,Contents
H 1 - Geschiedenis van de arbeid...........................................................................................................4
Definitie ‘arbeid’.................................................................................................................................5
Dynamiek in de waardering van arbeid..............................................................................................5
Vrije tijd als niet-arbeid en niet-zorg..................................................................................................6
Vervroegde uittreding/ arbeidsparticipatie........................................................................................6
Ontwikkeling van arbeid in Nederland...............................................................................................6
Genderperspectief.............................................................................................................................7
Vormen van arbeid.............................................................................................................................9
Subjectief/objectief nut...................................................................................................................10
Anderhalfverdieners........................................................................................................................12
H- 2 Cyclische karakter van arbeid.......................................................................................................13
Oorzaken van vervreemding van de arbeid......................................................................................13
Status van arbeid in de middeleeuwen............................................................................................13
Arbeid in loondienst.........................................................................................................................15
Kentering in het denken over arbeid................................................................................................15
Arbeid in historisch perspectief........................................................................................................16
Geschiedenis van de arbeid in vogelvlucht......................................................................................16
Ontwikkelingen....................................................................................................................................19
Verwereldlijking van arbeid.............................................................................................................19
Vermaatschappelijking van de arbeid..............................................................................................19
Functies van arbeid..........................................................................................................................19
Arbeidsethos/arbeidsmoraal............................................................................................................20
H3 - GESCHIEDENIS VAN DE ARBEID....................................................................................................21
Arbeidsdeling als bindmiddel (deling)..............................................................................................21
Arbeidsdeling heeft een drietal aspecten.........................................................................................21
Arbeidsverdeling als verdeler (verdeling).........................................................................................21
Kenmerken van een bedrijf..............................................................................................................23
Bedrijfsarbeidscontract....................................................................................................................23
Industriële revolutie.........................................................................................................................23
Oorsprong van de arbeidssociologie................................................................................................23
Invloedrijke denkers over arbeid TENTAMEN!!!..............................................................................24
Het Charles Babbage-principe (1832)...............................................................................................24
Claude Henri Saint – Simon (1760-1825)..........................................................................................25
Karl Marx (1818-1883).....................................................................................................................25
Friedrich Engels (1820-1895)............................................................................................................25
Emile Durkheim (1885-1917)...........................................................................................................26
Thorstein Veblen (1857-1929)..........................................................................................................26
Nadelen geïndustrialiseerd productieproces...................................................................................28
H 4 - Industria.......................................................................................................................................29
Fases in het industrialisatieproces...................................................................................................30
Gevolgen industrialisering................................................................................................................31
, Humanistische visie tegenbeweging 19e eeuw.................................................................................32
Ontwikkeling verzorgingsmaatschappij............................................................................................32
H 5 Arbeid, bedrijf en maatschappij.....................................................................................................34
De kern van het werk van Marx en Engels TENTAMEN!!!................................................................34
Arbeidstaakbeheersing....................................................................................................................35
Domeinbeheersing...........................................................................................................................35
Kenmerkend mensbeeld ‘Scientific Management’...........................................................................36
5 elementen van het managementsysteem van Taylor...................................................................36
Voorbeeld Premieloonstelsel: het ‘Bedaux-stelsel’ (1916)...............................................................37
Henri Fayol (1841-1925)...................................................................................................................37
Fayol: 5 sleutelfuncties voor management......................................................................................37
Paternalisme....................................................................................................................................38
Kenmerken massaproductie.............................................................................................................40
H 6 - Kwaliteit van de arbeid................................................................................................................40
Wordt bepaald door de 4 A’s...........................................................................................................40
Human relationsbeweging (1920-1940)...........................................................................................41
het hawtorne-effect blz 168.............................................................................................................41
Management Prerogatief (blz 170)..................................................................................................42
McGregor (1960)..............................................................................................................................43
Mok en De Jager vullen McGregor aan (blz 177)..............................................................................44
Werkstructurering............................................................................................................................45
School van Georges Friedman (1900-1977).....................................................................................46
, H 1 - Geschiedenis van de arbeid
Poieses: vier jaar in de schoolbanken zitten, stage lopen, en uiteindelijk het diploma willen halen.
Doel realiseren.
Praxis: Het gaat niet alleen om het doel realiseren, maar ook om er iets van te leren zodat ik er
later iets aan heb.
Wat is arbeid?
Gebruikswaarde van arbeid:
Het nut van arbeid voor diegene die hem verricht, voor de omgeving en voor de maatschappij
als geheel. (het gevoel dat het nuttig is)
Ruilwaarde van arbeid:
De prijs van arbeid op de markt, meestal uitgedrukt in geld. (salaris nadat je hebt gewerkt)
Arbeidswaardeleer (Adam Smith):
De waarde van arbeid wordt meer bepaald door de gebruikswaarde dan door de ruilwaarde.
(Je gaat nooit met je werk met de gedachte: ik heb zin om te werken, want ik krijg veel betaald).
De drie opbrengsten (nut) van arbeid:
Materiële opbrengst
Beloning en materiële voordelen die met arbeid worden verkregen.
