Hoorcollege 1
Hoofdstuk 15
Wat bedoelen we met lerende organisatie:
- De lerende organisatie is een organisatie die niet alleen in staat is om te leren, maar ook om te leren leren.
Ontwikkeling is het kernbegrip.
- De lerende organisatie is een metafoor voor beweeglijkheid, vernieuwingszin en het nemen van risico’s.
Het gaat om anders doen en kijken.
Kenmerken lerende organisatie:
- Complexe, veranderende werkprocessen.
- Vereisen veel scholing en professionaliteit.
- Opereren in de dienstverlenende sector.
- Hebben (willen) krachtige zelfbewuste klanten en werknemers.
Probleemgestuurd, cyclisch en werkenderwijs leren:
- Probleem: Verschil tussen huidige en gewenste situatie; wens en werkelijkheid.
- Belerende organisaties zijn vooral gericht op het voorkomen van problemen.
- Lerende organisaties zien verschillen als een interessant signaal voor een mogelijk noodzakelijke
verandering. Het is de motor van het leerproces. Een verschil geeft energie. Het biedt mogelijkheden voor
verbetering, vernieuwing of ontwikkeling.
- Leren verloopt cyclisch: Doen —> Bezinnen —> Denken —> Beslissen.
Collectief leren: Teams als probleemeigenaren:
- Beleren en doorleren is vooral individueel.
- Leren is collectief. Teams zijn eigenaar van het probleem en dragers van ambitie.
- Multidimensionale teams, met een goede mix van:
- Bekwaamheden: Kennis en vaardigheden.
- Betrokkenheid: Emotionele binding met een probleem wat bepaalt wat een team wilt en durft.
- Rollen: Bepalen de verantwoordelijkheid waarvoor een team staat.
Leren op raakvlakken:
- Organisaties beginnen met het verdelen van het werk. Er is alleen geen beste manier van het werk
verdelen.
- De uitdaging van een lerende organisatie is het heen en weer plakken van de ontstane grenzen via
collectief leren in teams, werkgroepen en/of task forces.
- Bij een lerende organisatie is er intensief contact nodig op deze grenzen. Hier vindt de uitwisseling tussen
de onderdelen plaats en is samenwerking dus cruciaal.
Bewust leren:
- Een lerende organisatie stimuleert bewust leren omdat dit het leervermogen ontwikkelt.
- Het is methodisch leren met als belangrijkste methode het elkaar toestaan vragen te stellen.
- In een lerende organisatie gaat het om het verkrijgen van tijdelijk werkbare overeenstemmingen over de
manier waarop een probleem kan worden opgelost. Het gaat niet om het verkrijgen van consensus.
Veelzijdig leren:
- Veelzijdigheid duidt op alle leerniveaus: Regels, inzichten en principes.
- Een lerende organisatie staat bewust tegenstellingen toe. Leren is kunnen en durven.
Hoofdstuk 15
Wat bedoelen we met lerende organisatie:
- De lerende organisatie is een organisatie die niet alleen in staat is om te leren, maar ook om te leren leren.
Ontwikkeling is het kernbegrip.
- De lerende organisatie is een metafoor voor beweeglijkheid, vernieuwingszin en het nemen van risico’s.
Het gaat om anders doen en kijken.
Kenmerken lerende organisatie:
- Complexe, veranderende werkprocessen.
- Vereisen veel scholing en professionaliteit.
- Opereren in de dienstverlenende sector.
- Hebben (willen) krachtige zelfbewuste klanten en werknemers.
Probleemgestuurd, cyclisch en werkenderwijs leren:
- Probleem: Verschil tussen huidige en gewenste situatie; wens en werkelijkheid.
- Belerende organisaties zijn vooral gericht op het voorkomen van problemen.
- Lerende organisaties zien verschillen als een interessant signaal voor een mogelijk noodzakelijke
verandering. Het is de motor van het leerproces. Een verschil geeft energie. Het biedt mogelijkheden voor
verbetering, vernieuwing of ontwikkeling.
- Leren verloopt cyclisch: Doen —> Bezinnen —> Denken —> Beslissen.
Collectief leren: Teams als probleemeigenaren:
- Beleren en doorleren is vooral individueel.
- Leren is collectief. Teams zijn eigenaar van het probleem en dragers van ambitie.
- Multidimensionale teams, met een goede mix van:
- Bekwaamheden: Kennis en vaardigheden.
- Betrokkenheid: Emotionele binding met een probleem wat bepaalt wat een team wilt en durft.
- Rollen: Bepalen de verantwoordelijkheid waarvoor een team staat.
Leren op raakvlakken:
- Organisaties beginnen met het verdelen van het werk. Er is alleen geen beste manier van het werk
verdelen.
- De uitdaging van een lerende organisatie is het heen en weer plakken van de ontstane grenzen via
collectief leren in teams, werkgroepen en/of task forces.
- Bij een lerende organisatie is er intensief contact nodig op deze grenzen. Hier vindt de uitwisseling tussen
de onderdelen plaats en is samenwerking dus cruciaal.
Bewust leren:
- Een lerende organisatie stimuleert bewust leren omdat dit het leervermogen ontwikkelt.
- Het is methodisch leren met als belangrijkste methode het elkaar toestaan vragen te stellen.
- In een lerende organisatie gaat het om het verkrijgen van tijdelijk werkbare overeenstemmingen over de
manier waarop een probleem kan worden opgelost. Het gaat niet om het verkrijgen van consensus.
Veelzijdig leren:
- Veelzijdigheid duidt op alle leerniveaus: Regels, inzichten en principes.
- Een lerende organisatie staat bewust tegenstellingen toe. Leren is kunnen en durven.
