Hoorcollege 1: Plaatsbepaling van migratierecht
Literatuur: Hoofdstuk 1 + kennisclips inleiding en achtergrond van het migratierecht, begunstigden van
het migratierecht, bronnen en actoren in het migratierecht.
- aangeven op wie en op welke onderwerpen het migratierecht betrekking heeft;
Migratierecht:
-Gaat over territoriale grenzen en het overschrijden daarvan
-Heeft betrekking op toegang, verblijf en vertrek
-Gaat doorgaans over mensen die niet de Nederlandse nationaliteit bezitten: vreemdelingen
-Gaat over onder andere vluchtelingen, maar ook expats, evenals gezinshereniging en
slachtoffers van mensenhandel, maar ook recht en beleid
-Gaat over het belang (en het recht) van de individuele migrant om te worden toegelaten en
een verblijfsvergunning te krijgen en het belang van de staat om hem die te weigeren
-Op grens van recht en politiek
Staten zijn verplicht om hun eigen staatsburgers toe te laten tot hun grondgebied.
,- de belangrijkste bronnen en begrippen van het migratierecht op verschillende niveaus
toelichten;
via Art. 93 en 94 GW zijn verdragsverplichtingen onderdeel van het nationale recht. Dit geldt
ook voor EU-verdragen, Eu-verordeningen en EU-richtlijnen, zij het niet dat dit niet is
gebaseerd op Art. 93 en 94 GW maar uit de EU-rechtsorde zelf voortvloeit → HR COSTA t.
E.N.E.L. in principe hebben verdrags- en Unierechtelijke bepalingen voorrang op het nationale
recht.
Omdat de Unie de internationale verdragsverplichtingen van de lidstaten erkent. Hierdoor
dient ook de EU-wetgeving te worden toegepast in overeenstemming met het internationale
recht. Het Unierecht kan alleen worden ingeroepen indien de persoon in kwestie onder de
reikwijdte van het Unierecht valt. Rechten die voortvloeien uit internationale verdragen zijn in
principe van toepassing op iedere vreemdeling die zich op het grondgebied van een
verdragsstaat bevindt.
- de begunstigden van het migratierecht onderscheiden.
Wie is vreemdeling? Juridische dimensie:
Art. 2 GW:
1. De wet regelt wie Nederlander is
2. De wet regelt de toelating en de uitzetting van vreemdelingen
Art. 1 Vreemdelingenwet 2000: vreemdeling: ieder die de Nederlandse nationaliteit niet bezit
en niet op grond van een wettelijke bepaling als Nederlander moet worden behandeld. →
gelijkstelling met Nederlander.
,nationaliteit?: Juridische band tussen individu (burger) en staat.
Resulteert in rechten en plichten:
*Recht om te verblijven in een staat, politieke rechten, diplomatieke bescherming
*Plicht om belasting te betalen, dienstplicht
Nationaliteit is niet alleen een juridisch begrip maar ook een vorm van identiteit en
saamhorigheid, het onderscheidt ‘ons’ van ‘hen’
Verkrijging en verlies nationaliteit:
-Verkrijging:
1: Jus Sanguinis: recht van het bloed. Nationaliteit verkrijgen door afstamming, van ouders.
2: Jus Soli: recht van de grond. Nationaliteit verkrijgen door geboorte op grondgebied van
Staat.
3: Naturalisatie
-Verlies: automatisch, intrekking, ontneming, opgeven
Betekenis nationaliteit:
Unieburger:
-Art 45 Handvest EU: recht op vrije verplaatsing binnen EU en verblijving op grondgebied van
de lidstaten.
-Art 20 lid 2 VWEU: vrij verkeer
-Art 21 lid 1 VWEU
Derdelanders valt verder onder te verdelen in:
-migranten met een begunstigde positie op grond van internationaal/ EU-recht
-migranten met een reguliere verblijfsstatus
-migranten met een asielstatus
-migranten die niet voldoen aan de verblijfsvoorwaarden voor regulier verblijf/asiel
Derdelanders krijgen pas verblijfsrecht in een lidstaat als een overheid daartoe het besluit
heeft genomen.
*Besluit asielgronden: Art. 28 Vreemdelingenwet
*Reguliere verblijfsgronden: Art. 14 Vreemdelingenwet
Waterscheiding: (strikte) scheiding tussen toelating op reguliere en toelating op asielgronden
tot stand. Scheiding is aangebracht voor de materiële aspecten (bijv. voorwaarden verblijf) en
procedurele aspecten van een aanvraag.
-Toegang tot Nederland: verkrijging van recht om het grondgebied te betreden en er te
verblijven voor zekere, korte periode (vrije termijn)
-Toelating tot Nederland: recht om voor langere periode te verblijven.
Gevolgen vreemdelingschap:
-Onderscheid Unieburgers en derdelanders
, -Vergunningplichtig
-Indien illegaal: uitzetbaar, geen recht op voorzieningen
-Niet benoembaar in bepaalde functies: rechter, parlementslid, militair, Nationale
ombudsman, ambtenaar in vertrouwensfunctie
-Geen kiesrecht, m.u.v. art. 130 GW JO art. B3 Kieswet
- benoemen welke actoren een rol spelen in het migratierecht;
-Wet- en regelgevers en beleidsmakers (nationaal en internationaal, bijv. IND)
-Adviseurs van de regering (o.a. ACVZ, College voor de rechten van de mens)
-Rechters en andere toezichthouders (nationaal en internationaal, ombudsman)
-Intergouvernementele organisaties (UNHCR, IOM)
-Advocaten en andere rechtshulpverleners
-Niet- gouvernementele organisaties (o.a. DFC, AI, ECRE, VWN)
-Deskundigen
- voorbeelden van (actuele) trends en uitdagingen in het migratierecht geven.
artikel over ongekend onrecht op tentamen!
Literatuur: Hoofdstuk 1 + kennisclips inleiding en achtergrond van het migratierecht, begunstigden van
het migratierecht, bronnen en actoren in het migratierecht.
- aangeven op wie en op welke onderwerpen het migratierecht betrekking heeft;
Migratierecht:
-Gaat over territoriale grenzen en het overschrijden daarvan
-Heeft betrekking op toegang, verblijf en vertrek
-Gaat doorgaans over mensen die niet de Nederlandse nationaliteit bezitten: vreemdelingen
-Gaat over onder andere vluchtelingen, maar ook expats, evenals gezinshereniging en
slachtoffers van mensenhandel, maar ook recht en beleid
-Gaat over het belang (en het recht) van de individuele migrant om te worden toegelaten en
een verblijfsvergunning te krijgen en het belang van de staat om hem die te weigeren
-Op grens van recht en politiek
Staten zijn verplicht om hun eigen staatsburgers toe te laten tot hun grondgebied.
,- de belangrijkste bronnen en begrippen van het migratierecht op verschillende niveaus
toelichten;
via Art. 93 en 94 GW zijn verdragsverplichtingen onderdeel van het nationale recht. Dit geldt
ook voor EU-verdragen, Eu-verordeningen en EU-richtlijnen, zij het niet dat dit niet is
gebaseerd op Art. 93 en 94 GW maar uit de EU-rechtsorde zelf voortvloeit → HR COSTA t.
E.N.E.L. in principe hebben verdrags- en Unierechtelijke bepalingen voorrang op het nationale
recht.
Omdat de Unie de internationale verdragsverplichtingen van de lidstaten erkent. Hierdoor
dient ook de EU-wetgeving te worden toegepast in overeenstemming met het internationale
recht. Het Unierecht kan alleen worden ingeroepen indien de persoon in kwestie onder de
reikwijdte van het Unierecht valt. Rechten die voortvloeien uit internationale verdragen zijn in
principe van toepassing op iedere vreemdeling die zich op het grondgebied van een
verdragsstaat bevindt.
