daad, maar is
het niet!!!!) De vakbond knapt de rotte karweitjes op van de werkgeversorganisaties.
Als gebonden werknemer kun je je werkgever aansprakelijk stellen, echter is dat niet verstandig
aangezien de verhoudingen onderling dan worden verstoort. Komt weinig voor in de praktijk, maar
soms op momenten als er al sprake is van ontslag.
Obligatoire bepalingen
• Afspraken die de cao-partijen onderling binden
– Mededelingsplicht/bekendmakingsplicht (art. 4 WCAO)
– Beïnvloedingplicht (art. 8 lid 1 WCAO)
– Vredesplicht
• Afspraak tussen cao-partijen dat zij gedurende de cao geen pressiemiddelen
jegens elkaar zullen gebruiken
– Openbreekclausule
– Onderhandelingsplicht
Wat in de cao staat, moet bekend gemaakt worden.
