Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Psychosociale begeleiding
rondom een beenamputatie
BS14: Implementatieplan
Door:
Studentnummer:
Toetscode: VBS14-19 Afstudeerproject,
Hogeschool Leiden
Kennislab-docent:
Praktijkopleider:
Werkbegeleider:
Datum:
Aantal woorden:
1
,Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Voorwoord
Voor u ligt het onderzoek ‘’begeleiding rondom een amputatie''. Het product van de
afstudeeropdracht BS14 voor de opleiding HBO -verpleegkunde te Hogeschool Leiden.
In de periode Februari ’22 tot juli ’22 heb ik stagegelopen op de afdeling buik en vaatchirurgie in het
Het onderzoek heeft veel tijd, voorbereiding en natuurlijk onderzoekend vermogen gevraagd. Het
heeft mij geholpen om van diverse kanten hulp te vragen, zodat ik hierop terug kon vallen.
Hierbij wil ik daarom mijn docent van de leergroep en kennislab lessen van BS14, mijn
praktijkopleider van de elfde etage en mijn werkbegeleider, bedanken voor de begeleiding en
geboden hulp.
Veel leesplezier!
2
,Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1: Inleiding............................................................................................................................4
1.1 Aanleiding en context probleem...................................................................................................4
1.2 Methodische probleemanalyse....................................................................................................5
1.3 Betrokken stakeholders................................................................................................................7
1.4 Veranderdoelen............................................................................................................................9
Hoofdstuk 2: Praktijkonderzoek...........................................................................................................10
2.1 Methode praktijkonderzoek.......................................................................................................10
2.2 Resultaten praktijkonderzoek.....................................................................................................12
2.3 Analyse praktijkonderzoek..........................................................................................................17
Hoofdstuk 3: Literatuuronderzoek.......................................................................................................18
3.1 Methode literatuuronderzoek....................................................................................................18
3.2 Resultaten literatuuronderzoek..................................................................................................20
3.3 Analyse literatuuronderzoek......................................................................................................23
Hoofdstuk 4: Conclusie.........................................................................................................................24
Hoofdstuk 5: Discussie..........................................................................................................................26
Hoofdstuk 6: Implementatieplan..........................................................................................................27
6.1 Advies implementatie.................................................................................................................27
6.1.1 Implementatiestrategie.......................................................................................................27
6.1.2 Doelgroep analyse...............................................................................................................28
6.1.3 Belemmerende en bevorderende factoren.........................................................................28
6.1.4 Randvoorwaarden...............................................................................................................29
Hoofdstuk 7: Advies voor evaluatie......................................................................................................30
7.1 Evaluatiestrategie en procesevaluatie........................................................................................30
7.2 Evaluatieraamwerk.....................................................................................................................32
Hoofdstuk 8: Plan van Aanpak..............................................................................................................34
Literatuurlijst........................................................................................................................................36
Bijlage 1: iProva protocol amputatie....................................................................................................38
Bijlage 2: ASE-model.............................................................................................................................44
Bijlage 3: Vragen praktijkonderzoek.......................................................................................................1
Bijlage 4: Uitkomsten praktijkonderzoek................................................................................................1
Bijlage 5: CASP checklist.........................................................................................................................7
Literatuurlijst bijlagen.............................................................................................................................8
3
, Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Hoofdstuk 1: Inleiding
In het volgende hoofdstuk leest u de inleiding van dit onderzoek. Hierbij wordt gekeken naar de
aanleiding en context, wat de huidige situatie is, wat de gewenste situatie is en de probleemanalyse
met behulp van het ASE-model en 6W-model.
1.1 Aanleiding en context probleem
Op de buik en vaatchirurgie afdeling in het ….Ziekenhuis ervaart het verpleegkundig personeel
problemen bij de pre- en postoperatieve begeleiding rondom een onder- of bovenbeen amputatie.
Een amputatie kan verschillende oorzaken hebben, de hoofdoorzaken zijn amputatie na een trauma
en ten gevolge van slechte doorbloeding van de vaten in het been/benen. Meestal is het een
beslissing die genomen wordt op basis van de situatie op het moment zelf, hierdoor kan het
voorkomen dat de patiënt ingelicht wordt door alleen de arts en zal de operatie zo snel mogelijk na
het gesprek plaatsvinden, soms dezelfde dag nog, er is geen familie of andere steun voor de patiënt
aanwezig(1).
Oriënterend zijn er voorafgaand aan dit onderzoek korte informele gesprekken gevoerd op de
afdeling, met de andere stagiaires en het verpleegkundig personeel. Hieruit kwam naar voren dat er
vaak getwijfeld wordt of er bij de gehele zorg rondom een amputatie, genoeg psychosociale hulp
voor de patiënt gegeven wordt.
