Artikel 1
Sterk toenemend zorggebruik
Als het over kinderen en jongeren gaat, gaat het vooral over overlast, risico’s en de “jeugd van
tegenwoordig”. Deze jeugd zou niet goed opgevoed zijn en ook zou de jeugd steeds meer
stoornissen etc. hebben.
Nederland heeft een uitgebreid en gedifferentieerd systeem van bijzondere voorzieningen voor
jeugdigen. Als wordt gekeken naar de geïndiceerde zorg, kan deze ingedeeld worden in de
Jeugdzorg (voor ouderen met opvoedproblemen en jongeren met psychische en
gedragsproblemen), de Geestelijke Gezondheidszorg (voor jongeren met psychische
gedragsproblemen), de Jeugdbescherming (voor jongeren die geen goede opvoeding krijgen),
het jeugdstrafrecht en vormen van Speciaal onderwijs. Voor al deze vormen geldt dat er een
sterke groei is te zien in de afgelopen tijd. Steeds meer jongeren komen in aanraking met de
voorzieningen. In heel Nederland zijn er ongeveer 500.000 jongeren die gebruikmaken van
speciale zorg. Ook komen steeds meer jongeren op hun achttiende in de WaJong terecht
Een paradox
De instroom van kinderen en jongeren in de sociale voorzieningen neemt dus al jaren toe, maar
de cijfers over de Nederlandse jeugd laten een heel ander beeld zien. Epidemiologische cijfers
zijn onafhankelijk van het zorggebruik; er wordt gekeken naar het opvoeden en opgroeien in
algemene zin. Daarnaast zijn er nog verschillende typen onderzoek, namelijk beschrijvend,
vergelijkingen in de tijd en vergelijkend met andere landen.
Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse ouders vooral autoritatieve controle gebruiken; zij leggen
veel uit en wijzen op eerdere afspraken of de gevolgen van bepaald gedrag, in plaats van straffen
of negeren.
Een verhoogd risico op psychische- en gedragsproblemen heeft vooral te maken met een zwakke
maatschappelijke positie.
De Child Behaviour Checklist werd in Nederland gebruikt om het voorkomen van psychische en
gedragsproblemen bij kinderen te meten. Het was een soort vragenlijst, die voor een onderzoek
door ouders ingevuld moest worden. Hieruit bleek dat er geen stijgingen waren in het aantal
kinderen met psychische of gedragsproblemen.
Een andere studie, de Health Behavior in School-aged Children (HBSC) betrof
zelfrapportagecijfers van kinderen en jongeren. Ook hierin werden geen stijgingen van agressief
gedrag gemeten, maar wel dalingen van bijvoorbeeld snoepgedrag en alcoholgebruik.
Al met al is er dus sprake van een stabiel patroon over de afgelopen 20 jaar; de jeugd is helemaal
niet ‘losgeslagen’, zoals door sommigen wordt gezegd,
Ook als Nederland internationaal vergeleken wordt, scoort ons land totaal niet slecht. Zo liggen
wij op of rond het gemiddelde als het gaat om alcohol- en/of drugsgebruik en bleek uit een