Biologie Cellen en Weefsels
De cel
- Celmembraan= buitenste begrenzing van een menselijke cel
- Cytoplasma= binnenste van de cel, een waterige oplossing (75% met daarin opgeloste zouten,
eiwitten, koolhydraten en vetten).
- Organellen, liggen in het cytoplasma, celstructuren met elk een bepaalde functie
Celmembraan
- Bouwstenen zijn fosfolipiden, eiwitten en cholesterol
- Fosfolipiden vormen door rangschikking van zijn
moleculen een barrière voor wateroplosbare stoffen.
- Eiwitten kunnen carriers zijn en kunnen werken als
pomp, ten koste van energie kunnen ze stoffen tegen
de concentratie in vervoeren: actief
membraantransport.
- Door uitstulpingen: microvilli vergroot het oppervlak van
een celmembraan en daardoor het resorberend vermogen van de cel.
Kern
- Omgeven door het kernmembraan dat het kernplasma omsluit.
Bestaat uit een dubbelmembraan met poriën, waardoor direct
contact mogelijk is tussen de kern en het cytoplasma. In het
kernplasma bevinden zich kernlichaampjes
- Ook speelt de kern een belangrijke rol bij de celdeling, doordat
celdeling wordt voorafgegaan door kerndeling
Endoplasmatisch reticulum: transport van eiwitten
- Het ER is een gesloten netwerk (reticulum) van holten en kanalen, gelegen in het
cytoplasma. Het wordt begrensd door twee dicht tegen elkaar liggende membranen. Wanneer
zich aan de buitenzijde van het ER ribosomen bevinden, wordt gesproken van ruw ER.
- De ribosomen komen ook vrij in het cytoplasma voor. Het zijn bolvormige tot ovaalvormige
structuren die betrokken zijn bij de eiwitsynthese. Het inwendige kanalensysteem van het ER
dient voor het transport van eiwitten die op het oppervlak zijn gesynthetiseerd.
- Glad ER dat geen ribosomen bevat, speelt een rol in de synthese van vetten en steroïden in de
cel.
- Het vormt tevens ene overgang naar het golgi-apparaat.
- Ribsomen: eiwitsynthese
o DNA → RNA → eiwit
ONLINE DENTAL TRAINING 36
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Golgi-apparaat: transport van eiwitten
- Het golgi-apparaat (golgi-complex) is opgebouwd uit een groot aantal door membranen
omgeven holten. Het staat enerzijds in verbinding met het endoplasmatisch reticulum en
anderzijds met het celmembraan. In de blaasjes van het golgi-apparaat worden eiwitten, die
zijn gemaakt op het ER, bewerkt voor hun functie binnen de cel en buiten de cel, bijvoorbeeld
enzymen.
- De blaasjes (met enzyminhoud) versmelten met het celmembraan zodat de enzymen buiten de
cel gebracht worden.
- Zo komen bijvoorbeeld de enzymen van de pancreascellen naar buiten om in de dunnen darm
het voedsel te verteren. Er is sprake van exocytose.
Lysosomen
- Lysosomen zijn bolvormige organellen ontstaan uit het golgi-apparaat.
- Lysosomen bezitten een aantal enzymen, die in staat zijn om normale celbestanddelen te
splitsen, waardoor de cel wordt gelyseerd (opgelost).
- Er is ook een direct verband tussen het verouderingsproces van de cel en het aantal lysosomen.
- Naarmate de cellen ouder worden, neemt ook het aantal lysosomen toe.
Mitochondriën: genereren van energie
- Mitochondriën zijn bolvormige tot langgerekte organellen. In mitochondriën speelt zich de
reactie af tussen zuurstof, dat via de ademhaling is opgenomen, en de voedingstoffen, die na
vertering uit het maag-darmkanaal zijn opgenomen, met als eindproducten koolstofdioxide en
water (aerobe verbranding).
- Deze reactie levert de energie voor de cel. → ATP
- Daarom bevatten vooral cellen, die veel energie verbruiken veel mitochondriën. Voorbeelden
zijn levercellen, hart- en spiercellen.
