Begrippenlijst OWE 8 Indiceren van Zorg
1
,Week 1 en 2 anatomie en fysiologie zenuwstelsel
Hersenstam = Onderste stukje van de hersenen dat het ruggenmerg verbindt met de
hersenen.
Tussenhersenen/voorste deel hersenstam =
grijze stof = thalamus
Het regelt lichamelijke processen: spijsvertering,
ademhaling, bloedsomloop, slapen/wakker worden,
bewustzijn en reflexen
Vitale functies
1. Vasomotorisch centrum – bloedvatendiameter
reguleren
2. Ademhalingscentrum
3. Formatio reticularis – bewustzijnsniveau bepalen
Cerebellum = kleine hersenen
Regelt de bewegingen door de coördinatie van spieren aan te sturen.
Ook regelt het ons evenwicht en de fijne motoriek.
Eerste prikkels in grote hersenen zijn grof, kleine hersenen zorgt ervoor
dat het fijne motorische prikkels kunnen worden.
Gevoelig voor alcohol – afwijkende loop- en spraakpatronen
Centrale zenuwstelsel = hersenen (grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam, kleine
hersenen) en het ruggenmerg
o Verwerking en interpretatie van elektrische prikkels die door de sensorische neuronen
worden aangevoerd. Het stuurt alle processen in het lichaam aan.
o Zenuwcellen/neuronen en steunweefsel/gliacellen
Perifere zenuwstelsel = hersenzenuwen en ruggenmergzenuwen
o Uitlopers van de zenuwcellen
o Zenuwen hebben een sensorische en/of motorische functie
Sensorische neuronen vervoeren de informatie richting het centraal
ZS.
Motorische neuronen vervoeren elektrische prikkels naar de spieren.
Reflexboog = De reflexboog is de weg die de
impuls aflegt vanaf de plaats van prikkeling tot
de plaats van handelen (dit is een spier- of een
kliercel). Deze boog/reactie is heel snel, omdat
de prikkel niet eerst nog langs de hersenen hoeft
te gaan.
Door een klopje op de kniepees te geven, wordt de
dijbeenspier gerekt. De rekking vormt de prikkel die
langs zenuwvezels naar het ruggenmerg wordt geleid
en daar via een synaps wordt overgedragen op een
zenuwcel die een motorische functie heeft. De prikkel
gaat langs motorische axonen terug naar de
dijbeenspier, die door deze prikkel tot samentrekking
komt.
Autonoom zenuwstelsel (sympathisch en parasympatisch) = het zenuwstelsel is een
2
,netwerk van cellen dat informatie kan opnemen en verwerken. Hierdoor verbind het alle delen
van het lichaam met elkaar.
Autonome ZS (onwillekeurig/vegetatief ZS): reguleert de processen in het lichaam die niet
onder invloed staan van de wil.
1. Sympathisch ZS: maakt de organen en klieren klaar voor een vecht- of vluchtreactie,
zorgt voor verwijding van de luchtwegen en verhoging van de hartfrequentie en
bloeddruk.
2. Parasympatisch ZS: maakt het lichaam klaar voor een toestand van rust en herstel.
Animale zenuwstelsel = bewuste/willekeurig/somatisch zenuwstelsel
Vervoert de sensorische informatie vanuit de zintuigen, de huid en skeletspieren richting het
centraal ZS. Hierna zorgt het voor de aansturing van de skeletspieren.
Afferente banen = prikkels geleiden naar het centrale zenuwstelsel
Efferente banen = verwerkte prikkels vervoeren naar het perifere zenuwstelsel/spieren en
klieren
Dendrieten = korte uitlopers en voeren de elektrische prikkel naar het cellichaam toe
- Grijze stof
- Een neuron heeft meerdere dendrieten
Axonen = lange zenuwvezel die de elektrische prikkel van het cellichaam af vervoert naar het
volgende neuron of naar de spier- of kliercellen
- Witte stof
- Een neuron heeft altijd maar 1 axon
3
, Myelineschede = een beschermde en isolerende vetlaag. Als dit beschadigd raakt, verloopt de
prikkelgeleiding niet optimaal en raakt de functie van het neuron verstoord.
- Witte stof
- Is vaak onderbroken, dat insnoeringen van Ranvier genoemd worden.
Insnoeringen van Ranvier = De isolatie van de zenuwcellen zorgt ervoor dat de impuls grote
sprongen maakt over de celmembraan van ongeïsoleerd deel naar ongeïsoleerd deel (van
insnoering van Ranvier naar insnoering van Ranvier). Sprongsgewijze impulsgeleiding gaat erg
snel.
Schakelneuronen = zenuwcellen die in het centrale ZS liggen en dragen impulsen over van de
ene naar andere zenuwcel.
Witte stof = De witte stof zit aan de binnenkant van je hersenen en bestaat uit de verbindingen
tussen de zenuwcellen.
Axonen met een myelineschede. Het is een geleidingsweg waarlangs impulsgeleiding
plaatsvindt.
Grijze stof = De grijze stof zit vooral aan de buitenkant
van je hersenen. Het bestaat voor het grootste deel uit
zenuwcellen. Je kunt de grijze stof zien als de plek
waar informatie wordt verwerkt.
