Filosofie hoorcollege 1
nadruk filosofie niet dingen van buiten kennen, nadruk op verschillende perspectieven en
leren logisch nadenken.
pedagogen moeten leven met problemen die niet oplosbaar zijn.
ik wil dat mijn kind gelukkig is → is niet oplosbaar want jij als ondersteuner kan
niet weten wat geluk voor een kind is.
in filosofisch denken staat centraal
je moet reden bedenken waarom je iets doet terwijl je eigenlijk fundamenteel geen antwoord
op heb.
thema 1 - verschillende soorten vragen die je kan stellen bij pedagogisch handelen.
hoe vragen/ technische vragen?
vraagt naar een instructie
het antwoord is een handeling recept (oorzaak-gevolg)
antwoord werkt wel of werkt niet
waar komt het gedrag vandaan?
heb je als pedagoog de juiste keuze gemaakt?
wat is de juiste manier voor opvoeden voor een kind?
hoe reageer ik op driftbuien bij een peuter?
feit vragen
wat is…
het antwoord kan je in principe waarnemen met je zintuigen / intentie om waar of onwaar te
zeggen.
ANTWOORDEN ZIJN DESCRIPTIEF = letterlijk beschrijvend.
hoe oud is het kind?
welke ontwikkeling gaat het kind door?
ethische vragen
moet je een kind streng opvoeden?
de vraag naar het goede
waarom en waartoe
vraagt naar vooronderstellingen, invullingen van begrip en/of naar achterliggende
opvattingen.
- ethische vragen vragen naar goed en kwaad, waarden en normen, over wat mag en
wat moet.
- het antwoord kun je niet bewijzen via waarnemingen, wetenschap of
handelingsvoorschriften. Het antwoord roept nieuwe vragen op.
- antwoorden op ethische vragen zijn prescriptief = hoe dingen gedaan zouden
moeten worden. (beschrijven je legt een waarden of norm op bij iemand waarmee je
werkt.)
steeds opnieuw vragen, je hebt een antwoord en krijgt een nieuwe vraag.
,wat betekent vrijheid?
wanneer is iets geweld?
is de mens van nature goed?
je kan het niet waarnemen, geen feit
filosofische vragen
het definitieve antwoord bestaat niet
- vragen kunnen niet wetenschappelijk beantwoorden kunnen worden
- geen empirische antwoorden
- vragen naar fundamenten naar de a priori’s (vooronderstellingen)
- vanzelfsprekendheden doorbreken
thema 2 - filosofie als activiteit
durf te denken.
socrates → veroordeeld door misleiden van de jeugd.
het idee van ik weet dat ik niet weet, ik wil niet vertrouwen op wat anderen
zeggen → zelfs de wetenschap niet. ( wat vind ik er zelf van )
- verwondering over wat vanzelfsprekend lijkt - verwondering van alle kanten
- van bekende naar het onbekende
- variaties op fundamenteel onbeantwoorde vragen.
je gaat kijken naar iets wat bekend is, je gaat vragen stellen en komt erachter dat het toch
niet bekend is.
filosofen voortdurend met elkaar in debat.
- fundamentele opvatting : overwin van de verwondering
- sceptische opvatting: elk antwoord vraagt om een nieuwe vraag
thema 3 - nut en nadeel van filosofie voor pedagogen
twee opvattingen over pedagogiek
- kinderen introduceren in de wereld… om ze vervolgens los te laten
- kinderen optimale ontwikkelingskansen bieden
pedagogen en de overheid
mag de overheid ingrijpen in het privéleven van mensen?
pedagogen en het beleid van hun organisatie
kind- ouder - organisatie wiens belang permitteert?
pedagogen en hun eigen overtuigingen
normen en waarden - geen objectieve geldigheid
noodzaak ons zelf te verantwoordem
- sensitief maken voor andere denkpatronen
- oordeel opschorten
- vanzelfsprekendheden problematiseren
, - gesprekken opnieuw vormgeven
- denkpatronen doorbreken
- gelijkwaardigheid in de kwetsbaarheid realiseren
filosofie hoorcollege 2
schipperende ouders.
moet je streng zijn of juist luisteren naar de kind?
kinderen moeten leren zwemmen? → kinderen zijn bang voor water, moet je ze dwingen of
eindeloos lang wachten tot ze durft.
schipperen in de opvoeding
- opvoeden is schipperen
- twijfelen kan waardevol zijn
- belang van dilemma's
- morele gevoeligheid (aanvoelen dat er iets op het spel staat met goed of kwaad)
doorhebben dat er iets niet goed gaat.
