Hoorcollege 5

HC 5 – Inleiding staats- en bestuursrecht

 Normen voor het bestuurlijk handelen (abbb’s).
 Hoofdstukken 2 tot en met 4 Awb.
 Mogelijke onderscheidscriteria:
 Geschreven en ongeschreven beginselen.
 Fase in de besluitvorming.
 Formele en materiële beginselen.
 Verschil rechtsgevolg bij schending.
 Formeel: zien op de totstandkoming van de besluitvorming:
 Zorgvuldigheidsbeginsel, art. 3:2 Awb – Monstertruck Haaksbergen.
 Motiveringsbeginsel, art. 3:46 Awb.
 Beginsel van fair play.
 Onder andere onpartijdigheid, art. 2:4 Awb.
 Rb. Overijssel 28 okt. 2015, NL:RBOVE:2015:4792 (Monstertruck Haaksbergen), p. 54:
 R.o. 3.1: impliciete rechtsvraag: dient het bestreden besluit gelet wegens strijd met abbb te worden
vernietigd?
 R.o. 3.4-3.5: gronden waarop een vergunning geweigerd kan worden uitputtend opgenomen in art. 1:8
APV.
 R.o. 3.9-3.10: materiële beoordeling.
 R.o. 3.11-3.14: conclusie: schending van het (formele) zorgvuldigheidsbeginsel ex art. 3:2 Awb en het
(materiële) verbod van willekeur ex art. 3:4 lid 1 Awb.
 R.o. 3.12-3.14: gebreken in bip niet bij bestreden besluit gerepareerd, juiste risico-inschatting moest
vooraf plaatsvinden.
 R.o. 4.1-4.3: dictum.
 Materieel:
 Détournement de pouvoir, art. 3:3 Awb.
 Verbod van willekeur, art. 3:4 lid 1 Awb.
 Evenredigheidsbeginsel, art. 3:4 lid 2 Awb – Studielink.
 Rechtszekerheidsbeginsel.
 Vertrouwensbeginsel – evolutie in de rechtsontwikkeling: van Sloop Blokhutten naar leidende
uitspraak in Dakterras.
 Gelijkheidsbeginsel.
 Geen codificatie in het bestuursrecht.
 Rb. Noord-Nederland 31 augustus 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:4001, (Studielink), p. 69:
 4 augustus 2016: besluit intrekking aanmelding en plaatsing.
 Datum onbekend: bezwaarschrift ingediend.
 18 augustus 2016: bezwaar ongegrond.
 Datum onbekend: beroep en voorlopige voorziening ingesteld.
 31 augustus 2016: beroep gegrond verklaard – kortsluiting!
 Conclusie: intrekkingsbesluit onrechtmatig.
 R.o. 3.1: impliciete rechtsvraag: heeft verweerder eiseres in strijd met evenredigheidsbeginsel
gehandeld?
 R.o. 3.1-3.6: verweerder kan geen fout worden tegengeworpen.
 R.o. 4.1-4.3: maar intrekking inschrijving is onredelijk bezwarend voor belanghebbende, strijd met art.
3:4 Awb.
 R.o. 5.1: conclusie.
 ABRvS 2 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:283 (Sloop Blokhutten), p. 65:
 16 maart 2012: handhavingsbesluit, last onder bestuursdwang tot verwijderen/verwijderd gehouden
van blokhutten en schuur.
 Datum onbekend: bezwaarschrift ingediend.
 24 oktober 2013: bezwaar ongegrond.
 Datum onbekend: beroep ingesteld.
 1 april 2014: beroep ongegrond.
 Datum onbekend: hoger beroep ingesteld.
 2 februari 2015: hoger beroep ongegrond.
 Conclusie: handhavingsbesluit, lob rechmatig.

,  Impliciet: rechtsvraag: had college van b&w moeten afzien van handhaving gelet op gecreëerd
vertrouwen?
 R.o. 2-3.1: ruimtelijk ordenings-technisch loopt dit niet goed.
 R.o. 4: formulering beginselplicht: handhaving ten bijzondere omstandigheden.
 R.o. 5-5.1: succesvol beroep op vertrouwensbeginsel? Nee! Want brochure komt niet neer op een
(toerekenbare schijn van een) toezegging; geen ongeclausuleerde toezegging; en uitlatingen vanuit de
gemeente niet gedaan door en evenmin toerekenbaar aan het bevoegd gezag in kwestie.
 R.o. 6: conclusie.
 ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694 (Dakterras), p. 72:
 Datum onbekend: handhavingsbesluit, last onder dwangsom.
 Datum onbekend: bezwaarschrift ingediend.
 7 november 2017: bezwaar ongegrond.
 Datum onbekend: beroep ingesteld.
 19 februari 2018: beroep gegrond.
 Datum onbekend: hoger beroep ingesteld.
 20 maart 2019: conclusie A-G Wattel.
 29 mei 2019: hoger beroep ongegrond.
 Conclusie: handhavingsbesluit, lod onrechtmatig.
 R.o. 3: rechtsvraag: verzet het vertrouwensbeginsel zich tegen handhavend optreden door b&w?
 R.o. 4: vergunning vereist.
 R.o. 5: formulering beginselplicht handhaving.
 R.o. 11-11.3: bespreking van het vertrouwensbeginsel in het omgevingsrecht op basis van conclusie A-
G: drie stappen: juridische kwalificatie toezegging; kan toezegging aan bevoegde bestuursorgaan
worden toegerekend; betekenis van het gewekte vertrouwen bij uitoefening van bevoegdheid.
 R.o. 12.2-12.5: toepassing, beroep op vertrouwensbeginsel slaagt.
 R.o. 13-14: conclusie.
 Hoofdstuk 5 Awb:
 Titel 5.1 algemene bepalingen:
 Overtreding en overtreder:
 Overtreding, art. 5:1 lid 1 Awb.
 Overtreder, art. 5:1 lid 2 Awb.
 Bestuurlijke sancties, art. 5:2 sub a Awb:
 Herstel of reparatoire sancties, art. 5:2 sub b Awb:
 Last onder bestuursdwang, art. 5:21 e.v. Awb.
 Last onder dwangsom, art. 5:31d e.v. Awb.
 Bestraffende of punitieve sanctie, art. 5:2 sub c Awb:
 Bestuurlijke boete, art. 5:40 e.v. Awb.
 Legaliteitsbeginsel, art. 5:4 Awb.
 Toepasselijkheid titel 5.1 Awb, art. 5:3 Awb.
 Rechtvaardigingsgrond, art. 5:5 Awb.
 Samenloop herstelsancties, art. 5:6 Awb.
 Zie ook art. 5:7-5:10 Awb.
 Zwijgrecht en cautieplicht, art. 5:10a Awb.
 Titel 5.2 toezicht op naleving.
 Titel 5.3 herstelsancties.
 Titel 5.4 bestuurlijke boete.
 Handhaven of gedogen?
 Uitgangspunt, in de jurisprudentie ontwikkeld ten aanzien van herstelsancties: handhaven, tenzij
bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld:
 Concreet uitzicht op legalisatie.
 Handhaven onevenredig in verhouding tot de belangen die met handhaven zijn gediend.
 Andere abbb, met name gelijkheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel.
 Beginselplicht tot handhaving, Sloop Blokhutten en Dakterras.
 ABRvS 30 juni 2004, EVLI:NL:RVS:2004:AP4683 (Beginselplicht tot handhaving), p. 80:
 R.o. 2.1: impliciete rechtsvraag: waren er bijzondere omstandigheden op basis waarvan het college
niet tot handhaving had moeten overgaan?
 R.o. 2.2: vaste overweging beginselplicht.