Probleem 3 – Ontwikkeling van baby tot volwassene
Leerdoelen:
Leerdoel 1: Hoe verloopt de hechting van een kind?
Leerdoel 2: Hoe verloopt de cognitieve ontwikkeling van een kind?
Leerdoel 3: Hoe verloopt de sociale en emotionele ontwikkeling van een kind?
Leerdoel 4: Hoe verloopt de morele ontwikkeling van een kind?
Leerdoel 5: Wat zijn de gevolgen van negatieve ervaringen in de kindertijd (op toekomstig antisociaal gedrag)?
Boek 1: Handbook of interpersonal violence and abuse across the lifespan, p. 97-105 en 112-115
Leerdoel 1: Hoe verloopt de hechting van een kind?
Algemene stroming: ontwikkelingspsychologie: de psychologie van groei, verandering en consistentie
gedurende het hele leven
Hechting: de ontwikkeling van een hechte emotionele band tussen het kind en een ouderfiguur. Het legt de
basis voor alle andere hechte relaties in iemands leven.
Kinderen beschouwen hun verzorgers als een soort veilige basis.
Hechtingsstijlen:
Strange situation experiment: kinderen en hun primaire verzorgers worden aan een reeks
interacties blootgesteld, soms samen, soms afzonderlijk en soms in gezelschap van een vreemde.
Onderzoekers kijken dan hoe het kind op verschillende situaties reageert.
Veilige hechting: veilig gehechte kinderen waren ontspannen en op hun gemak met hun
verzorgers en verdroegen vreemden en nieuwe ervaringen of waren daar zelfs in geïnteresseerd.
Ze kregen alleen verlatingsangst als ze van hun verzorger werden gescheiden.
Onveilig gehechte kinderen: twee categorieën:
Angstig-ambivalent gehecht: wilden contact met hun verzorgers, huilden van angst en woede
als ze van hun verzorgers werden gescheiden en bleken moeilijk te troosten, zelfs nadat ze
waren herenigd met hun verzorger. Ze klampten zich angstvallig vast aan hun verzorgers
wanneer een vreemde naderde en voelden zich niet op hun gemak bij het verkennen van
nieuwe situaties.
Vermijdend gehecht: waren niet geïnteresseerd in contact, gaven geen blijk van verdriet
wanneer ze van hun verzorgers werden gescheiden en toonden geen duidelijke blijdschap als
ze werden herenigd.
Gedesorganiseerde en desoriënterende hechtingspatroon: vertoonden inconsistent en vaak
tegenstrijdig gedrag.
Hechtingspatronen zijn van invloed op gedragingen tijdens de jeugd en volwassenheid, op het gebied
van agressie, vriendschappen, arbeidsvreugde, relatiekeuzes en intimiteit.
Nature en nurture vertonen interactie bij de ontwikkeling van een hechtingsstijl.
Langetermijneffecten van hechting: datgene wat het kind bij de eerste relatie met de verzorger leert te
verwachten, bepaalt hoe latere relaties worden waargenomen en geïnterpreteerd.
Kinderen met een veilige hechting zijn meestal beter aangepast en gaan makkelijk met anderen
om.
Angstig-ambivalent gehechte kinderen gaan vaak wantrouwige volwassenen worden.
Kinderen met een angstig-vermijdende hechting hebben de minste kans om hechte emotionele
relaties met anderen aan te gaan.
Ontwikkelen van een gevoel van vertrouwen in de wereld:
Kinderen met een veilige hechtingsstijl zien de wereld als interessant en vol nieuwe ervaringen. Dit
komt doordat ze weten dat de primaire verzorger een veilige basis biedt van waaruit de wereld
kan worden verkend.
Kinderen die de veilige hechtingsstijl niet ontwikkelen, zullen meer problemen ondervinden in de
verdere ontwikkelingsfases, omdat het probleem van vertrouwen niet goed is opgelost.
Leerdoel 2: Hoe verloopt de cognitieve ontwikkeling van een kind?
Nature-nurture:
, Nature: de bijdrage van onze erfelijke factoren.
