Take home Tentamen Medische Sociologie 2020-2021
Cursuscoördinator
Naam: Studentnummer:
18 - 20 januari 2020
1. Schrijf alleen het antwoord op en niet de vraag (i.v.m. plagiaatcontrole)
2. Geef duidelijk aan op welke vraag (bv 1, 2, 3) en subvraag (bv 1a, 2b,) je antwoord betrekking
heeft.
3. Inleveren: Upload je take home tentamen voor woensdag 20 januari 2021 12:30 uur via Turnitin op
Canvas. Gaat er iets mis? Mail dan je tentamen voor 12.30 naar de coördinator én probeer het
daarna nog een keer tot het wel lukt bij Turnitin!
4. Het tentamen wordt zo spoedig mogelijk nagekeken.
5. Schrijf alles zelf op, in eigen woorden.
Van belang
Je kunt in totaal 33 punten halen voor de toets. De vragen verschillen qua waardering. Bij alle
deelvragen staat hoeveel punten maximaal worden toegekend.
Antwoorden die alleen uit steekwoorden zonder context of toelichting bestaan, worden
onvoldoende gerekend. Schrijf niet zonder structuur alles op waarvan je denkt dat het misschien tot
het antwoord behoort.
Het cijfer wordt deels bepaald door de juistheid van het antwoord en deels op basis van de precisie
en helderheid van de formulering in eigen woorden. Som daarom geen rijtjes op uit het boek maar
maak een betoog in eigen woorden dat omschrijft waar het om gaat!
Als je samenwerkt met medestudenten zorg er dan voor dat je de antwoorden individueel en in
eigen woorden formuleert; plagiaat wordt altijd gemeld bij de examencommissie.
Het is geen bezwaar om, als er geen goede vertaling voorhanden is, een Engelse vakterm te
gebruiken. Een voorbeeld daarvan zijn de termen: disease en illness. Maar vermijd dit zoveel
mogelijk!
Let op: de stof bij dit tentamen representeert niet de mening van docenten, maar is door ons
geselecteerd als tentamenstof om de pandemie en de gevolgen te bestuderen vanuit een medisch
sociologisch perspectief.
Bijlagen: (1 art. 2 nieuwsberichten, 1 film)
• Interview met Klinisch Ethicus Dr Erwin Kompanje, 14 mei 2020:
https://www.youtube.com/watch?v=rlnfnsFz6c8
• Sanne Blauw: Sommige Coronapatienten zijn maanden later nog ziek. Waar zijn zij in het
coronabeleid? De Correspondent, 16 nov. 2020.
https://decorrespondent.nl/11785/sommige-coronapatienten-zijn-maanden-later-nog-ziek-
waar-zijn-zij-in-het-coronabeleid/171503734490-63a20198
Bambra C, Riordan R, Ford J, et al. The COVID-19 pandemic and health inequalities
J Epidemiol Community Health 2020;74:964-968.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7298201/pdf/jech-2020-214401.pdf
• Nieuwsbericht Ieder(In): Kaartje beschikbaar voor mensen die geen mondkapje kunnen
dragen.https://iederin.nl/kaartje-beschikbaar-voor-mensen-die-geen-mondkapje-kunnen-
dragen/
1
,2
, Vraag 1 totaal 8 punten
Vraag: Gebruik onderstaande twee bronnen, en beantwoord de vragen.
Blauw, S. (2020). Sommige Corona patiënten zijn maanden later nog ziek. Waar zijn zij in het
coronabeleid?
Interview met Klinisch Ethicus Dr Erwin Kompanje, 14 mei 2020:
Vraag 1a. In Nettleton worden zes benaderingen van het sociaal-constructivisme uitgelegd. Leg van
de volgende benaderingen uit hoe je ze terugziet in de tekst van Blaauw en het interview van
Kompanje: 1) social creation of facts, 2) medical knowledge mediates social relations, 3)
technological imperative en 4) sociology of diagnosis, en geef bij elke benadering twee voorbeelden.
Let op: benut beide bronnen waar mogelijk.
1a.
Social creation of facts
Blauw: In het begin kon Joëlle geen corona hebben, omdat ze niet in China of Italië was geweest. Het
discours / de medische blik was op dat moment dus dat je enkel corona kon hebben wanneer je
verkoudheidsklachten had én in een besmettelijk gebied was geweest. Voldoe je niet aan beide
eisen, dan moet er iets anders aan de hand zijn. Feit of je wel of geen corona had was gebaseerd op
het toen geldende discours binnen een politieke context dat corona nog niet in Nederland aanwezig
was en je dus enkel besmet kon zijn als je in een risicogebied was geweest. Een paar maanden later
veranderde dit discours, en kon ze volgens artsen mogelijk tóch wel besmet zijn met corona. Echter
werd haar test niet geanalyseerd, omdat dit enkel gebeurde bij mensen die in het ziekenhuis
moesten blijven. De medische blik geldend binnen een politieke context was toen dus dat de
schaarse tests enkel benut werden voor mensen met de heftigste klachten. Later ging ze naar
fysiotherapeuten, internisten en cardiologen, die allemaal de oorzaken in de psychische hoek
zochten, omdat ze nooit was getest en het dus niet met zekerheid kon worden gezegd dat ze corona
had gehad. Het discours was op dat moment dus: als je positief bent getest op corona, dan heb je
corona, zo niet, dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand.
