INCLUSIEF HOGER ONDERWIJS VOOR
VLUCHTELINGEN
Kwalitatief onderzoek naar de verwachtingen van vluchtelingen die gaan studeren in
Nederland
Door
Hanzehogeschool Groningen
Academie voor verpleegkunde
Verpleegkunde voltijd
2022 – 2023
Module analyseren en verbeteren van zorg
HVVB20MAVZ
Opdrachtgever
Onder begeleiding van
19 januari 2023
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoeksrapportage dat geschreven is in het eerste semester van leerjaar 2022-2023. Het
is een kwalitatief onderzoek naar de verwachtingen van vluchtelingen die gaan studeren in Nederland. Dit
onderzoeksrapportage is onderdeel van het analyseren en verbeteren van zorg (AVZ), binnen het
afstudeertraject van de opleiding Verpleegkunde aan de Hanzehogeschool Groningen.
In deze rapportage wordt een praktijkgericht onderzoek in opdracht van de Hanzehogeschool Groningen
weergegeven.
Het onderzoeksrapportage bestaat uit de volgende hoofdstukken:
De rapportage begint met een beknopte samenvatting van het complete onderzoek. In de inleiding wordt
de aanleiding van het onderzoek, wat er al bekend is over het onderwerp en de verpleegkundige relevantie
beschreven. In het tweede hoofdstuk wordt de onderzoeksvraag en gebruikte begrippen gedefinieerd. In
het derde hoofdstuk wordt de gebruikte methodiek toegelicht. Het vierde hoofdstuk geeft een voorstel voor
de presentatie van het onderzoek gegeven. In het vijfde hoofdstuk worden de resultaten weergegeven. In
het zesde hoofdstuk wordt de discussie van de resultaten beschreven. Tot slot wordt in het zevende
hoofdstuk een conclusie en aanbeveling gegeven.
Wij danken onze docentbegeleider … en onze opdrachtgever … voor hun ondersteuning en hulp.
Wij wensen jullie veel leesplezier.
…
1
,Samenvatting
Volgens het jaarlijkse Global Trends Rapport van United Nations High Commissioner for Refugees (2022-
a) waren eind 2021 89,3 miljoen mensen op de vlucht door oorlog, geweld, vervolging en
mensenrechtenschendingen. Dit cijfer stijgt en zal alleen maar blijven stijgen. Dit heeft invloed op het
onderwijs en de arbeidsparticipatie in Nederland. Hoger onderwijs is voor vluchtelingen een belangrijke
schakel tussen leren en verdienen, waardoor ze zich kunnen ontplooien en een duurzame toekomst
kunnen nastreven. Daarnaast kunnen alle studenten profiteren van een rijke academische omgeving, meer
sociale cohesie en een betere academische infrastructuur en middelen (United Nations High Commissioner
for Refugees, z.d.). Dit onderzoek is onderdeel van het vierjarig onderzoek om meer diversiteit en inclusie
binnen de Hanzehogeschool Groningen te krijgen (H. van der Werf, persoonlijke communicatie). In dit
onderzoek wordt gekeken naar wat de verwachtingen zijn van de studenten die nu het voorbereidend jaar
aan het Alfa college volgen, ten aanzien van het starten van een Nederlandstalige opleiding aan de
Hanzehogeschool.
Dit is een kwalitatief onderzoek waarvoor semi-gestructureerde interviews zijn afgenomen bij acht
studenten van het voorbereidend jaar aan het Alfa college. Dit zijn allemaal vluchtelingen die straks op het
hbo gaan studeren. De interviews zijn volgens de stappen van thematische analyse uitgewerkt in ATLAS.ti.
Na de interviews zijn resultaten verkregen over vijf verschillende thema’s. Bij Nederlandse taal (1) gaat het
om zowel spreken, verstaan en lezen. Bij medestudenten (2) gaat het om hulp van medestudenten en
omgang met medestudenten. Bij docenten (3) gaat het om hulp van de docent, de rol van de docent en
SLB’ers/ mentors. Bij academische omgeving (4) gaat het om de vormgeving van de lessen, de opbouw
van de studie en de sfeer op school. Bij academische inclusie (5) gaat het om gelijkheid en cultuur.
Uit dit onderzoek valt te concluderen dat alle studenten met een vluchtelingenachtergrond op het
voorbereidend jaar aan het Alfa college verwachten dat de Nederlandse taal een barrière zal worden.
Daarnaast kan ook worden gesteld dat de respondenten een redelijk accurate verwachting hebben van het
studeren op de Hanzehogeschool.
Om een duidelijke conclusie te trekken over wat vluchtelingstudenten verwachten over de rol en hulp van
docenten, omgang met hun medestudenten en gelijke kansen zijn te weinig uitspraken gedaan. Het wordt
aanbevolen hierover verder onderzoek te doen. Daarnaast wordt aanbevolen vervolgonderzoek te doen
naar waarom vluchtelingstudenten vaak zelf bepaalde barrières willen oplossen en waarom ze een groot
gevoel van eigen autonomie hebben. Hoe zou de Hanzehogeschool hulp en ondersteuning kunnen
aanbieden die hierbij aansluit.
De Hanzehogeschool wordt aanbevolen om verwachtingen die de respondenten hebben over hoger
onderwijs te bestuderen en daarna misverstanden te ontkrachten. Dit zou gedaan kunnen worden
doormiddel van een link in het menu op de website van de Hanzehogeschool. Deze link verwijst naar een
pagina met informatie die voor vluchtelingen en anderstaligen van belang is. Daarnaast wordt de
2
, Hanzehogeschool aanbevolen verder te onderzoeken hoe ze verpleegkundigen in opleiding handvaten
kunnen geven om cultuursensitief te werken.
Inhoud
Voorwoord..................................................................................................................................................... 1
Samenvatting................................................................................................................................................. 2
1. Inleiding..................................................................................................................................................... 5
2. Onderzoeksvraag...................................................................................................................................... 8
2.4 Begrippen operationaliseren................................................................................................................8
3. Onderzoeksmethodiek............................................................................................................................... 9
3.1 Design & grondvorm............................................................................................................................. 9
3.2 Populatie en steekproef........................................................................................................................ 9
3.3 Dataverzamelingsmethode (meetinstrument).....................................................................................10
3.4 Procedure van data verzamelen.........................................................................................................10
3.5 Data-analyse...................................................................................................................................... 11
3.6 Betrouwbaarheid en validiteit............................................................................................................. 12
3.6.1 Betrouwbaarheid.......................................................................................................................... 12
3.6.2 Validiteit....................................................................................................................................... 13
3.6.3 Generaliseerbaarheid.................................................................................................................. 13
3.7 Ethische aspecten en wetgeving........................................................................................................13
4. Voorstel presentatie................................................................................................................................. 14
5. Resultaten............................................................................................................................................... 16
5.1 Nederlandse taal................................................................................................................................ 16
5.2.1 Hulp van medestudenten............................................................................................................. 17
5.2.2 Omgang medestudenten............................................................................................................. 17
5.3 Docenten............................................................................................................................................ 17
5.3.1 Rol van de docent........................................................................................................................ 18
5.3.2 Hulp van de docent...................................................................................................................... 18
5.3.3 Mentor/Studieloopbaanbegeleider...............................................................................................18
5.4 Academische omgeving..................................................................................................................... 18
5.4.1 Vormgeving lessen...................................................................................................................... 19
3
VLUCHTELINGEN
Kwalitatief onderzoek naar de verwachtingen van vluchtelingen die gaan studeren in
Nederland
Door
Hanzehogeschool Groningen
Academie voor verpleegkunde
Verpleegkunde voltijd
2022 – 2023
Module analyseren en verbeteren van zorg
HVVB20MAVZ
Opdrachtgever
Onder begeleiding van
19 januari 2023
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoeksrapportage dat geschreven is in het eerste semester van leerjaar 2022-2023. Het
is een kwalitatief onderzoek naar de verwachtingen van vluchtelingen die gaan studeren in Nederland. Dit
onderzoeksrapportage is onderdeel van het analyseren en verbeteren van zorg (AVZ), binnen het
afstudeertraject van de opleiding Verpleegkunde aan de Hanzehogeschool Groningen.
In deze rapportage wordt een praktijkgericht onderzoek in opdracht van de Hanzehogeschool Groningen
weergegeven.
Het onderzoeksrapportage bestaat uit de volgende hoofdstukken:
De rapportage begint met een beknopte samenvatting van het complete onderzoek. In de inleiding wordt
de aanleiding van het onderzoek, wat er al bekend is over het onderwerp en de verpleegkundige relevantie
beschreven. In het tweede hoofdstuk wordt de onderzoeksvraag en gebruikte begrippen gedefinieerd. In
het derde hoofdstuk wordt de gebruikte methodiek toegelicht. Het vierde hoofdstuk geeft een voorstel voor
de presentatie van het onderzoek gegeven. In het vijfde hoofdstuk worden de resultaten weergegeven. In
het zesde hoofdstuk wordt de discussie van de resultaten beschreven. Tot slot wordt in het zevende
hoofdstuk een conclusie en aanbeveling gegeven.
Wij danken onze docentbegeleider … en onze opdrachtgever … voor hun ondersteuning en hulp.
Wij wensen jullie veel leesplezier.
…
1
,Samenvatting
Volgens het jaarlijkse Global Trends Rapport van United Nations High Commissioner for Refugees (2022-
a) waren eind 2021 89,3 miljoen mensen op de vlucht door oorlog, geweld, vervolging en
mensenrechtenschendingen. Dit cijfer stijgt en zal alleen maar blijven stijgen. Dit heeft invloed op het
onderwijs en de arbeidsparticipatie in Nederland. Hoger onderwijs is voor vluchtelingen een belangrijke
schakel tussen leren en verdienen, waardoor ze zich kunnen ontplooien en een duurzame toekomst
kunnen nastreven. Daarnaast kunnen alle studenten profiteren van een rijke academische omgeving, meer
sociale cohesie en een betere academische infrastructuur en middelen (United Nations High Commissioner
for Refugees, z.d.). Dit onderzoek is onderdeel van het vierjarig onderzoek om meer diversiteit en inclusie
binnen de Hanzehogeschool Groningen te krijgen (H. van der Werf, persoonlijke communicatie). In dit
onderzoek wordt gekeken naar wat de verwachtingen zijn van de studenten die nu het voorbereidend jaar
aan het Alfa college volgen, ten aanzien van het starten van een Nederlandstalige opleiding aan de
Hanzehogeschool.
Dit is een kwalitatief onderzoek waarvoor semi-gestructureerde interviews zijn afgenomen bij acht
studenten van het voorbereidend jaar aan het Alfa college. Dit zijn allemaal vluchtelingen die straks op het
hbo gaan studeren. De interviews zijn volgens de stappen van thematische analyse uitgewerkt in ATLAS.ti.
Na de interviews zijn resultaten verkregen over vijf verschillende thema’s. Bij Nederlandse taal (1) gaat het
om zowel spreken, verstaan en lezen. Bij medestudenten (2) gaat het om hulp van medestudenten en
omgang met medestudenten. Bij docenten (3) gaat het om hulp van de docent, de rol van de docent en
SLB’ers/ mentors. Bij academische omgeving (4) gaat het om de vormgeving van de lessen, de opbouw
van de studie en de sfeer op school. Bij academische inclusie (5) gaat het om gelijkheid en cultuur.
Uit dit onderzoek valt te concluderen dat alle studenten met een vluchtelingenachtergrond op het
voorbereidend jaar aan het Alfa college verwachten dat de Nederlandse taal een barrière zal worden.
Daarnaast kan ook worden gesteld dat de respondenten een redelijk accurate verwachting hebben van het
studeren op de Hanzehogeschool.
Om een duidelijke conclusie te trekken over wat vluchtelingstudenten verwachten over de rol en hulp van
docenten, omgang met hun medestudenten en gelijke kansen zijn te weinig uitspraken gedaan. Het wordt
aanbevolen hierover verder onderzoek te doen. Daarnaast wordt aanbevolen vervolgonderzoek te doen
naar waarom vluchtelingstudenten vaak zelf bepaalde barrières willen oplossen en waarom ze een groot
gevoel van eigen autonomie hebben. Hoe zou de Hanzehogeschool hulp en ondersteuning kunnen
aanbieden die hierbij aansluit.
De Hanzehogeschool wordt aanbevolen om verwachtingen die de respondenten hebben over hoger
onderwijs te bestuderen en daarna misverstanden te ontkrachten. Dit zou gedaan kunnen worden
doormiddel van een link in het menu op de website van de Hanzehogeschool. Deze link verwijst naar een
pagina met informatie die voor vluchtelingen en anderstaligen van belang is. Daarnaast wordt de
2
, Hanzehogeschool aanbevolen verder te onderzoeken hoe ze verpleegkundigen in opleiding handvaten
kunnen geven om cultuursensitief te werken.
Inhoud
Voorwoord..................................................................................................................................................... 1
Samenvatting................................................................................................................................................. 2
1. Inleiding..................................................................................................................................................... 5
2. Onderzoeksvraag...................................................................................................................................... 8
2.4 Begrippen operationaliseren................................................................................................................8
3. Onderzoeksmethodiek............................................................................................................................... 9
3.1 Design & grondvorm............................................................................................................................. 9
3.2 Populatie en steekproef........................................................................................................................ 9
3.3 Dataverzamelingsmethode (meetinstrument).....................................................................................10
3.4 Procedure van data verzamelen.........................................................................................................10
3.5 Data-analyse...................................................................................................................................... 11
3.6 Betrouwbaarheid en validiteit............................................................................................................. 12
3.6.1 Betrouwbaarheid.......................................................................................................................... 12
3.6.2 Validiteit....................................................................................................................................... 13
3.6.3 Generaliseerbaarheid.................................................................................................................. 13
3.7 Ethische aspecten en wetgeving........................................................................................................13
4. Voorstel presentatie................................................................................................................................. 14
5. Resultaten............................................................................................................................................... 16
5.1 Nederlandse taal................................................................................................................................ 16
5.2.1 Hulp van medestudenten............................................................................................................. 17
5.2.2 Omgang medestudenten............................................................................................................. 17
5.3 Docenten............................................................................................................................................ 17
5.3.1 Rol van de docent........................................................................................................................ 18
5.3.2 Hulp van de docent...................................................................................................................... 18
5.3.3 Mentor/Studieloopbaanbegeleider...............................................................................................18
5.4 Academische omgeving..................................................................................................................... 18
5.4.1 Vormgeving lessen...................................................................................................................... 19
3