Nurture: de rol van onze omgeving.
Interactie tussen nature en nurture: we worden allemaal geboren met een bepaalde aanleg die, als
deze wordt blootgesteld aan de juiste invloeden uit onze omgeving, het volledige potentieel kan
bereiken.
Neonatale periode: de eerste maand na de geboorte, waarbij een groot deel van de neurale en sensorische
ontwikkeling al plaats heeft gevonden.
Reflexen: bij de geboorte heeft een baby al een aantal opmerkelijke aangeboren reflexen die een basis
vormen voor latere ontwikkeling. Drie overlevingstaken:
Voedsel vinden.
Contact maken.
Gevaarlijke situaties vermijden.
Sensorische vaardigheden:
Reactie op smaak.
Verkiezen van menselijke stemmen boven andere geluiden en menselijke gezichten boven de
meeste andere visuele patronen. Kan het gevolg zijn van eerdere blootstelling aan de menselijke
stem en aan de moedertaal.
Ontwikkeling van motorische coördinatie door ontwikkeling van visuele systemen.
Zintuigen:
Kleuren onderscheiden.
Diepte waarnemen en een soort tellen, wat de basis vormt voor de latere ontwikkeling van
complexere vaardigheden, zoals rekenen.
Prenatale periode: de periode tussen de conceptie en de geboorte. Drie fasen:
De germinale fase.
De embryonale fase.
De foetale fase: spontane bewegingen en basale reflexen beginnen te ontstaan.
Grijpreflex: van belang voor de aanpassing van het individu aan de omgeving.
Volledige vorming van de hersenen en mogelijkheid om pijn te voelen.
Prenatale gevaren:
Alcohol: kan invloed hebben op de mentale ontwikkeling en kan zorgen voor een minder goed
geheugen, lagere intelligentie en rekenvaardigheid. Zorgt ook voor een verhoogd risico op
alcoholgerelateerde problemen in het latere leven van het kind.
Foetaal alcohol spectrum stoornis: omvat diagnoses zoals foetaal alcohol syndroom en
gerelateerde diagnoses.
Nicotine: kan invloed hebben op leerstoornissen en adhd bij het kind.
Cannabis: kleine veranderingen in het functioneren van de hersenen die de oorzaak zouden
kunnen zijn van hyperactiviteit en aandachtsstoornissen.
Infancy: zuigelingentijd tot achttien maanden tot twee jaar. Periode van snelle, sterk genetisch bepaalde
groei en van verder bouwen op reflexen en instinctieve gedragingen.
Ontwikkeling van de hersenen gebeurt vooral tijdens gevoelige perioden.
Contactsteun: stimulatie en geruststelling door lichamelijke aanraking.
Ontwikkelen van vaardigheden als kind:
Verwerven van taal: baby’s hebben aangeboren vaardigheden die hen helpen om taal te leren. Ze
werken een aangeboren programma af, waardoor ze de taal leren.
Telegramspraak: korte, eenvoudige reeksen van zelfstandige naamwoorden en werkwoorden
zonder meervoud, werkwoordstijden of tussenvoegsels als de en of.
Morfemen: kleinste en betekenisvolle eenheden waaruit een woord bestaat.
Verwerven van vocabulaire en grammatica: baby’s oefenen dit al heel vroeg en kunnen al brabbelen als
ze vier maanden zijn. Steeds verder in de ontwikkeling kunnen ze meerdere taalgrepen zeggen en
beginnen ze uiteindelijk woorden uit te spreken. Oefening baart hierbij kunst.
Kinderen met een laag sociaaleconomische status hebben vaak ook mindere taalvaardigheid dan
kinderen met een hoge sociaaleconomische status.
Door grammatica wordt woordenschat in taal omgezet. Grammatica is een set van regels die bij een
taal horen en die bepalen hoe woorden gecombineerd en geordend moeten worden om begrijpelijke
zinnen te vormen.
Cognitieve ontwikkeling: hoe mensen mentale vaardigheden zich eigen maken.
