Hoorcollege aantekeningen bestuurskunde
Openbaar bestuur week 1
1. Wat is bestuurskunde en de bestuurskundige bril?
-Bestuurskunde is de discipline die de overheid centraal stelt.
-De discipline die zich bezighoudt met de voorbereiding, bepaling, uitvoering en evaluatie
van beleid. Het is dus letterlijk de kunde van het besturen.
Uitzoomen, wat is het probleem/wat is nodig?
Bestuurskunde kijkt naar binnen en naar buiten.
2. Wat zijn belangrijke bestuurskundige begrippen?
I Staat
Er is sprake van een staat als deze aan 3 criteria voldoet:
- Afgegrensd grondgebied
- Aanwezigheid van een staatsvol
- Aanwezigheid van een (geaccepteerd) bestuur gezag
Soevereiniteit: Hoogste macht/gezag
Pijlers voor inrichting bestuur van de staat
1. Scheiding kerk en staat
2. Scheiding der machten
,In 1848 heeft er een grondwetswijziging plaats gevonden: gedecentraliseerde eenheidstaat
Autonome taken: In dit artikel staat dat de besturen van provincies en gemeenten toch zelf
mogen beslissen wat ze doen. Ook al is rijksoverheid de hoogste overheid, de provincies en
gemeenten zijn hun eigen baas op hun eigen grondgebied.
Medebewindstaken: Gedeputeerde Staten voeren een groot aantal regelingen van de
Rijksoverheid uit. Dit noemen we medebewindstaken. Een voorbeeld is de ruimtelijke
ordening. Ook houden ze toezicht op de gemeentebesturen en mogen ze ambtenaren
benoemen en ontslaan.
Staat en staatsvorming
- Dynamisch en historisch proces
- Staten vormen zich, splitsen zich af of gaan in op een andere staat (DOOR OORLOG
OF BIJ EEN VERDRAG)
- Historische ontwikkeling
II Overheid
De overheid bestaat niet! De overheid bestaat uit heel veel verschillende overheden. De
overheid is opgebouwd uit een gecompliceerd geheel van verschillende actoren met soms
tegenstrijdige belangen.
, III Algemeen belang
De hoofdtaak van de overheid is het behartigen van het algemeen belang.
- verhogen kinderbijslag?
- Stikstofbeleid?
IV Beleid
Er wordt ontzettend veel beleid gemaakt in Nederland.
1. beleid is een plan
2. beleid is alles wat de overheid doet (en nalaat)
3. Wat is dan openbaar bestuur en wanneer doet het openbaar bestuur het goed?
Openbaar bestuur: is het geheel van organisaties en activiteiten die primair gericht zijn op de
bestudering van de maatschappij
- Openbaar: Bindend besluiten kunnen vaststellen afdwingbaar (op basis van de wet)
- Bestuur: richting geven, koers geven, maatschappelijke publieke vraagstukken
aanpakken.
Wie behoren dan tot het openbaar bestuur?
- Beperkte opvatting: ongeveer hetzelfde als overheid of de staat
- Ruimte opvatting: ook organisaties die niet tot de overheid behoren maar wel een
publieke taak vervullen of op een andere manier mede sturing geven aan de
maatschappij
Wanneer is de overheid succesvol?
- Democratisch
- Rechtmatig
- Doeltreffend doelmatig
- Integer
Openbaar bestuur week 1
1. Wat is bestuurskunde en de bestuurskundige bril?
-Bestuurskunde is de discipline die de overheid centraal stelt.
-De discipline die zich bezighoudt met de voorbereiding, bepaling, uitvoering en evaluatie
van beleid. Het is dus letterlijk de kunde van het besturen.
Uitzoomen, wat is het probleem/wat is nodig?
Bestuurskunde kijkt naar binnen en naar buiten.
2. Wat zijn belangrijke bestuurskundige begrippen?
I Staat
Er is sprake van een staat als deze aan 3 criteria voldoet:
- Afgegrensd grondgebied
- Aanwezigheid van een staatsvol
- Aanwezigheid van een (geaccepteerd) bestuur gezag
Soevereiniteit: Hoogste macht/gezag
Pijlers voor inrichting bestuur van de staat
1. Scheiding kerk en staat
2. Scheiding der machten
,In 1848 heeft er een grondwetswijziging plaats gevonden: gedecentraliseerde eenheidstaat
Autonome taken: In dit artikel staat dat de besturen van provincies en gemeenten toch zelf
mogen beslissen wat ze doen. Ook al is rijksoverheid de hoogste overheid, de provincies en
gemeenten zijn hun eigen baas op hun eigen grondgebied.
Medebewindstaken: Gedeputeerde Staten voeren een groot aantal regelingen van de
Rijksoverheid uit. Dit noemen we medebewindstaken. Een voorbeeld is de ruimtelijke
ordening. Ook houden ze toezicht op de gemeentebesturen en mogen ze ambtenaren
benoemen en ontslaan.
Staat en staatsvorming
- Dynamisch en historisch proces
- Staten vormen zich, splitsen zich af of gaan in op een andere staat (DOOR OORLOG
OF BIJ EEN VERDRAG)
- Historische ontwikkeling
II Overheid
De overheid bestaat niet! De overheid bestaat uit heel veel verschillende overheden. De
overheid is opgebouwd uit een gecompliceerd geheel van verschillende actoren met soms
tegenstrijdige belangen.
, III Algemeen belang
De hoofdtaak van de overheid is het behartigen van het algemeen belang.
- verhogen kinderbijslag?
- Stikstofbeleid?
IV Beleid
Er wordt ontzettend veel beleid gemaakt in Nederland.
1. beleid is een plan
2. beleid is alles wat de overheid doet (en nalaat)
3. Wat is dan openbaar bestuur en wanneer doet het openbaar bestuur het goed?
Openbaar bestuur: is het geheel van organisaties en activiteiten die primair gericht zijn op de
bestudering van de maatschappij
- Openbaar: Bindend besluiten kunnen vaststellen afdwingbaar (op basis van de wet)
- Bestuur: richting geven, koers geven, maatschappelijke publieke vraagstukken
aanpakken.
Wie behoren dan tot het openbaar bestuur?
- Beperkte opvatting: ongeveer hetzelfde als overheid of de staat
- Ruimte opvatting: ook organisaties die niet tot de overheid behoren maar wel een
publieke taak vervullen of op een andere manier mede sturing geven aan de
maatschappij
Wanneer is de overheid succesvol?
- Democratisch
- Rechtmatig
- Doeltreffend doelmatig
- Integer