Het huidige discours is een zwart-witbeeld van covid-19: óf je hebt milde klachten en bent er zo weer
bovenop, óf je ligt in het ziekenhuis en loopt het risico eraan te overlijden. Over het grijze gebied
daar tussenin, de mensen die besmet raken en waarvan de klachten niet ernstig genoeg zijn dat ze
erdoor in het ziekenhuis belanden, maar er niet ‘zo weer bovenop’ komen en vaak nog maandenlang
met klachten rondlopen met alle gevolgen van dien, is niet veel bekend in dit discours (er is zelfs nog
geen officiële Nederlandse benaming voor), wordt weinig onderzoek naar gedaan, en komt niet voor
in de statistieken, die zich met name focussen op besmetting en sterfte. Het nieuws schept het
eenzijdige beeld van het discours dat je óf milde klachten hebt en snel geneest, of ernstige klachten
in het ziekenhuis met risico op overlijden.
Het discours is intussen aan het veranderen. Steeds meer experts zijn er intussen van overtuigd dat
er wel degelijk wat aan de hand is: prestigieuze tijdschriften schrijven over lange corona, post-
coronaklinieken nemen ondertussen patiënten aan die niet in het ziekenhuis hebben gelegen, en het
ministerie VWS financiert de stichting C-support om patiënten met langdurige coronaklachten bij te
staan. En eindelijk worden overal ter wereld onderzoeken gestart naar lange corona, die aangevuld
worden wanneer er meer duidelijkheid komt.
Kortom; de geldende medische blik / discours veranderde continu over de tijd en was afhankelijk van
de geldende context waarin die blik zich bevond; eerst was er geen corona in Nederland en kon je
dus niet besmet zijn, eerst bestond ‘lange covid’ niet binnen de medische en politieke wereld, maar
3
Cursuscoördinator
Naam: Studentnummer:
18 - 20 januari 2020
1. Schrijf alleen het antwoord op en niet de vraag (i.v.m. plagiaatcontrole)
2. Geef duidelijk aan op welke vraag (bv 1, 2, 3) en subvraag (bv 1a, 2b,) je antwoord betrekking
heeft.
3. Inleveren: Upload je take home tentamen voor woensdag 20 januari 2021 12:30 uur via Turnitin op
Canvas. Gaat er iets mis? Mail dan je tentamen voor 12.30 naar de coördinator én probeer het
daarna nog een keer tot het wel lukt bij Turnitin!
4. Het tentamen wordt zo spoedig mogelijk nagekeken.
5. Schrijf alles zelf op, in eigen woorden.
Van belang
Je kunt in totaal 33 punten halen voor de toets. De vragen verschillen qua waardering. Bij alle
deelvragen staat hoeveel punten maximaal worden toegekend.
Antwoorden die alleen uit steekwoorden zonder context of toelichting bestaan, worden
onvoldoende gerekend. Schrijf niet zonder structuur alles op waarvan je denkt dat het misschien tot
het antwoord behoort.
Het cijfer wordt deels bepaald door de juistheid van het antwoord en deels op basis van de precisie
en helderheid van de formulering in eigen woorden. Som daarom geen rijtjes op uit het boek maar
maak een betoog in eigen woorden dat omschrijft waar het om gaat!
Als je samenwerkt met medestudenten zorg er dan voor dat je de antwoorden individueel en in
eigen woorden formuleert; plagiaat wordt altijd gemeld bij de examencommissie.
Het is geen bezwaar om, als er geen goede vertaling voorhanden is, een Engelse vakterm te
gebruiken. Een voorbeeld daarvan zijn de termen: disease en illness. Maar vermijd dit zoveel
mogelijk!
Let op: de stof bij dit tentamen representeert niet de mening van docenten, maar is door ons
geselecteerd als tentamenstof om de pandemie en de gevolgen te bestuderen vanuit een medisch
sociologisch perspectief.
