Wicked problems Head & Alford (1)
Taaie vraagstukken, die moeilijk oplosbaar zijn
Drie kenmerken:
1. Social pluralism diversiteit
Stakeholders verschillende belangen en waarden
2. Institutioneel complexiteit
netwerken van organisaties en multi governance
3. Wettenschappelijke onzekerheid
fragmentatie van kennis en gebrek aan
Niet alle publieke vraagstukken zijn wicked problems. Er is een geleidelijke lijn tussen tammen problemen en
wicked problems
Type 1: probleemdefinitie en mogelijke oplossingen zijn helder tame
Type 2: probleemdefinitie is helder mogelijke oplossingen nog niet -> meer onderzoek tijdelijk van aard
Type 3: probleemdefinitie en definitie mogelijke oplossing niet helder -> meer onderzoek en discussie
noodzakelijk om verder te komen wicked problem
Wicked problems: onvoorspelbaar, openeind en hardnekkig
10 eigenschappen van wicked problems
1. Geen definitieve formulering
2. Geen definitieve oplossing
3. Oplossing zijn goed of slecht
4. Geen test voor oplossingen
5. Elke oplossing is een one shot operation
6. Wicked problems hebben geen ontelbare oplossingen
7. Elke wicked problems is uniek
8. Elke wicked problems als symtoom voor een ander probleem
9. Het bestaand van de discrepantie wat wicked problems vertegenwoordigd kan worden op
verschillende manieren
10. De overheid heeft geen ruimte om ongelijk te hebben. Er is geen tolerantie voor experimenteren en
fouten maken
,Bestuurskunde paradigma
- Hoe we de overheid zien als samenleving
- Traditionele bestuurskunde: overheid moest roeien en niet alleen aansturen
- Jaren 80: overheid faalt en inefficiënt
Toezicht: politici
kritiek: te groot en log en faalt te vaak
- top down controle overheidsorganisatie
New public management paradigma
- Meer sturen (managen)
- Burgers als klant
- Klant rekent af op prestaties
Toezicht: politici en klant
kritiek: “hitting the target, missing the point”
- top-down afweging cijfers, controle door markt/toezicht
Publieke waarde (nu)
- Wat burger belangrijk vinden
- Democratische waarde
- Co-creator
Public governance
- klimaattafels bemiddeling Remkes
Traditionele bestuurskunde, NPM en governance kennen allemaal eigen geluid en accenten.
Elke antwoordt op gesignaleerde te kort te kort krommingen is openbaar bestuur
,Hybriditeit Skelcher & Smith (1)
Concept hybriditeit wordt veel gebruikt om reacties op verandering in bestuur te beschrijven en te verklaren
en zo toetsbare propositie te generen.
- Organisaties ‘shaken op meerdere borden te gelijk’
- Hybriditeit structuren helpen om hierin mee te gaan
- Hybriditeit: het gebruik van meerdere ‘institutionele logica’s in een organisatie
- Institutionele logica’s: de waarden en wereldbeelden van organisatie waar individuen betekenis aan
ontlenen
Voorbeeld: marktwerking, staatsbelang, gemeenschapszin
- Marktwerking in de publieke sector grens tussen publiek en privaat. Doeleinde aangetast door
markwerking
- Hybride voortgekomen uit veelheid nationaliteiten die institutionele logica noemen
- Kenmerken hybriditeit beschrijven organisaties als: markt, hierarchie, netwerk of staat
Gesegmenteerd hybride: in 1 organisatie verschillende logica’s
Verzuilde hybride: verschillende vormen aannemen non-profit en liefdadigheidsorganisaties
Geassimileerde hybride: basis logica blijft, maar komen nieuwe symbolen en praktijken bij
Gemengde hybride: basis logica’s naar nieuwe vorm om duurzame identiteit te creëren
Geblokkeerde hybride: spanning tussen logica’s niet opgelost of beheerst -> disfunctioneren organisatie
1. Normatieve kracht
2. Identiteit van actoren
3. Waarde engement
4. Turbulentie in omgeving
, Moore public managing value (2000) (2)
Public value management betekend dat je in de publieke sector, in publieke werkt met het idee ‘waartoe’?
- Waartoe publieke dienst leveren
- Waartoe proberen samen te werken met andere organisatie
Publieke waarde creatie (new public governance) ‘what the public want’
- doelen en opbrengsten van Publieke organisaties meervoudig en soms tegenstrijdig
Er zitten grenzen aan markt denken
Publieke sector verschilt van de private sector
- Waarde niet in geld uit te drukken
- Inkomsten niet alleen uit verkoop op de markt
In het ‘publiek’ zit de waarde van uitgevoerd beleid
Strategische driehoek
als anker voor de organisatie
Value: wat is het doel van de organisatie (leidend)
Operational: wat zijn de middelen voor resultaat
(bv. kennis en capaciteiten)
Legitimiteit en support: steun
NPM: focust zich op value en Operational
Moore: “je moet ook je legitimiteit behouden (steun)
Moore overtuigd: eigen toegevoegde waarde in organisatie staat centraal.
Publieke organisatie
- moet zich legitimeren (laten zien dat organisatie van belang is en niet geld)
Overheid
- inkomsten: belastinginkomsten
- gemeten: mate door burgers opgelegde missie is bereikt
Non-profit
- inkomsten: donateurs
- gemeten: tevredenheid donateurs
Private organisatie
- inkomsten: inkomsten verdiend
- gemeten: opbrengsten aandeelhouder en gebruiksvoorwaarde voor klanten
Mission statement: publieke problemen die ondernemen verplicht of gewenste omstandigheden te
bewerkstelligen.
Mission stickiness vasthouden aan mission statement ook al is het niet meer relevant
Mission creep/ mission drift veranderen van mission statement. Beschuldig: meer geven om bestaan
van organisatie dan sociale doel
Taaie vraagstukken, die moeilijk oplosbaar zijn
Drie kenmerken:
1. Social pluralism diversiteit
Stakeholders verschillende belangen en waarden
2. Institutioneel complexiteit
netwerken van organisaties en multi governance
3. Wettenschappelijke onzekerheid
fragmentatie van kennis en gebrek aan
Niet alle publieke vraagstukken zijn wicked problems. Er is een geleidelijke lijn tussen tammen problemen en
wicked problems
Type 1: probleemdefinitie en mogelijke oplossingen zijn helder tame
Type 2: probleemdefinitie is helder mogelijke oplossingen nog niet -> meer onderzoek tijdelijk van aard
Type 3: probleemdefinitie en definitie mogelijke oplossing niet helder -> meer onderzoek en discussie
noodzakelijk om verder te komen wicked problem
Wicked problems: onvoorspelbaar, openeind en hardnekkig
10 eigenschappen van wicked problems
1. Geen definitieve formulering
2. Geen definitieve oplossing
3. Oplossing zijn goed of slecht
4. Geen test voor oplossingen
5. Elke oplossing is een one shot operation
6. Wicked problems hebben geen ontelbare oplossingen
7. Elke wicked problems is uniek
8. Elke wicked problems als symtoom voor een ander probleem
9. Het bestaand van de discrepantie wat wicked problems vertegenwoordigd kan worden op
verschillende manieren
10. De overheid heeft geen ruimte om ongelijk te hebben. Er is geen tolerantie voor experimenteren en
fouten maken
,Bestuurskunde paradigma
- Hoe we de overheid zien als samenleving
- Traditionele bestuurskunde: overheid moest roeien en niet alleen aansturen
- Jaren 80: overheid faalt en inefficiënt
Toezicht: politici
kritiek: te groot en log en faalt te vaak
- top down controle overheidsorganisatie
New public management paradigma
- Meer sturen (managen)
- Burgers als klant
- Klant rekent af op prestaties
Toezicht: politici en klant
kritiek: “hitting the target, missing the point”
- top-down afweging cijfers, controle door markt/toezicht
Publieke waarde (nu)
- Wat burger belangrijk vinden
- Democratische waarde
- Co-creator
Public governance
- klimaattafels bemiddeling Remkes
Traditionele bestuurskunde, NPM en governance kennen allemaal eigen geluid en accenten.
Elke antwoordt op gesignaleerde te kort te kort krommingen is openbaar bestuur
,Hybriditeit Skelcher & Smith (1)
Concept hybriditeit wordt veel gebruikt om reacties op verandering in bestuur te beschrijven en te verklaren
en zo toetsbare propositie te generen.
- Organisaties ‘shaken op meerdere borden te gelijk’
- Hybriditeit structuren helpen om hierin mee te gaan
- Hybriditeit: het gebruik van meerdere ‘institutionele logica’s in een organisatie
- Institutionele logica’s: de waarden en wereldbeelden van organisatie waar individuen betekenis aan
ontlenen
Voorbeeld: marktwerking, staatsbelang, gemeenschapszin
- Marktwerking in de publieke sector grens tussen publiek en privaat. Doeleinde aangetast door
markwerking
- Hybride voortgekomen uit veelheid nationaliteiten die institutionele logica noemen
- Kenmerken hybriditeit beschrijven organisaties als: markt, hierarchie, netwerk of staat
Gesegmenteerd hybride: in 1 organisatie verschillende logica’s
Verzuilde hybride: verschillende vormen aannemen non-profit en liefdadigheidsorganisaties
Geassimileerde hybride: basis logica blijft, maar komen nieuwe symbolen en praktijken bij
Gemengde hybride: basis logica’s naar nieuwe vorm om duurzame identiteit te creëren
Geblokkeerde hybride: spanning tussen logica’s niet opgelost of beheerst -> disfunctioneren organisatie
1. Normatieve kracht
2. Identiteit van actoren
3. Waarde engement
4. Turbulentie in omgeving
, Moore public managing value (2000) (2)
Public value management betekend dat je in de publieke sector, in publieke werkt met het idee ‘waartoe’?
- Waartoe publieke dienst leveren
- Waartoe proberen samen te werken met andere organisatie
Publieke waarde creatie (new public governance) ‘what the public want’
- doelen en opbrengsten van Publieke organisaties meervoudig en soms tegenstrijdig
Er zitten grenzen aan markt denken
Publieke sector verschilt van de private sector
- Waarde niet in geld uit te drukken
- Inkomsten niet alleen uit verkoop op de markt
In het ‘publiek’ zit de waarde van uitgevoerd beleid
Strategische driehoek
als anker voor de organisatie
Value: wat is het doel van de organisatie (leidend)
Operational: wat zijn de middelen voor resultaat
(bv. kennis en capaciteiten)
Legitimiteit en support: steun
NPM: focust zich op value en Operational
Moore: “je moet ook je legitimiteit behouden (steun)
Moore overtuigd: eigen toegevoegde waarde in organisatie staat centraal.
Publieke organisatie
- moet zich legitimeren (laten zien dat organisatie van belang is en niet geld)
Overheid
- inkomsten: belastinginkomsten
- gemeten: mate door burgers opgelegde missie is bereikt
Non-profit
- inkomsten: donateurs
- gemeten: tevredenheid donateurs
Private organisatie
- inkomsten: inkomsten verdiend
- gemeten: opbrengsten aandeelhouder en gebruiksvoorwaarde voor klanten
Mission statement: publieke problemen die ondernemen verplicht of gewenste omstandigheden te
bewerkstelligen.
Mission stickiness vasthouden aan mission statement ook al is het niet meer relevant
Mission creep/ mission drift veranderen van mission statement. Beschuldig: meer geven om bestaan
van organisatie dan sociale doel
