Zelfstudietool
Motiverende
Gespreksvoering
INLEIDING
Wat is Motiverende Gespreksvoering (MG)?
MG is een op samenwerking gerichte, doelgerichte gespreksstijl om persoonlijke motivatie voor
een specifiek doel te versterken, door iemands eigen redenen om te veranderen te ontlokken en
exploreren in een sfeer van aanvaarding en mededogen.
Op p. 3 vind je een beknopte omschrijving van wat MG is.
We beschrijven MG in deze tool volgens de derde editie van het handboek
‘Motiverende Gespreksvoering’ van Miller en Rollnick (2014).
Voor wie is deze tool?
Deze tool is voor wie al kennis gemaakt heeft met MG via een vorming. Met deze tool kan je
je vaardigheden in MG zelfstandig onderhouden en je er verder in bekwamen.
Om MG te leren is ook coaching met feedback op je eigen gespreksvoering essentieel.
In dit filmpje zie je W.R. Miller aan het woord over het leren van MG.
Hoe kan je deze tool gebruiken?
Je hebt al kennis gemaakt met MG via vorming en MG al uitgeprobeerd in jouw praktijk.
Je hoeft deze tool dan ook niet stap voor stap door te werken.
• Je kan ervoor kiezen in te gaan op de geest van MG of op een van de processen. Je vindt er
telkens meer informatie, vragen om stil te staan bij waar jij staat en oefeningen om de geest
of het proces beter onder de knie te krijgen. DEEL 1
• Een andere manier om aan de slag te gaan is een ervaring in jouw werkpraktijk onder de loep
nemen en op basis daarvan te reflecteren. Hieruit kan je leerpunten voor jezelf opstellen.
DEEL 2
TIP Je kan deze tool afdrukken en de oefeningen op papier invullen (achteraan vind je een inhouds-
tafel). Of je kan de tool opslaan op jouw computer en digitaal invullen. Let op! Sla de tool op voor je
afsluit. Ingevulde gegevens worden niet online bewaard, enkel op jouw computer.
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 1
, Klik door naar een van de aspecten van MG voor meer informatie en oefeningen.
DEEL 1:
De geest en de processen van MG
1. De geest van MG
2. Proces Engageren
3. Proces Focussen
4. Proces Ontlokken
5. Proces Plannen
Klik door naar Deel 2 als je wil reflecteren over een concrete ervaring in jouw praktijk.
DEEL 2:
Reflecteren over mijn praktijk
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 2
, VOORAF: MG IN EEN NOTENDOP
In deze vooraf frissen we kort op wat MG is. We beschrijven MG volgens de derde editie van het
handboek ‘Motiverende Gespreksvoering’ van Miller en Rollnick (2014): de kenmerkende basis
houding of geest van MG, de vier processen waaruit de methode bestaat en de gesprekstechnieken
waarmee ze toegepast wordt. We bespreken ook kort de onderbouwing van MG en de weten
schappelijke evidentie voor de methode.
EEN DEFINITIE VAN MG
MG is een op samenwerking gerichte, doelgerichte gespreksstijl om persoonlijke motivatie voor
een specifiek doel te versterken, door iemands eigen redenen om te veranderen te ontlokken en
exploreren in een sfeer van aanvaarding en mededogen (naar Miller & Rollnick, 2014).
EEN GIDSENDE GESPREKSSTIJL
Miller en Rollnick situeren MG als gidsende stijl in een continuüm van communicatiestijlen.
Gidsen ligt tussen sturen en volgen, en combineert elementen van beide. Iedere stijl is waardevol,
in specifieke situaties. Motiverende gespreksvoering is de meest effectieve stijl voor gesprekken
over verandering.
STUREN/DIRIGEREN GIDSEN VOLGEN
DE GEEST VAN MG
Veel meer dan een reeks technieken is Motiverende Gespreksvoering een houding waarmee
mensen benaderd worden. De geest of grondhouding van MG kunnen we omschrijven aan de
hand van vier componenten: samenwerking, aanvaarding, evocatie en mededogen (compassion).
SAMENWERKEN
MEDE- GEEST A AN-
DOGEN VAN MG VA ARDING
EVOCATIE
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 3
, DE METHODE VAN MG, UITGEDRUKT IN VIER PROCESSEN
Engageren : Dit proces gaat om het zich engageren van beide partijen in behulpzaam contact
en het aangaan van een werkrelatie. Dit is niet hetzelfde als vriendelijk zijn, het is aansluiten,
accuraat luisteren, begrijpen hoe de cliënt er zit. Het is een voorwaarde voor alles wat volgt.
Focussen : Het proces van relatie aangaan leidt tot een bepaalde agenda: waar wil de cliënt over
spreken. De hulpverlener heeft soms ook een agenda. Deze kan in meer of mindere mate over
lappen met de agenda van de cliënt. Focussen is het proces waarmee een specifieke richting in
het gesprek ontwikkeld wordt en behouden blijft.
