Fase Leeftijd Omgaan eigen Omgaan met anderen Differentiatie emoties Begeleiding
lichaam
Adaptie 0-6 maanden Ontdekken van Vooral bezig zijn met Inspanning en ontspanning; Onvoorwaardelijke acceptatie, nabijheid en veiligheid
eigen lichaamsdelen zichzelf, regulatie door de hevige (onlust/schrik/angst) bieden, individuele en geruststellende benadering.
en verwerken van ander reacties op ongewone of Indien nodig helpend begrenzen en sturing. Geen
sensorische (voelen, (inspanning/ontspanning); intensieve sensorische/ confrontatie en niet verwachten dat
ruiken, proeven) en contact vooral via directe zintuigelijke prikkels. Uitersten verantwoordelijkheid kan worden genomen voor eigen
autonome prikkels zintuigen: tastzin, reuk en in emoties; bv apathisch/ hevig handelen. Affectiviteit doseren passend bij de behoeften
(bv spijsvertering). smaak. opgewonden. en de verwerkingsvermogens bij ontreddering en
ontregeling. Houvastbiedende benadering door ritme en
regelmaat is een voorspelbare omgeving. Contact maken
o.a. door spiegelen.
Eerste 6-18 maanden Ontdekken van Sterke oriëntatie naar en Lust en onlust, angst voor of Onvoorwaardelijke acceptatie, basale veiligheid en
socialisatie eigen lichaam als afhankelijk van woede bij scheiding (separatie vertrouwen bieden, individuele benadering, helpend
instrument; grof belangrijke anderen; angst), angst voor vreemden begrenzen en actief ingrijpen indien nodig (sturing).
lichaamsschema, contact via direct (eenkennigheid), plezier bij Geen confrontatie en niet verwachten dat
grove motoriek. zintuigen (voelen, ruiken, contact met belangrijke verantwoordelijkheid kan worden genomen voor eigen
proeven) en horen, zien anderen. handelen. Samendoen staat hier centraal. Affectiviteit
en kinesthetische doseren passend bij de behoeften. Aan het eind van
belevenissen (gebaseerd deze fase nabijheid op afstand (wel zichtbaar).
op spierbewegingen),
lichamelijk contact en
materiaal.
Eerste 18-36 Ontdekken van Ontdekken van eigen wil; Trots, jaloezie (gericht op de Ruimte bieden én bijsturen en helpend
individuatie maanden lichaam m.b.t. strijd voor autonomie aandacht van de belangrijke begrenzen, gedoseerde
doelgericht (zelfbepaling): boosheid ander), verdriet, plezier, woede verantwoordelijkheid, indien mogelijk
handelen. Beleving na langere scheiding; (driftbuien), angst voor uitbreiden en stimuleren van (samen doen
van het eigen contact via taal, beschadiging eigen lichaam of van) activiteiten. Individuele
lichaam als centrum voorwerpen en horen en angst voor verlies van nabijheidbiedende benadering. Rustig en
van de wereld zien autonomie. (emotioneel) beschikbaar blijven ook bij
(egocentrisch, een conflict. Creëer waar mogelijk op een
almachtig); fijne rustiger moment onderhandelings- of
motoriek. keuzemogelijkheid.
lichaam
Adaptie 0-6 maanden Ontdekken van Vooral bezig zijn met Inspanning en ontspanning; Onvoorwaardelijke acceptatie, nabijheid en veiligheid
eigen lichaamsdelen zichzelf, regulatie door de hevige (onlust/schrik/angst) bieden, individuele en geruststellende benadering.
en verwerken van ander reacties op ongewone of Indien nodig helpend begrenzen en sturing. Geen
sensorische (voelen, (inspanning/ontspanning); intensieve sensorische/ confrontatie en niet verwachten dat
ruiken, proeven) en contact vooral via directe zintuigelijke prikkels. Uitersten verantwoordelijkheid kan worden genomen voor eigen
autonome prikkels zintuigen: tastzin, reuk en in emoties; bv apathisch/ hevig handelen. Affectiviteit doseren passend bij de behoeften
(bv spijsvertering). smaak. opgewonden. en de verwerkingsvermogens bij ontreddering en
ontregeling. Houvastbiedende benadering door ritme en
regelmaat is een voorspelbare omgeving. Contact maken
o.a. door spiegelen.
Eerste 6-18 maanden Ontdekken van Sterke oriëntatie naar en Lust en onlust, angst voor of Onvoorwaardelijke acceptatie, basale veiligheid en
socialisatie eigen lichaam als afhankelijk van woede bij scheiding (separatie vertrouwen bieden, individuele benadering, helpend
instrument; grof belangrijke anderen; angst), angst voor vreemden begrenzen en actief ingrijpen indien nodig (sturing).
lichaamsschema, contact via direct (eenkennigheid), plezier bij Geen confrontatie en niet verwachten dat
grove motoriek. zintuigen (voelen, ruiken, contact met belangrijke verantwoordelijkheid kan worden genomen voor eigen
proeven) en horen, zien anderen. handelen. Samendoen staat hier centraal. Affectiviteit
en kinesthetische doseren passend bij de behoeften. Aan het eind van
belevenissen (gebaseerd deze fase nabijheid op afstand (wel zichtbaar).
op spierbewegingen),
lichamelijk contact en
materiaal.
Eerste 18-36 Ontdekken van Ontdekken van eigen wil; Trots, jaloezie (gericht op de Ruimte bieden én bijsturen en helpend
individuatie maanden lichaam m.b.t. strijd voor autonomie aandacht van de belangrijke begrenzen, gedoseerde
doelgericht (zelfbepaling): boosheid ander), verdriet, plezier, woede verantwoordelijkheid, indien mogelijk
handelen. Beleving na langere scheiding; (driftbuien), angst voor uitbreiden en stimuleren van (samen doen
van het eigen contact via taal, beschadiging eigen lichaam of van) activiteiten. Individuele
lichaam als centrum voorwerpen en horen en angst voor verlies van nabijheidbiedende benadering. Rustig en
van de wereld zien autonomie. (emotioneel) beschikbaar blijven ook bij
(egocentrisch, een conflict. Creëer waar mogelijk op een
almachtig); fijne rustiger moment onderhandelings- of
motoriek. keuzemogelijkheid.