- de begunstigden van het migratierecht onderscheiden.
Wie is vreemdeling? Juridische dimensie:
Art. 2 GW:
1. De wet regelt wie Nederlander is
2. De wet regelt de toelating en de uitzetting van vreemdelingen
Art. 1 Vreemdelingenwet 2000: vreemdeling: ieder die de Nederlandse nationaliteit niet bezit
en niet op grond van een wettelijke bepaling als Nederlander moet worden behandeld. →
gelijkstelling met Nederlander.
,nationaliteit?: Juridische band tussen individu (burger) en staat.
Resulteert in rechten en plichten:
*Recht om te verblijven in een staat, politieke rechten, diplomatieke bescherming
*Plicht om belasting te betalen, dienstplicht
Nationaliteit is niet alleen een juridisch begrip maar ook een vorm van identiteit en
saamhorigheid, het onderscheidt ‘ons’ van ‘hen’
Verkrijging en verlies nationaliteit:
-Verkrijging:
1: Jus Sanguinis: recht van het bloed. Nationaliteit verkrijgen door afstamming, van ouders.
2: Jus Soli: recht van de grond. Nationaliteit verkrijgen door geboorte op grondgebied van
Staat.
3: Naturalisatie
-Verlies: automatisch, intrekking, ontneming, opgeven
Betekenis nationaliteit:
Unieburger:
-Art 45 Handvest EU: recht op vrije verplaatsing binnen EU en verblijving op grondgebied van
de lidstaten.
-Art 20 lid 2 VWEU: vrij verkeer
-Art 21 lid 1 VWEU
Derdelanders valt verder onder te verdelen in:
-migranten met een begunstigde positie op grond van internationaal/ EU-recht
-migranten met een reguliere verblijfsstatus
-migranten met een asielstatus
-migranten die niet voldoen aan de verblijfsvoorwaarden voor regulier verblijf/asiel
Derdelanders krijgen pas verblijfsrecht in een lidstaat als een overheid daartoe het besluit
heeft genomen.
*Besluit asielgronden: Art. 28 Vreemdelingenwet
*Reguliere verblijfsgronden: Art. 14 Vreemdelingenwet
Waterscheiding: (strikte) scheiding tussen toelating op reguliere en toelating op asielgronden
tot stand. Scheiding is aangebracht voor de materiële aspecten (bijv. voorwaarden verblijf) en
procedurele aspecten van een aanvraag.
-Toegang tot Nederland: verkrijging van recht om het grondgebied te betreden en er te
verblijven voor zekere, korte periode (vrije termijn)
-Toelating tot Nederland: recht om voor langere periode te verblijven.
Gevolgen vreemdelingschap:
-Onderscheid Unieburgers en derdelanders
, -Vergunningplichtig
-Indien illegaal: uitzetbaar, geen recht op voorzieningen
-Niet benoembaar in bepaalde functies: rechter, parlementslid, militair, Nationale
ombudsman, ambtenaar in vertrouwensfunctie
-Geen kiesrecht, m.u.v. art. 130 GW JO art. B3 Kieswet
- benoemen welke actoren een rol spelen in het migratierecht;
-Wet- en regelgevers en beleidsmakers (nationaal en internationaal, bijv. IND)
-Adviseurs van de regering (o.a. ACVZ, College voor de rechten van de mens)
-Rechters en andere toezichthouders (nationaal en internationaal, ombudsman)
-Intergouvernementele organisaties (UNHCR, IOM)
-Advocaten en andere rechtshulpverleners
-Niet- gouvernementele organisaties (o.a. DFC, AI, ECRE, VWN)
-Deskundigen
- voorbeelden van (actuele) trends en uitdagingen in het migratierecht geven.
artikel over ongekend onrecht op tentamen!