- keuzemogelijkheid en onderbouwing
- erkenning complexiteit en verschillende perspectieven
op het moment dat je twijfelt is dat een teken dat je morele gevoeligheid bezit.
wat voor mogelijkheden en keuzes zijn er eigenlijk?
waarom je het een vind en niet het ander.
(tegenstander ook goed kunnen uitleggen waarom NIET)
goed kunnen nadenken over verschillende perspectieven.
- je weet niet wat de context is
waar denk jij dat jouw opvoeders wel eens over getwijfeld hebben?
de vrijheid die zij mij moeten geven in de avond, ze wilde dat ik lang op feestjes bleef maar niet dat ik
laat over straat moest fietsen.
of hij het goed deed als vader.
1. streng zijn of luisteren naar je kind?
2 filosofen die tegen elkaar zijn gezet.
kant = verlichting, gelooft dat we moeten hanteren aan normen die bekend zijn,
normen die in de bijbel staan → hij is christelijk. = streng zijn
locke= uitkijken met de regels, hoe meer regels je stelt hoe sneller je het kan overtreden.
je kan niet over elk ding een drama maken = constant je kind corrigeren.
geen regels waar je hard op straft maar regels wat goed is voor je kind = luisteren naar.
berlin = soms streng moet zijn, want geeft kind meer vrijheid.
kind helpen om veel uit zichzelf te halen
kant - berlin - locke
2. streven naar persoonlijk geluk of goed burgerschap
nadruk filosofie niet dingen van buiten kennen, nadruk op verschillende perspectieven en
leren logisch nadenken.
pedagogen moeten leven met problemen die niet oplosbaar zijn.
ik wil dat mijn kind gelukkig is → is niet oplosbaar want jij als ondersteuner kan
niet weten wat geluk voor een kind is.
in filosofisch denken staat centraal
je moet reden bedenken waarom je iets doet terwijl je eigenlijk fundamenteel geen antwoord
op heb.
thema 1 - verschillende soorten vragen die je kan stellen bij pedagogisch handelen.
hoe vragen/ technische vragen?
vraagt naar een instructie
het antwoord is een handeling recept (oorzaak-gevolg)
antwoord werkt wel of werkt niet
waar komt het gedrag vandaan?
heb je als pedagoog de juiste keuze gemaakt?
wat is de juiste manier voor opvoeden voor een kind?
hoe reageer ik op driftbuien bij een peuter?
feit vragen
wat is…
het antwoord kan je in principe waarnemen met je zintuigen / intentie om waar of onwaar te
zeggen.
ANTWOORDEN ZIJN DESCRIPTIEF = letterlijk beschrijvend.
hoe oud is het kind?
welke ontwikkeling gaat het kind door?
ethische vragen
moet je een kind streng opvoeden?
de vraag naar het goede
waarom en waartoe
vraagt naar vooronderstellingen, invullingen van begrip en/of naar achterliggende
opvattingen.
- ethische vragen vragen naar goed en kwaad, waarden en normen, over wat mag en
wat moet.
- het antwoord kun je niet bewijzen via waarnemingen, wetenschap of
handelingsvoorschriften. Het antwoord roept nieuwe vragen op.
- antwoorden op ethische vragen zijn prescriptief = hoe dingen gedaan zouden
moeten worden. (beschrijven je legt een waarden of norm op bij iemand waarmee je
werkt.)
steeds opnieuw vragen, je hebt een antwoord en krijgt een nieuwe vraag.
