psychologie en sociologie zijn wetenschappen
wetenschap:
- objectief (gebaseerd op feiten, eigen mening erbuiten houden)
- waardevrij (niet bevoordeeld, ergens naar kijken zonder oordeel)
- volgens wetenschappelijke methodiek (gaat volgens een bepaalde procedure)
gedrag
waarneembare activiteit (wanneer je iets doet waarvan andere mensen kunnen zien dat je
dat doet) gedrag is gedeeltelijk aangeleerd/aangeboren en komt gedeeltelijk door je
omgeving. gedachten en gevoelens beïnvloeden het gedrag van een persoon
psychologie
bestudeerd het gedrag van de mens en welke factoren daarop van invloed zijn. (1 persoon)
sociale psychologie
hoe beïnvloedt groepsgedrag het gedrag van andere mensen (kleine groepen)
sociologie
bestudeerd de manier waarop mensen samenleven (in grotere groepen bijv. over een land
of buurt)
invloeden op het gedrag van de mens
gedrag:
- fysieke factoren (je uiterlijk)
- psychische factoren (mentaal)
- sociale factoren (dingen die je meekrijgt van je omgeving)
- culturele en spirituele factoren (geloof, normen en waarden)
- fysische en geografische factoren (als het ergens altijd regent gedraag je je anders
dan wanneer het altijd warm is)
attitude
houding is de letterlijke vertaling van attitude in het frans en engels. in de psychologie gaat
het over onze houding, onze opvattingen of overtuigingen, etc. bijv. onze houding tegenover
vegetarisch eten. tegenover zo’n onderwerp heb je vermoedelijk een attitude. deze
onderwerpen noemen we dan attitudeobject.
een attitude is de redelijk consistente en voorspelbare manier waarop iemand ten opzichte
van het attitudeobject:
- voelt
- denkt
- en geneigd is zich te gedragen
een attitude kent dus drie aspecten
1. een gevoelsmatig aspect ( het voelt positief of negatief, plezierig, beangstigend, etc)
, 2. een cognitief aspect (alles wat je kunt bedenken rondom het attitudeobject, bijv.
feiten, oordelen, verzinsels, meningen van andere mensen, etc. bijv. honden stinken)
3. een handelingsaspect (het gedrag waartoe we geneigd zijn bij het attitudeobject. bijv.
als iemand een hond ziet rent hij snel weg omdat hij bang is voor honden)
het aanleren van attitudes
- leren door klassiek conditioneren : bijv. iemand heeft een negatieve attitude ten
opzichte van vliegreizen. ze heeft vliegangst gekregen na een vlucht met veel
turbulentie.
- leren door operant conditioneren (responsbekrachtiging) : bijv. iemand krijgt een
compliment over een shirtje die ze aanheeft, daarna vindt ze het een mooi shirt en
gaat ze hem vaker dragen
- leren door imitatie : bijv. iemand ziet in een filmpje dat stoere mensen dubbele
shotjes whiskey achterover slaan. hierna gaat hij dit zelf ook proberen
- andere vormen van leren, zoals leren door bestuderen en nadenken over
bepaalde onderwerpen: bijv. iemand heeft zich lang verdiept in duurzaamheid en
daarna zijn eigen mening hierover ontwikkeld.
attitudes spelen een grote rol bij inpersoonlijke relaties : positieve attitudes ten opzichte
van anderen leiden tot meer wederzijdse waardering en prettiger samenwerken, bijv.
wanneer er een nieuwe collega is, ontwikkel je een bepaald beeld van diegene.
het veranderen van attitudes
allerlei mensen proberen je attitudes te veranderen, bijv. door reclames over red bull, dat je
daarna red bull leuker of lekkerder gaat vinden.
toch zal dit niet snel gebeuren bij attitudes waaraan je je sterk hecht: attitudes kunnen
verschillen in sterkte.
je kunt op twee manieren last krijgen van je eigen attitudes:
- je kunt twee attitudes hebben die onderling tegenstrijdig zijn, dus eigenlijk niet
samengaan. dat heet cognitieve dissonantie. bijv. je houdt erg van vroeg naar bed
gaan, maar ook van tot laat met je vrienden in de kroeg zitten.
- je kunt een attitude hebben die strijdig is met de waarden die je nastreeft. bijv. je
let erg op je voeding en gezond eten, maar als je vrienden naar de mac gaan wil en
ga je altijd mee.
attitudes leiden niet gelijk tot gedrag. ook sociale normen kunnen een erg grote invloed zijn.
in sommige plekken in nederland wordt het niet gewaardeerd als je op zondag in de straat je
auto gaat wassen. er is een grote kans dat jij dat hierdoor ook niet doet.
ten opzichte van jezelf heb je ook een attitude : je zelfbeeld.
de belangrijkste theorie over je zelfbeeld is de zelfperceptietheorie van Bem.
- gedrag beïnvloedt stemming - bijv. omdat je somber bent loop je met je hoofd
naar beneden.