Piaget’s theorie: theorie van de gefaseerde ontwikkeling: drie centrale thema’s:
Leerdoelen:
Leerdoel 1: Hoe verloopt de hechting van een kind?
Leerdoel 2: Hoe verloopt de cognitieve ontwikkeling van een kind?
Leerdoel 3: Hoe verloopt de sociale en emotionele ontwikkeling van een kind?
Leerdoel 4: Hoe verloopt de morele ontwikkeling van een kind?
Leerdoel 5: Wat zijn de gevolgen van negatieve ervaringen in de kindertijd (op toekomstig antisociaal gedrag)?
Boek 1: Handbook of interpersonal violence and abuse across the lifespan, p. 97-105 en 112-115
Leerdoel 1: Hoe verloopt de hechting van een kind?
Algemene stroming: ontwikkelingspsychologie: de psychologie van groei, verandering en consistentie
gedurende het hele leven
Hechting: de ontwikkeling van een hechte emotionele band tussen het kind en een ouderfiguur. Het legt de
basis voor alle andere hechte relaties in iemands leven.
Kinderen beschouwen hun verzorgers als een soort veilige basis.
Hechtingsstijlen:
Strange situation experiment: kinderen en hun primaire verzorgers worden aan een reeks
interacties blootgesteld, soms samen, soms afzonderlijk en soms in gezelschap van een vreemde.
Onderzoekers kijken dan hoe het kind op verschillende situaties reageert.
Veilige hechting: veilig gehechte kinderen waren ontspannen en op hun gemak met hun
verzorgers en verdroegen vreemden en nieuwe ervaringen of waren daar zelfs in geïnteresseerd.
Ze kregen alleen verlatingsangst als ze van hun verzorger werden gescheiden.
Onveilig gehechte kinderen: twee categorieën:
Angstig-ambivalent gehecht: wilden contact met hun verzorgers, huilden van angst en woede
als ze van hun verzorgers werden gescheiden en bleken moeilijk te troosten, zelfs nadat ze
waren herenigd met hun verzorger. Ze klampten zich angstvallig vast aan hun verzorgers
wanneer een vreemde naderde en voelden zich niet op hun gemak bij het verkennen van
nieuwe situaties.
Vermijdend gehecht: waren niet geïnteresseerd in contact, gaven geen blijk van verdriet
wanneer ze van hun verzorgers werden gescheiden en toonden geen duidelijke blijdschap als
ze werden herenigd.
Gedesorganiseerde en desoriënterende hechtingspatroon: vertoonden inconsistent en vaak
tegenstrijdig gedrag.
Hechtingspatronen zijn van invloed op gedragingen tijdens de jeugd en volwassenheid, op het gebied
van agressie, vriendschappen, arbeidsvreugde, relatiekeuzes en intimiteit.
Nature en nurture vertonen interactie bij de ontwikkeling van een hechtingsstijl.
Langetermijneffecten van hechting: datgene wat het kind bij de eerste relatie met de verzorger leert te
verwachten, bepaalt hoe latere relaties worden waargenomen en geïnterpreteerd.
Kinderen met een veilige hechting zijn meestal beter aangepast en gaan makkelijk met anderen
om.
Angstig-ambivalent gehechte kinderen gaan vaak wantrouwige volwassenen worden.
Kinderen met een angstig-vermijdende hechting hebben de minste kans om hechte emotionele
relaties met anderen aan te gaan.
Ontwikkelen van een gevoel van vertrouwen in de wereld:
Kinderen met een veilige hechtingsstijl zien de wereld als interessant en vol nieuwe ervaringen. Dit
komt doordat ze weten dat de primaire verzorger een veilige basis biedt van waaruit de wereld
kan worden verkend.
Kinderen die de veilige hechtingsstijl niet ontwikkelen, zullen meer problemen ondervinden in de
verdere ontwikkelingsfases, omdat het probleem van vertrouwen niet goed is opgelost.
Leerdoel 2: Hoe verloopt de cognitieve ontwikkeling van een kind?
Nature-nurture:
, Nature: de bijdrage van onze erfelijke factoren.
Nurture: de rol van onze omgeving.
