Samenvatting gezondheidsrecht

Samenvatting gezondheidsrecht

Gezondheidsrecht:
- Het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op de zorg voor de
gezondheid en de toepassing van overig burgerlijk, bestuurs- en strafrecht
in dat verband.
- In feite heeft iedere hulverlener er dagelijks mee te maken, want het
gezondheidsrecht geeft regels voor de verhoudingen met de patiënt, kent
de patiënt een aantal rechten toe en stelt eisen aan de beroepsuitoefening
en aan de kwaliteit van het werk.
- De basis van het stelstel van gezondheidszorg bestaat uit diensten die
zorgaanbieders leveren.
- De relatie tussen zorgaanbieders en patiënten staat centraal in de
gezondheidszorg.
 Doelstelling:
o Rechtsbescherming in de zorg bieden.
o Scheppen van evenwichtige verhouding in de zorg.
 Geschiedenis
- Sinds 1950 zijn er ontwikkelingen geweest in de medische wetenschap en
technologie.
- Daarnaast ontstonden er veel veranderingen in de samenleving.
- Ook kwamen er nieuwe mogelijkheden van genezing, behandeling en
preventie. Daarnaast was er een groter aanbod in de gezondheidszorg, een
toename van de vraag en toenemende kosten.
- Dit resulteerde in:
o De ontwikkeling van patiënten rechten (de individuele rechten)
o De ontwikkeling van sociale rechten (recht op gezondheidszorg,
recht op gezondheidsbescherming en recht op
gezondheidsbevordering).
o De toepassing van methoden uit de geneeskunde buiten de
gezondheidszorg (bijv. keuringen, medische wetenschappelijk
onderzoek, orgaantransplantatie).

Rechtsgebieden
- Gezondheidsrecht laat zich niet onderbrengen in een van de klassieke
deelgebieden van het recht.
- Het gezondheidsrecht heeft te maken met al deze deelgebieden. Soms ook
met alle gebieden tegelijkertijd.
1. Privaatrecht (burgerlijk recht)
- Het burgerlijk recht geeft regels voor de rechtsverhoudingen tussen
burgers (en bedrijven) onderling.
- Regelt dus ook het recht tussen medisch hulpverlener en patiënt.
- Ook de vordering van een patiënt die schadevergoeding eist na een
medische fout speelt zich af in het privaatrecht.
2. Bestuursrecht
- Stelt de overheid in staat om te zorgen voor een goede gang van zaken in
de samenleving.
3. Staatsrecht:
- Het staatsrecht geeft regels voor een democratische organisatie van onze
overheid.
- Het beschrijft ook de grondrechten van onze burgers.
4. Strafrecht:
- Hierin staan de geboden en verboden in, die bij overtreding een schending
van onze rechtsorde opleveren.

1

, - Dit geldt ook voor de medische hulpverlener die buiten zijn deskundigheid
optreedt en daardoor schade veroorzaakt.
5. Internationaal recht
- Ligt vooral vast in internationale verdragen.
- Deze verdragen hebben ook invloed op ons nationale recht.
- Bijv. art. 2, 3 en 8 van het EVRM, ook deze werken door in onze eigen
grondwetten.
Rechtsbeginselen
 Functies:
- Geeft richting bij vorming en toepassing van het recht.
- Toetsen van rechtvaardigheidsgehalte
- Geeft aanwijzing voor het toekomstig recht
 Beginselen:
- Zelfbeschikkingsbeginsel
- Beschermingsbeginsel
- Goed hulpverlenerschap

Rechtsbronnen
1. De wet
A. Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet Big)
o Geeft regels voor de handelingen op het gebied van de individuele
gezondheidszorg.
o Hieronder vallen alle activiteiten in de zorg die worden verricht in
verband met de gezondheid van één persoon, inclusief het doen van
onderzoek en het geven van advies.
B. Kwaliteitswet zorginstellingen (Kzi)
o Biedt waarborgen voor de kwaliteit van het zorgproces binnen
instellingen.
C. Wet geneeskundige behandelovereenkomst (Wgbo)
o Is onderdeel van Boek 7 BW, geeft regels voor de
hulpverleningsrelatie tussen een patiënt en een medische
hulpverlener.
D. Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz)
o Geeft de regels voor een gedwongen opname en voor de positie van
een patiënt als hij gedwongen is opgenomen.
E. Wet klachtrecht cliënten zorgsector (Wkcz)
o Is bedoeld om cliënten in de zorg de gelegenheid te geven op te
komen tegen zorg die onder de maat is.
2. Jurisprudentie
- Wanneer niet duidelijk is hoe de wet moet worden toegepast, kan
teruggevallen worden op jurisprudentie.
3. Internationale verdragen
- Internationale verdragen hebben steeds meer invloed op ons recht (UVRM,
EVRM, IBPR, ECOSOC-verdrag, ESH).
- Door uitspraken van het Europees Hof ziet onze wetgever zich regelmatig
gedwongen om de eigen wetgeving aan te passen.
4. Zelfregulering
- Wanneer een regeling door een bepaalde sector of beroepsgroep wordt
opgesteld, uitgevoerd en gehandhaafd.
- Het gaat hier om beroepscodes, gedragsregels, vakinhoudelijke en
technische regels, standaarden, richtlijnen en protocollen.

Zorgverzekeringswet (Zvw)
- Voor 2006 was men op verschillende wijze verzekerd.

2