Bijlagen: (1 art. 2 nieuwsberichten, 1 film)
• Interview met Klinisch Ethicus Dr Erwin Kompanje, 14 mei 2020:
https://www.youtube.com/watch?v=rlnfnsFz6c8
• Sanne Blauw: Sommige Coronapatienten zijn maanden later nog ziek. Waar zijn zij in het
coronabeleid? De Correspondent, 16 nov. 2020.
https://decorrespondent.nl/11785/sommige-coronapatienten-zijn-maanden-later-nog-ziek-
waar-zijn-zij-in-het-coronabeleid/171503734490-63a20198
Bambra C, Riordan R, Ford J, et al. The COVID-19 pandemic and health inequalities
J Epidemiol Community Health 2020;74:964-968.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7298201/pdf/jech-2020-214401.pdf
• Nieuwsbericht Ieder(In): Kaartje beschikbaar voor mensen die geen mondkapje kunnen
dragen.https://iederin.nl/kaartje-beschikbaar-voor-mensen-die-geen-mondkapje-kunnen-
dragen/
1
,2
, Vraag 1 totaal 8 punten
Vraag: Gebruik onderstaande twee bronnen, en beantwoord de vragen.
Blauw, S. (2020). Sommige Corona patiënten zijn maanden later nog ziek. Waar zijn zij in het
coronabeleid?
Interview met Klinisch Ethicus Dr Erwin Kompanje, 14 mei 2020:
Vraag 1a. In Nettleton worden zes benaderingen van het sociaal-constructivisme uitgelegd. Leg van
de volgende benaderingen uit hoe je ze terugziet in de tekst van Blaauw en het interview van
Kompanje: 1) social creation of facts, 2) medical knowledge mediates social relations, 3)
technological imperative en 4) sociology of diagnosis, en geef bij elke benadering twee voorbeelden.
Let op: benut beide bronnen waar mogelijk.
1a.
Social creation of facts
Blauw: In het begin kon Joëlle geen corona hebben, omdat ze niet in China of Italië was geweest. Het
discours / de medische blik was op dat moment dus dat je enkel corona kon hebben wanneer je
verkoudheidsklachten had én in een besmettelijk gebied was geweest. Voldoe je niet aan beide
eisen, dan moet er iets anders aan de hand zijn. Feit of je wel of geen corona had was gebaseerd op
het toen geldende discours binnen een politieke context dat corona nog niet in Nederland aanwezig
was en je dus enkel besmet kon zijn als je in een risicogebied was geweest. Een paar maanden later
veranderde dit discours, en kon ze volgens artsen mogelijk tóch wel besmet zijn met corona. Echter
werd haar test niet geanalyseerd, omdat dit enkel gebeurde bij mensen die in het ziekenhuis
moesten blijven. De medische blik geldend binnen een politieke context was toen dus dat de
schaarse tests enkel benut werden voor mensen met de heftigste klachten. Later ging ze naar
fysiotherapeuten, internisten en cardiologen, die allemaal de oorzaken in de psychische hoek
zochten, omdat ze nooit was getest en het dus niet met zekerheid kon worden gezegd dat ze corona
had gehad. Het discours was op dat moment dus: als je positief bent getest op corona, dan heb je
corona, zo niet, dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand.
Het huidige discours is een zwart-witbeeld van covid-19: óf je hebt milde klachten en bent er zo weer
bovenop, óf je ligt in het ziekenhuis en loopt het risico eraan te overlijden. Over het grijze gebied
daar tussenin, de mensen die besmet raken en waarvan de klachten niet ernstig genoeg zijn dat ze
erdoor in het ziekenhuis belanden, maar er niet ‘zo weer bovenop’ komen en vaak nog maandenlang
met klachten rondlopen met alle gevolgen van dien, is niet veel bekend in dit discours (er is zelfs nog
geen officiële Nederlandse benaming voor), wordt weinig onderzoek naar gedaan, en komt niet voor
in de statistieken, die zich met name focussen op besmetting en sterfte. Het nieuws schept het
eenzijdige beeld van het discours dat je óf milde klachten hebt en snel geneest, of ernstige klachten
in het ziekenhuis met risico op overlijden.
Het discours is intussen aan het veranderen. Steeds meer experts zijn er intussen van overtuigd dat
er wel degelijk wat aan de hand is: prestigieuze tijdschriften schrijven over lange corona, post-
coronaklinieken nemen ondertussen patiënten aan die niet in het ziekenhuis hebben gelegen, en het
ministerie VWS financiert de stichting C-support om patiënten met langdurige coronaklachten bij te
staan. En eindelijk worden overal ter wereld onderzoeken gestart naar lange corona, die aangevuld
worden wanneer er meer duidelijkheid komt.
Kortom; de geldende medische blik / discours veranderde continu over de tijd en was afhankelijk van
de geldende context waarin die blik zich bevond; eerst was er geen corona in Nederland en kon je
dus niet besmet zijn, eerst bestond ‘lange covid’ niet binnen de medische en politieke wereld, maar
3