Ontlokken : Evocatie gaat over het ontlokken van eigen motivatie voor verandering van de
cliënt. Dit is het hart van MG, het specifieke ervan. Eenvoudig gezegd gaat het erom iemand zijn
eigen redenen voor verandering te laten verwoorden en het uiten van argumenten tegen verande
ring te verminderen.
Plannen : Wanneer iemands motivatie een drempel van gereedheid bereikt, begint de balans te
kantelen en begint de persoon meer te denken aan en te praten over hoe te gaan veranderen.
Plannen behelst zowel het versterken van het engagement (commitment) om te veranderen als
het formuleren van een specifiek actieplan. Soms gaan mensen vervolgens zelfstandig een ver
andering doorvoeren, anderen doen dit met behulp van ondersteuning van een behandeling.
Plannen
een veranderplan
formuleren
Ontlokken
het ontlokken van de eigen motivatie
voor verandering van de cliënt
Focussen
een specifieke richting in het gesprek
ontwikkelen en behouden
Engageren
het vestigen van een
helpende relatie
De samenhang tussen de processen
De vier processen maken het verloop van MG uit. De processen zijn zowel opeenvolgend als
repeterend. Elk volgend proces bouwt voort op de treden die eerder gelegd werden en die de
volgende processen blijven dragen. Er zit met andere woorden een volgorde in de vier processen.
Je kan niet ‘ontlokken’ als je niet eerst een relatie aangegaan bent en gefocust hebt. Je start dus
met relatie aangaan en vervolgt met focussen enz. Dit wil niet zeggen dat het ene proces stopt
wanneer het andere begint. Als je ontlokt, blijf je tegelijk ook bezig met relatie aangaan en
focussen. De processen kunnen overlappen, in elkaar overvloeien en zich herhalen.
De processen als kompas
Het is de taak van de hulpverlener deze processen te bevorderen. De vier processen fungeren
ook als navigatiesysteem in het gesprek, ze vormen het kompas in de samenwerking.
Op verschillende momenten bepaalt je reactie als hulpverlener in welke richting je het gesprek
stuurt. Even achteruitstappen en je afvragen welk proces de nadruk dient te krijgen, helpt je om
te kiezen hoe je verder gaat.
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 4
Motiverende
Gespreksvoering
INLEIDING
Wat is Motiverende Gespreksvoering (MG)?
MG is een op samenwerking gerichte, doelgerichte gespreksstijl om persoonlijke motivatie voor
een specifiek doel te versterken, door iemands eigen redenen om te veranderen te ontlokken en
exploreren in een sfeer van aanvaarding en mededogen.
Op p. 3 vind je een beknopte omschrijving van wat MG is.
We beschrijven MG in deze tool volgens de derde editie van het handboek
‘Motiverende Gespreksvoering’ van Miller en Rollnick (2014).
Voor wie is deze tool?
Deze tool is voor wie al kennis gemaakt heeft met MG via een vorming. Met deze tool kan je
je vaardigheden in MG zelfstandig onderhouden en je er verder in bekwamen.
Om MG te leren is ook coaching met feedback op je eigen gespreksvoering essentieel.
In dit filmpje zie je W.R. Miller aan het woord over het leren van MG.
Hoe kan je deze tool gebruiken?
Je hebt al kennis gemaakt met MG via vorming en MG al uitgeprobeerd in jouw praktijk.
Je hoeft deze tool dan ook niet stap voor stap door te werken.
• Je kan ervoor kiezen in te gaan op de geest van MG of op een van de processen. Je vindt er
telkens meer informatie, vragen om stil te staan bij waar jij staat en oefeningen om de geest
of het proces beter onder de knie te krijgen. DEEL 1
• Een andere manier om aan de slag te gaan is een ervaring in jouw werkpraktijk onder de loep
nemen en op basis daarvan te reflecteren. Hieruit kan je leerpunten voor jezelf opstellen.
DEEL 2
TIP Je kan deze tool afdrukken en de oefeningen op papier invullen (achteraan vind je een inhouds-
tafel). Of je kan de tool opslaan op jouw computer en digitaal invullen. Let op! Sla de tool op voor je
afsluit. Ingevulde gegevens worden niet online bewaard, enkel op jouw computer.
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 1
, Klik door naar een van de aspecten van MG voor meer informatie en oefeningen.
DEEL 1:
De geest en de processen van MG
1. De geest van MG
2. Proces Engageren
3. Proces Focussen
4. Proces Ontlokken
5. Proces Plannen
Klik door naar Deel 2 als je wil reflecteren over een concrete ervaring in jouw praktijk.