ONLINE DENTAL TRAINING 37
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
De cel
- Celmembraan= buitenste begrenzing van een menselijke cel
- Cytoplasma= binnenste van de cel, een waterige oplossing (75% met daarin opgeloste zouten,
eiwitten, koolhydraten en vetten).
- Organellen, liggen in het cytoplasma, celstructuren met elk een bepaalde functie
Celmembraan
- Bouwstenen zijn fosfolipiden, eiwitten en cholesterol
- Fosfolipiden vormen door rangschikking van zijn
moleculen een barrière voor wateroplosbare stoffen.
- Eiwitten kunnen carriers zijn en kunnen werken als
pomp, ten koste van energie kunnen ze stoffen tegen
de concentratie in vervoeren: actief
membraantransport.
- Door uitstulpingen: microvilli vergroot het oppervlak van
een celmembraan en daardoor het resorberend vermogen van de cel.
Kern
- Omgeven door het kernmembraan dat het kernplasma omsluit.
Bestaat uit een dubbelmembraan met poriën, waardoor direct
contact mogelijk is tussen de kern en het cytoplasma. In het
kernplasma bevinden zich kernlichaampjes
- Ook speelt de kern een belangrijke rol bij de celdeling, doordat
celdeling wordt voorafgegaan door kerndeling
Endoplasmatisch reticulum: transport van eiwitten
- Het ER is een gesloten netwerk (reticulum) van holten en kanalen, gelegen in het
cytoplasma. Het wordt begrensd door twee dicht tegen elkaar liggende membranen. Wanneer
zich aan de buitenzijde van het ER ribosomen bevinden, wordt gesproken van ruw ER.
- De ribosomen komen ook vrij in het cytoplasma voor. Het zijn bolvormige tot ovaalvormige
structuren die betrokken zijn bij de eiwitsynthese. Het inwendige kanalensysteem van het ER
dient voor het transport van eiwitten die op het oppervlak zijn gesynthetiseerd.
- Glad ER dat geen ribosomen bevat, speelt een rol in de synthese van vetten en steroïden in de
cel.
- Het vormt tevens ene overgang naar het golgi-apparaat.
- Ribsomen: eiwitsynthese
o DNA → RNA → eiwit
ONLINE DENTAL TRAINING 36
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Golgi-apparaat: transport van eiwitten
- Het golgi-apparaat (golgi-complex) is opgebouwd uit een groot aantal door membranen
omgeven holten. Het staat enerzijds in verbinding met het endoplasmatisch reticulum en
anderzijds met het celmembraan. In de blaasjes van het golgi-apparaat worden eiwitten, die
zijn gemaakt op het ER, bewerkt voor hun functie binnen de cel en buiten de cel, bijvoorbeeld
enzymen.
- De blaasjes (met enzyminhoud) versmelten met het celmembraan zodat de enzymen buiten de
cel gebracht worden.
- Zo komen bijvoorbeeld de enzymen van de pancreascellen naar buiten om in de dunnen darm
het voedsel te verteren. Er is sprake van exocytose.
Lysosomen
- Lysosomen zijn bolvormige organellen ontstaan uit het golgi-apparaat.
- Lysosomen bezitten een aantal enzymen, die in staat zijn om normale celbestanddelen te
splitsen, waardoor de cel wordt gelyseerd (opgelost).
- Er is ook een direct verband tussen het verouderingsproces van de cel en het aantal lysosomen.
- Naarmate de cellen ouder worden, neemt ook het aantal lysosomen toe.
Mitochondriën: genereren van energie
- Mitochondriën zijn bolvormige tot langgerekte organellen. In mitochondriën speelt zich de
reactie af tussen zuurstof, dat via de ademhaling is opgenomen, en de voedingstoffen, die na
vertering uit het maag-darmkanaal zijn opgenomen, met als eindproducten koolstofdioxide en
water (aerobe verbranding).
- Deze reactie levert de energie voor de cel. → ATP
- Daarom bevatten vooral cellen, die veel energie verbruiken veel mitochondriën. Voorbeelden
zijn levercellen, hart- en spiercellen.
ONLINE DENTAL TRAINING 37
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