Zenuwcellen en dendrieten.
4
1
,Week 1 en 2 anatomie en fysiologie zenuwstelsel
Hersenstam = Onderste stukje van de hersenen dat het ruggenmerg verbindt met de
hersenen.
Tussenhersenen/voorste deel hersenstam =
grijze stof = thalamus
Het regelt lichamelijke processen: spijsvertering,
ademhaling, bloedsomloop, slapen/wakker worden,
bewustzijn en reflexen
Vitale functies
1. Vasomotorisch centrum – bloedvatendiameter
reguleren
2. Ademhalingscentrum
3. Formatio reticularis – bewustzijnsniveau bepalen
Cerebellum = kleine hersenen
Regelt de bewegingen door de coördinatie van spieren aan te sturen.
Ook regelt het ons evenwicht en de fijne motoriek.
Eerste prikkels in grote hersenen zijn grof, kleine hersenen zorgt ervoor
dat het fijne motorische prikkels kunnen worden.
Gevoelig voor alcohol – afwijkende loop- en spraakpatronen
Centrale zenuwstelsel = hersenen (grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam, kleine
hersenen) en het ruggenmerg
o Verwerking en interpretatie van elektrische prikkels die door de sensorische neuronen
worden aangevoerd. Het stuurt alle processen in het lichaam aan.
o Zenuwcellen/neuronen en steunweefsel/gliacellen
Perifere zenuwstelsel = hersenzenuwen en ruggenmergzenuwen
o Uitlopers van de zenuwcellen
o Zenuwen hebben een sensorische en/of motorische functie
Sensorische neuronen vervoeren de informatie richting het centraal
ZS.
Motorische neuronen vervoeren elektrische prikkels naar de spieren.
Reflexboog = De reflexboog is de weg die de
impuls aflegt vanaf de plaats van prikkeling tot
de plaats van handelen (dit is een spier- of een
kliercel). Deze boog/reactie is heel snel, omdat
de prikkel niet eerst nog langs de hersenen hoeft
te gaan.
Door een klopje op de kniepees te geven, wordt de
dijbeenspier gerekt. De rekking vormt de prikkel die
langs zenuwvezels naar het ruggenmerg wordt geleid
en daar via een synaps wordt overgedragen op een
zenuwcel die een motorische functie heeft. De prikkel
gaat langs motorische axonen terug naar de
dijbeenspier, die door deze prikkel tot samentrekking
komt.
Autonoom zenuwstelsel (sympathisch en parasympatisch) = het zenuwstelsel is een
2
,netwerk van cellen dat informatie kan opnemen en verwerken. Hierdoor verbind het alle delen
van het lichaam met elkaar.
Autonome ZS (onwillekeurig/vegetatief ZS): reguleert de processen in het lichaam die niet
onder invloed staan van de wil.
1. Sympathisch ZS: maakt de organen en klieren klaar voor een vecht- of vluchtreactie,
zorgt voor verwijding van de luchtwegen en verhoging van de hartfrequentie en
bloeddruk.
2. Parasympatisch ZS: maakt het lichaam klaar voor een toestand van rust en herstel.
Animale zenuwstelsel = bewuste/willekeurig/somatisch zenuwstelsel
Vervoert de sensorische informatie vanuit de zintuigen, de huid en skeletspieren richting het
centraal ZS. Hierna zorgt het voor de aansturing van de skeletspieren.
Afferente banen = prikkels geleiden naar het centrale zenuwstelsel
Efferente banen = verwerkte prikkels vervoeren naar het perifere zenuwstelsel/spieren en
klieren
Dendrieten = korte uitlopers en voeren de elektrische prikkel naar het cellichaam toe
- Grijze stof
- Een neuron heeft meerdere dendrieten
Axonen = lange zenuwvezel die de elektrische prikkel van het cellichaam af vervoert naar het
volgende neuron of naar de spier- of kliercellen
- Witte stof
- Een neuron heeft altijd maar 1 axon
3
, Myelineschede = een beschermde en isolerende vetlaag. Als dit beschadigd raakt, verloopt de
prikkelgeleiding niet optimaal en raakt de functie van het neuron verstoord.
- Witte stof
- Is vaak onderbroken, dat insnoeringen van Ranvier genoemd worden.
Insnoeringen van Ranvier = De isolatie van de zenuwcellen zorgt ervoor dat de impuls grote
sprongen maakt over de celmembraan van ongeïsoleerd deel naar ongeïsoleerd deel (van
insnoering van Ranvier naar insnoering van Ranvier). Sprongsgewijze impulsgeleiding gaat erg
snel.
Schakelneuronen = zenuwcellen die in het centrale ZS liggen en dragen impulsen over van de
ene naar andere zenuwcel.
Witte stof = De witte stof zit aan de binnenkant van je hersenen en bestaat uit de verbindingen
tussen de zenuwcellen.
Axonen met een myelineschede. Het is een geleidingsweg waarlangs impulsgeleiding
plaatsvindt.
Grijze stof = De grijze stof zit vooral aan de buitenkant
van je hersenen. Het bestaat voor het grootste deel uit
zenuwcellen. Je kunt de grijze stof zien als de plek
waar informatie wordt verwerkt.
Zenuwcellen en dendrieten.
4