DEEL 2:
Reflecteren over mijn praktijk
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 2
, VOORAF: MG IN EEN NOTENDOP
In deze vooraf frissen we kort op wat MG is. We beschrijven MG volgens de derde editie van het
handboek ‘Motiverende Gespreksvoering’ van Miller en Rollnick (2014): de kenmerkende basis
houding of geest van MG, de vier processen waaruit de methode bestaat en de gesprekstechnieken
waarmee ze toegepast wordt. We bespreken ook kort de onderbouwing van MG en de weten
schappelijke evidentie voor de methode.
EEN DEFINITIE VAN MG
MG is een op samenwerking gerichte, doelgerichte gespreksstijl om persoonlijke motivatie voor
een specifiek doel te versterken, door iemands eigen redenen om te veranderen te ontlokken en
exploreren in een sfeer van aanvaarding en mededogen (naar Miller & Rollnick, 2014).
EEN GIDSENDE GESPREKSSTIJL
Miller en Rollnick situeren MG als gidsende stijl in een continuüm van communicatiestijlen.
Gidsen ligt tussen sturen en volgen, en combineert elementen van beide. Iedere stijl is waardevol,
in specifieke situaties. Motiverende gespreksvoering is de meest effectieve stijl voor gesprekken
over verandering.
STUREN/DIRIGEREN GIDSEN VOLGEN
DE GEEST VAN MG
Veel meer dan een reeks technieken is Motiverende Gespreksvoering een houding waarmee
mensen benaderd worden. De geest of grondhouding van MG kunnen we omschrijven aan de
hand van vier componenten: samenwerking, aanvaarding, evocatie en mededogen (compassion).
SAMENWERKEN
MEDE- GEEST A AN-
DOGEN VAN MG VA ARDING
EVOCATIE
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 3
, DE METHODE VAN MG, UITGEDRUKT IN VIER PROCESSEN
Engageren : Dit proces gaat om het zich engageren van beide partijen in behulpzaam contact
en het aangaan van een werkrelatie. Dit is niet hetzelfde als vriendelijk zijn, het is aansluiten,
accuraat luisteren, begrijpen hoe de cliënt er zit. Het is een voorwaarde voor alles wat volgt.
Focussen : Het proces van relatie aangaan leidt tot een bepaalde agenda: waar wil de cliënt over
spreken. De hulpverlener heeft soms ook een agenda. Deze kan in meer of mindere mate over
lappen met de agenda van de cliënt. Focussen is het proces waarmee een specifieke richting in
het gesprek ontwikkeld wordt en behouden blijft.
Ontlokken : Evocatie gaat over het ontlokken van eigen motivatie voor verandering van de
cliënt. Dit is het hart van MG, het specifieke ervan. Eenvoudig gezegd gaat het erom iemand zijn
eigen redenen voor verandering te laten verwoorden en het uiten van argumenten tegen verande
ring te verminderen.
Plannen : Wanneer iemands motivatie een drempel van gereedheid bereikt, begint de balans te
kantelen en begint de persoon meer te denken aan en te praten over hoe te gaan veranderen.
Plannen behelst zowel het versterken van het engagement (commitment) om te veranderen als
het formuleren van een specifiek actieplan. Soms gaan mensen vervolgens zelfstandig een ver
andering doorvoeren, anderen doen dit met behulp van ondersteuning van een behandeling.
Plannen
een veranderplan
formuleren
Ontlokken
het ontlokken van de eigen motivatie
voor verandering van de cliënt
Focussen
een specifieke richting in het gesprek
ontwikkelen en behouden
Engageren
het vestigen van een
helpende relatie
De samenhang tussen de processen
De vier processen maken het verloop van MG uit. De processen zijn zowel opeenvolgend als
repeterend. Elk volgend proces bouwt voort op de treden die eerder gelegd werden en die de
volgende processen blijven dragen. Er zit met andere woorden een volgorde in de vier processen.
Je kan niet ‘ontlokken’ als je niet eerst een relatie aangegaan bent en gefocust hebt. Je start dus
met relatie aangaan en vervolgt met focussen enz. Dit wil niet zeggen dat het ene proces stopt
wanneer het andere begint. Als je ontlokt, blijf je tegelijk ook bezig met relatie aangaan en
focussen. De processen kunnen overlappen, in elkaar overvloeien en zich herhalen.
De processen als kompas
Het is de taak van de hulpverlener deze processen te bevorderen. De vier processen fungeren
ook als navigatiesysteem in het gesprek, ze vormen het kompas in de samenwerking.
Op verschillende momenten bepaalt je reactie als hulpverlener in welke richting je het gesprek
stuurt. Even achteruitstappen en je afvragen welk proces de nadruk dient te krijgen, helpt je om
te kiezen hoe je verder gaat.
Zelfstudietool Motiverende Gespreksvoering 4