Uit deze informele gesprekken werd ook meerdere keren gewezen op het protocol, dat deze niet
volledig was of dat er punten zoals het zwachtelen en de psychologische aspecten niet benoemd
worden.
Een belangrijk punt wat de doorslag gaf voor de keuze is dat tijdens het moreel beraad, er een aantal
maal besproken is of de begeleiding van de patiënt bij een onderbeen amputatie goed was gegaan.
Voornamelijk de rol van de arts en verpleegkundige kwam hierbij ter sprake, het bleek een actueel
probleem wat leefde op de afdeling.
Naar aanleiding van bovenstaande punten is er gekozen voor het onderzoek naar de begeleiding
rondom een beenamputatie.
Het protocol
Op de afdeling wordt er gebruik gemaakt van IProva, een kwaliteitsmanagementsysteem die door
alle zorgmedewerkers ingezien en gebruikt kan worden. Het bevat alle protocollen die elk jaar
gecontroleerd en opnieuw goedgekeurd worden door de kwaliteitscommissie, zo wordt de kwaliteit
van zorg op de afdeling up-to date gehouden(2). Er is ook een protocol ten behoeve van de
amputatie. Hierin worden de teen-, onderbeen- en bovenbeenamputatie besproken. Dit protocol
staat in bijlage 1. In het protocol worden de indicatie, complicaties en aandachtspunten benoemd.
Het protocol is gepubliceerd in 2019 en hierna niet meer aangepast(3).
Als er gekeken wordt naar de begeleiding staat er weinig over de preoperatieve fase. Er wordt
gekeken naar de multidisciplinaire zorg; De chirurg, anesthesist- pijnspecialist, revalidatiearts en
eventueel interne geneeskunde.
Verder gaat het protocol vooral in op de handelingen rondom de amputatie, maar vermeld weinig
over hoe om te gaan met de psychische gevolgen die ontstaan bij een amputatie.
Hierin is het opvallend dat er niet gesproken wordt over een maatschappelijk werker, psycholoog,
geestelijk werker of eventueel een vrijwilliger voor het luisterend oor wat belangrijk kan zijn bij de
verwerking van een ingrijpende gebeurtenis zoals een amputatie(3,4).
4
Psychosociale begeleiding
rondom een beenamputatie
BS14: Implementatieplan
Door:
Studentnummer:
Toetscode: VBS14-19 Afstudeerproject,
Hogeschool Leiden
Kennislab-docent:
Praktijkopleider:
Werkbegeleider:
Datum:
Aantal woorden:
1
,Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Voorwoord
Voor u ligt het onderzoek ‘’begeleiding rondom een amputatie''. Het product van de
afstudeeropdracht BS14 voor de opleiding HBO -verpleegkunde te Hogeschool Leiden.
In de periode Februari ’22 tot juli ’22 heb ik stagegelopen op de afdeling buik en vaatchirurgie in het
Het onderzoek heeft veel tijd, voorbereiding en natuurlijk onderzoekend vermogen gevraagd. Het
heeft mij geholpen om van diverse kanten hulp te vragen, zodat ik hierop terug kon vallen.
Hierbij wil ik daarom mijn docent van de leergroep en kennislab lessen van BS14, mijn
praktijkopleider van de elfde etage en mijn werkbegeleider, bedanken voor de begeleiding en
geboden hulp.
Veel leesplezier!
2
,Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1: Inleiding............................................................................................................................4
1.1 Aanleiding en context probleem...................................................................................................4
1.2 Methodische probleemanalyse....................................................................................................5
1.3 Betrokken stakeholders................................................................................................................7
1.4 Veranderdoelen............................................................................................................................9
Hoofdstuk 2: Praktijkonderzoek...........................................................................................................10
2.1 Methode praktijkonderzoek.......................................................................................................10
2.2 Resultaten praktijkonderzoek.....................................................................................................12
2.3 Analyse praktijkonderzoek..........................................................................................................17
Hoofdstuk 3: Literatuuronderzoek.......................................................................................................18
3.1 Methode literatuuronderzoek....................................................................................................18
3.2 Resultaten literatuuronderzoek..................................................................................................20
3.3 Analyse literatuuronderzoek......................................................................................................23
Hoofdstuk 4: Conclusie.........................................................................................................................24
Hoofdstuk 5: Discussie..........................................................................................................................26
Hoofdstuk 6: Implementatieplan..........................................................................................................27
6.1 Advies implementatie.................................................................................................................27
6.1.1 Implementatiestrategie.......................................................................................................27
6.1.2 Doelgroep analyse...............................................................................................................28
6.1.3 Belemmerende en bevorderende factoren.........................................................................28
6.1.4 Randvoorwaarden...............................................................................................................29
Hoofdstuk 7: Advies voor evaluatie......................................................................................................30
7.1 Evaluatiestrategie en procesevaluatie........................................................................................30
7.2 Evaluatieraamwerk.....................................................................................................................32
Hoofdstuk 8: Plan van Aanpak..............................................................................................................34
Literatuurlijst........................................................................................................................................36
Bijlage 1: iProva protocol amputatie....................................................................................................38
Bijlage 2: ASE-model.............................................................................................................................44
Bijlage 3: Vragen praktijkonderzoek.......................................................................................................1
Bijlage 4: Uitkomsten praktijkonderzoek................................................................................................1
Bijlage 5: CASP checklist.........................................................................................................................7
Literatuurlijst bijlagen.............................................................................................................................8
3
, Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door derden.
Hoofdstuk 1: Inleiding
In het volgende hoofdstuk leest u de inleiding van dit onderzoek. Hierbij wordt gekeken naar de
aanleiding en context, wat de huidige situatie is, wat de gewenste situatie is en de probleemanalyse
met behulp van het ASE-model en 6W-model.
1.1 Aanleiding en context probleem
Op de buik en vaatchirurgie afdeling in het ….Ziekenhuis ervaart het verpleegkundig personeel
problemen bij de pre- en postoperatieve begeleiding rondom een onder- of bovenbeen amputatie.
Een amputatie kan verschillende oorzaken hebben, de hoofdoorzaken zijn amputatie na een trauma
en ten gevolge van slechte doorbloeding van de vaten in het been/benen. Meestal is het een
beslissing die genomen wordt op basis van de situatie op het moment zelf, hierdoor kan het
voorkomen dat de patiënt ingelicht wordt door alleen de arts en zal de operatie zo snel mogelijk na
het gesprek plaatsvinden, soms dezelfde dag nog, er is geen familie of andere steun voor de patiënt
aanwezig(1).
Oriënterend zijn er voorafgaand aan dit onderzoek korte informele gesprekken gevoerd op de
afdeling, met de andere stagiaires en het verpleegkundig personeel. Hieruit kwam naar voren dat er
vaak getwijfeld wordt of er bij de gehele zorg rondom een amputatie, genoeg psychosociale hulp
voor de patiënt gegeven wordt.
Uit deze informele gesprekken werd ook meerdere keren gewezen op het protocol, dat deze niet
volledig was of dat er punten zoals het zwachtelen en de psychologische aspecten niet benoemd
worden.
Een belangrijk punt wat de doorslag gaf voor de keuze is dat tijdens het moreel beraad, er een aantal
maal besproken is of de begeleiding van de patiënt bij een onderbeen amputatie goed was gegaan.
Voornamelijk de rol van de arts en verpleegkundige kwam hierbij ter sprake, het bleek een actueel
probleem wat leefde op de afdeling.
Naar aanleiding van bovenstaande punten is er gekozen voor het onderzoek naar de begeleiding
rondom een beenamputatie.
Het protocol
Op de afdeling wordt er gebruik gemaakt van IProva, een kwaliteitsmanagementsysteem die door
alle zorgmedewerkers ingezien en gebruikt kan worden. Het bevat alle protocollen die elk jaar
gecontroleerd en opnieuw goedgekeurd worden door de kwaliteitscommissie, zo wordt de kwaliteit
van zorg op de afdeling up-to date gehouden(2). Er is ook een protocol ten behoeve van de
amputatie. Hierin worden de teen-, onderbeen- en bovenbeenamputatie besproken. Dit protocol
staat in bijlage 1. In het protocol worden de indicatie, complicaties en aandachtspunten benoemd.
Het protocol is gepubliceerd in 2019 en hierna niet meer aangepast(3).
Als er gekeken wordt naar de begeleiding staat er weinig over de preoperatieve fase. Er wordt
gekeken naar de multidisciplinaire zorg; De chirurg, anesthesist- pijnspecialist, revalidatiearts en
eventueel interne geneeskunde.
Verder gaat het protocol vooral in op de handelingen rondom de amputatie, maar vermeld weinig
over hoe om te gaan met de psychische gevolgen die ontstaan bij een amputatie.
Hierin is het opvallend dat er niet gesproken wordt over een maatschappelijk werker, psycholoog,
geestelijk werker of eventueel een vrijwilliger voor het luisterend oor wat belangrijk kan zijn bij de
verwerking van een ingrijpende gebeurtenis zoals een amputatie(3,4).
4