,wat betekent vrijheid?
wanneer is iets geweld?
is de mens van nature goed?
je kan het niet waarnemen, geen feit
filosofische vragen
het definitieve antwoord bestaat niet
- vragen kunnen niet wetenschappelijk beantwoorden kunnen worden
- geen empirische antwoorden
- vragen naar fundamenten naar de a priori’s (vooronderstellingen)
- vanzelfsprekendheden doorbreken
thema 2 - filosofie als activiteit
durf te denken.
socrates → veroordeeld door misleiden van de jeugd.
het idee van ik weet dat ik niet weet, ik wil niet vertrouwen op wat anderen
zeggen → zelfs de wetenschap niet. ( wat vind ik er zelf van )
- verwondering over wat vanzelfsprekend lijkt - verwondering van alle kanten
- van bekende naar het onbekende
- variaties op fundamenteel onbeantwoorde vragen.
je gaat kijken naar iets wat bekend is, je gaat vragen stellen en komt erachter dat het toch
niet bekend is.
filosofen voortdurend met elkaar in debat.
- fundamentele opvatting : overwin van de verwondering
- sceptische opvatting: elk antwoord vraagt om een nieuwe vraag
thema 3 - nut en nadeel van filosofie voor pedagogen
twee opvattingen over pedagogiek
- kinderen introduceren in de wereld… om ze vervolgens los te laten
- kinderen optimale ontwikkelingskansen bieden
pedagogen en de overheid
mag de overheid ingrijpen in het privéleven van mensen?
pedagogen en het beleid van hun organisatie
kind- ouder - organisatie wiens belang permitteert?
pedagogen en hun eigen overtuigingen
normen en waarden - geen objectieve geldigheid
noodzaak ons zelf te verantwoordem
- sensitief maken voor andere denkpatronen
- oordeel opschorten
- vanzelfsprekendheden problematiseren
, - gesprekken opnieuw vormgeven
- denkpatronen doorbreken
- gelijkwaardigheid in de kwetsbaarheid realiseren
filosofie hoorcollege 2
schipperende ouders.
moet je streng zijn of juist luisteren naar de kind?
kinderen moeten leren zwemmen? → kinderen zijn bang voor water, moet je ze dwingen of
eindeloos lang wachten tot ze durft.
schipperen in de opvoeding
- opvoeden is schipperen
- twijfelen kan waardevol zijn
- belang van dilemma's
- morele gevoeligheid (aanvoelen dat er iets op het spel staat met goed of kwaad)
doorhebben dat er iets niet goed gaat.
- keuzemogelijkheid en onderbouwing
- erkenning complexiteit en verschillende perspectieven
op het moment dat je twijfelt is dat een teken dat je morele gevoeligheid bezit.
wat voor mogelijkheden en keuzes zijn er eigenlijk?
waarom je het een vind en niet het ander.
(tegenstander ook goed kunnen uitleggen waarom NIET)
goed kunnen nadenken over verschillende perspectieven.
- je weet niet wat de context is
waar denk jij dat jouw opvoeders wel eens over getwijfeld hebben?
de vrijheid die zij mij moeten geven in de avond, ze wilde dat ik lang op feestjes bleef maar niet dat ik
laat over straat moest fietsen.
of hij het goed deed als vader.
1. streng zijn of luisteren naar je kind?
2 filosofen die tegen elkaar zijn gezet.
kant = verlichting, gelooft dat we moeten hanteren aan normen die bekend zijn,
normen die in de bijbel staan → hij is christelijk. = streng zijn
locke= uitkijken met de regels, hoe meer regels je stelt hoe sneller je het kan overtreden.
je kan niet over elk ding een drama maken = constant je kind corrigeren.
geen regels waar je hard op straft maar regels wat goed is voor je kind = luisteren naar.
berlin = soms streng moet zijn, want geeft kind meer vrijheid.
kind helpen om veel uit zichzelf te halen
kant - berlin - locke
2. streven naar persoonlijk geluk of goed burgerschap