- attitudes construeren uit gedrag - bijv. ‘ik ken mezelf veel beter dan wie dan ook’
andere mensen zien alleen je gedrag, maar jij weet wat je erbij denkt en voelt.
wetenschap:
- objectief (gebaseerd op feiten, eigen mening erbuiten houden)
- waardevrij (niet bevoordeeld, ergens naar kijken zonder oordeel)
- volgens wetenschappelijke methodiek (gaat volgens een bepaalde procedure)
gedrag
waarneembare activiteit (wanneer je iets doet waarvan andere mensen kunnen zien dat je
dat doet) gedrag is gedeeltelijk aangeleerd/aangeboren en komt gedeeltelijk door je
omgeving. gedachten en gevoelens beïnvloeden het gedrag van een persoon
psychologie
bestudeerd het gedrag van de mens en welke factoren daarop van invloed zijn. (1 persoon)
sociale psychologie
hoe beïnvloedt groepsgedrag het gedrag van andere mensen (kleine groepen)
sociologie
bestudeerd de manier waarop mensen samenleven (in grotere groepen bijv. over een land
of buurt)
invloeden op het gedrag van de mens
gedrag:
- fysieke factoren (je uiterlijk)
- psychische factoren (mentaal)
- sociale factoren (dingen die je meekrijgt van je omgeving)
- culturele en spirituele factoren (geloof, normen en waarden)
- fysische en geografische factoren (als het ergens altijd regent gedraag je je anders
dan wanneer het altijd warm is)
attitude
houding is de letterlijke vertaling van attitude in het frans en engels. in de psychologie gaat
het over onze houding, onze opvattingen of overtuigingen, etc. bijv. onze houding tegenover
vegetarisch eten. tegenover zo’n onderwerp heb je vermoedelijk een attitude. deze
onderwerpen noemen we dan attitudeobject.
een attitude is de redelijk consistente en voorspelbare manier waarop iemand ten opzichte
van het attitudeobject:
- voelt
- denkt
- en geneigd is zich te gedragen
een attitude kent dus drie aspecten
1. een gevoelsmatig aspect ( het voelt positief of negatief, plezierig, beangstigend, etc)
, 2. een cognitief aspect (alles wat je kunt bedenken rondom het attitudeobject, bijv.
feiten, oordelen, verzinsels, meningen van andere mensen, etc. bijv. honden stinken)
3. een handelingsaspect (het gedrag waartoe we geneigd zijn bij het attitudeobject. bijv.
als iemand een hond ziet rent hij snel weg omdat hij bang is voor honden)
het aanleren van attitudes
- leren door klassiek conditioneren : bijv. iemand heeft een negatieve attitude ten
opzichte van vliegreizen. ze heeft vliegangst gekregen na een vlucht met veel
turbulentie.
- leren door operant conditioneren (responsbekrachtiging) : bijv. iemand krijgt een
compliment over een shirtje die ze aanheeft, daarna vindt ze het een mooi shirt en
gaat ze hem vaker dragen
- leren door imitatie : bijv. iemand ziet in een filmpje dat stoere mensen dubbele
shotjes whiskey achterover slaan. hierna gaat hij dit zelf ook proberen
- andere vormen van leren, zoals leren door bestuderen en nadenken over
bepaalde onderwerpen: bijv. iemand heeft zich lang verdiept in duurzaamheid en
daarna zijn eigen mening hierover ontwikkeld.
attitudes spelen een grote rol bij inpersoonlijke relaties : positieve attitudes ten opzichte
van anderen leiden tot meer wederzijdse waardering en prettiger samenwerken, bijv.
wanneer er een nieuwe collega is, ontwikkel je een bepaald beeld van diegene.
het veranderen van attitudes
allerlei mensen proberen je attitudes te veranderen, bijv. door reclames over red bull, dat je
daarna red bull leuker of lekkerder gaat vinden.
toch zal dit niet snel gebeuren bij attitudes waaraan je je sterk hecht: attitudes kunnen
verschillen in sterkte.
je kunt op twee manieren last krijgen van je eigen attitudes:
- je kunt twee attitudes hebben die onderling tegenstrijdig zijn, dus eigenlijk niet
samengaan. dat heet cognitieve dissonantie. bijv. je houdt erg van vroeg naar bed
gaan, maar ook van tot laat met je vrienden in de kroeg zitten.
- je kunt een attitude hebben die strijdig is met de waarden die je nastreeft. bijv. je
let erg op je voeding en gezond eten, maar als je vrienden naar de mac gaan wil en
ga je altijd mee.
attitudes leiden niet gelijk tot gedrag. ook sociale normen kunnen een erg grote invloed zijn.
in sommige plekken in nederland wordt het niet gewaardeerd als je op zondag in de straat je
auto gaat wassen. er is een grote kans dat jij dat hierdoor ook niet doet.
ten opzichte van jezelf heb je ook een attitude : je zelfbeeld.
de belangrijkste theorie over je zelfbeeld is de zelfperceptietheorie van Bem.
- gedrag beïnvloedt stemming - bijv. omdat je somber bent loop je met je hoofd
naar beneden.
- attitudes construeren uit gedrag - bijv. ‘ik ken mezelf veel beter dan wie dan ook’
andere mensen zien alleen je gedrag, maar jij weet wat je erbij denkt en voelt.