Interactie tussen nature en nurture: we worden allemaal geboren met een bepaalde aanleg die, als
deze wordt blootgesteld aan de juiste invloeden uit onze omgeving, het volledige potentieel kan
bereiken.
Neonatale periode: de eerste maand na de geboorte, waarbij een groot deel van de neurale en sensorische
ontwikkeling al plaats heeft gevonden.
Reflexen: bij de geboorte heeft een baby al een aantal opmerkelijke aangeboren reflexen die een basis
vormen voor latere ontwikkeling. Drie overlevingstaken:
Voedsel vinden.
Contact maken.
Gevaarlijke situaties vermijden.
Sensorische vaardigheden:
Reactie op smaak.
Verkiezen van menselijke stemmen boven andere geluiden en menselijke gezichten boven de
meeste andere visuele patronen. Kan het gevolg zijn van eerdere blootstelling aan de menselijke
stem en aan de moedertaal.
Ontwikkeling van motorische coördinatie door ontwikkeling van visuele systemen.
Zintuigen:
Kleuren onderscheiden.
Diepte waarnemen en een soort tellen, wat de basis vormt voor de latere ontwikkeling van
complexere vaardigheden, zoals rekenen.
Prenatale periode: de periode tussen de conceptie en de geboorte. Drie fasen:
De germinale fase.
De embryonale fase.
De foetale fase: spontane bewegingen en basale reflexen beginnen te ontstaan.
Grijpreflex: van belang voor de aanpassing van het individu aan de omgeving.
Volledige vorming van de hersenen en mogelijkheid om pijn te voelen.
Prenatale gevaren:
Alcohol: kan invloed hebben op de mentale ontwikkeling en kan zorgen voor een minder goed
geheugen, lagere intelligentie en rekenvaardigheid. Zorgt ook voor een verhoogd risico op
alcoholgerelateerde problemen in het latere leven van het kind.
Foetaal alcohol spectrum stoornis: omvat diagnoses zoals foetaal alcohol syndroom en
gerelateerde diagnoses.
Nicotine: kan invloed hebben op leerstoornissen en adhd bij het kind.
Cannabis: kleine veranderingen in het functioneren van de hersenen die de oorzaak zouden
kunnen zijn van hyperactiviteit en aandachtsstoornissen.
Infancy: zuigelingentijd tot achttien maanden tot twee jaar. Periode van snelle, sterk genetisch bepaalde
groei en van verder bouwen op reflexen en instinctieve gedragingen.
Ontwikkeling van de hersenen gebeurt vooral tijdens gevoelige perioden.
Contactsteun: stimulatie en geruststelling door lichamelijke aanraking.
Ontwikkelen van vaardigheden als kind:
Verwerven van taal: baby’s hebben aangeboren vaardigheden die hen helpen om taal te leren. Ze
werken een aangeboren programma af, waardoor ze de taal leren.
Telegramspraak: korte, eenvoudige reeksen van zelfstandige naamwoorden en werkwoorden
zonder meervoud, werkwoordstijden of tussenvoegsels als de en of.
Morfemen: kleinste en betekenisvolle eenheden waaruit een woord bestaat.
Verwerven van vocabulaire en grammatica: baby’s oefenen dit al heel vroeg en kunnen al brabbelen als
ze vier maanden zijn. Steeds verder in de ontwikkeling kunnen ze meerdere taalgrepen zeggen en
beginnen ze uiteindelijk woorden uit te spreken. Oefening baart hierbij kunst.
Kinderen met een laag sociaaleconomische status hebben vaak ook mindere taalvaardigheid dan
kinderen met een hoge sociaaleconomische status.
Door grammatica wordt woordenschat in taal omgezet. Grammatica is een set van regels die bij een
taal horen en die bepalen hoe woorden gecombineerd en geordend moeten worden om begrijpelijke
zinnen te vormen.
Cognitieve ontwikkeling: hoe mensen mentale vaardigheden zich eigen maken.
Piaget’s theorie: theorie van de gefaseerde ontwikkeling: drie centrale thema’s:
