Hoofdstuk 1 Standpunten en verschillen van mening
1.1 Expliciete en impliciete verschillen van mening
Wanneer er een standpunt is dat niet door iedereen volledig gedeeld wordt, is er sprake van een
verschil in mening. Dit is al zo wanneer er een standpunt naar voren is gebracht en de ander twijfelt of
het aanvaardbaar is.
- Expliciet verschil van mening: zowel het standpunt als de kritiek erop worden uitdrukkelijk
onder woorden gebracht.
- Impliciet verschil van mening: (vaak bij schriftelijke communicatie) een van de twee partijen
komt aan het woord waardoor de twijfel van de andere partij wordt verondersteld.
1.2 Positieve en negatieve standpunten
Propositie: kan verschillende dingen weergeven, namelijk:
- Feit of gebeurtenis: “Het bioscoopbezoek is dit jaar met 3% afgenomen.”
- Voorspelling: “Een goede beheersing van vreemde talen zal op scholen steeds belangrijker
worden.”
- Oordeel: “Amsterdam is de schoonste stad van Europa.”
- Aanbeveling: “Je moet op wijnvlekken meteen zout strooien.”
Je kan tegenover een propositie een positieve, negatieve of een neutrale positie innemen.
Bepaalt positief, negatief, of geen standpunt (= ‘nul’-standpunt)
1.3 Standpunten en uitingen van twijfel
Er zijn bij standpunten over proposities diverse gradaties in:
- Kracht
- Reikwijdte
Een standpunt kan ook meerdere proposities betrekken die nauw in verband staan met elkaar. Dit kan
tot uiting komen m.b.v. verbindingswoorden (maar en en) door ze in één zin te weergeven.
Bij een positief standpunt:
- Standpunt en propositie waarop het standpunt betrekking heeft zijn niet goed van elkaar te
onderscheiden.
- Standpunt en propositie worden in één uitspraak weergegeven.
- Het positieve karakter van het standpunt wordt niet nog eens apart benadrukt.
Bij negatief standpunt:
- De grens tussen het innemen van een negatief standpunt en het uiten van twijfel is niet altijd
even scherp te trekken.
- Er bestaat een duidelijke neiging om negatieve standpunten als uitingen van twijfel te
presenteren.
- “Ik vraag me af of dat wel zo’n goed idee is.”
- Degene die een negatief standpunt inneemt heeft de plicht het te verdedigen, maar dit geldt
niet voor iemand met alleen twijfel.