Psychische opbrengst
Geestelijke en emotionele bevrediging die arbeid schenkt. (zelfstandigheid, vrijheid)
Sociale opbrengst
Contacten, netwerken, sociale status (personeelsuitjes)
H 1 - Geschiedenis van de arbeid...........................................................................................................4
Definitie ‘arbeid’.................................................................................................................................5
Dynamiek in de waardering van arbeid..............................................................................................5
Vrije tijd als niet-arbeid en niet-zorg..................................................................................................6
Vervroegde uittreding/ arbeidsparticipatie........................................................................................6
Ontwikkeling van arbeid in Nederland...............................................................................................6
Genderperspectief.............................................................................................................................7
Vormen van arbeid.............................................................................................................................9
Subjectief/objectief nut...................................................................................................................10
Anderhalfverdieners........................................................................................................................12
H- 2 Cyclische karakter van arbeid.......................................................................................................13
Oorzaken van vervreemding van de arbeid......................................................................................13
Status van arbeid in de middeleeuwen............................................................................................13
Arbeid in loondienst.........................................................................................................................15
Kentering in het denken over arbeid................................................................................................15
Arbeid in historisch perspectief........................................................................................................16
Geschiedenis van de arbeid in vogelvlucht......................................................................................16
Ontwikkelingen....................................................................................................................................19
Verwereldlijking van arbeid.............................................................................................................19
Vermaatschappelijking van de arbeid..............................................................................................19
Functies van arbeid..........................................................................................................................19
Arbeidsethos/arbeidsmoraal............................................................................................................20
H3 - GESCHIEDENIS VAN DE ARBEID....................................................................................................21
Arbeidsdeling als bindmiddel (deling)..............................................................................................21
Arbeidsdeling heeft een drietal aspecten.........................................................................................21
Arbeidsverdeling als verdeler (verdeling).........................................................................................21
Kenmerken van een bedrijf..............................................................................................................23
Bedrijfsarbeidscontract....................................................................................................................23
Industriële revolutie.........................................................................................................................23
Oorsprong van de arbeidssociologie................................................................................................23
Invloedrijke denkers over arbeid TENTAMEN!!!..............................................................................24
Het Charles Babbage-principe (1832)...............................................................................................24
Claude Henri Saint – Simon (1760-1825)..........................................................................................25
Karl Marx (1818-1883).....................................................................................................................25
Friedrich Engels (1820-1895)............................................................................................................25
Emile Durkheim (1885-1917)...........................................................................................................26
Thorstein Veblen (1857-1929)..........................................................................................................26
Nadelen geïndustrialiseerd productieproces...................................................................................28
H 4 - Industria.......................................................................................................................................29
Fases in het industrialisatieproces...................................................................................................30
Gevolgen industrialisering................................................................................................................31
, Humanistische visie tegenbeweging 19e eeuw.................................................................................32
Ontwikkeling verzorgingsmaatschappij............................................................................................32
H 5 Arbeid, bedrijf en maatschappij.....................................................................................................34
De kern van het werk van Marx en Engels TENTAMEN!!!................................................................34
Arbeidstaakbeheersing....................................................................................................................35
Domeinbeheersing...........................................................................................................................35
Kenmerkend mensbeeld ‘Scientific Management’...........................................................................36
5 elementen van het managementsysteem van Taylor...................................................................36
Voorbeeld Premieloonstelsel: het ‘Bedaux-stelsel’ (1916)...............................................................37
Henri Fayol (1841-1925)...................................................................................................................37
Fayol: 5 sleutelfuncties voor management......................................................................................37
Paternalisme....................................................................................................................................38
Kenmerken massaproductie.............................................................................................................40
H 6 - Kwaliteit van de arbeid................................................................................................................40
Wordt bepaald door de 4 A’s...........................................................................................................40
Human relationsbeweging (1920-1940)...........................................................................................41
het hawtorne-effect blz 168.............................................................................................................41
Management Prerogatief (blz 170)..................................................................................................42
McGregor (1960)..............................................................................................................................43
Mok en De Jager vullen McGregor aan (blz 177)..............................................................................44
Werkstructurering............................................................................................................................45
School van Georges Friedman (1900-1977).....................................................................................46
, H 1 - Geschiedenis van de arbeid
Poieses: vier jaar in de schoolbanken zitten, stage lopen, en uiteindelijk het diploma willen halen.
Doel realiseren.
Praxis: Het gaat niet alleen om het doel realiseren, maar ook om er iets van te leren zodat ik er
later iets aan heb.
Wat is arbeid?
Gebruikswaarde van arbeid:
Het nut van arbeid voor diegene die hem verricht, voor de omgeving en voor de maatschappij
als geheel. (het gevoel dat het nuttig is)
Ruilwaarde van arbeid:
De prijs van arbeid op de markt, meestal uitgedrukt in geld. (salaris nadat je hebt gewerkt)
Arbeidswaardeleer (Adam Smith):
De waarde van arbeid wordt meer bepaald door de gebruikswaarde dan door de ruilwaarde.
(Je gaat nooit met je werk met de gedachte: ik heb zin om te werken, want ik krijg veel betaald).
De drie opbrengsten (nut) van arbeid:
Materiële opbrengst
Beloning en materiële voordelen die met arbeid worden verkregen.
Psychische opbrengst
Geestelijke en emotionele bevrediging die arbeid schenkt. (zelfstandigheid, vrijheid)
Sociale opbrengst
Contacten, netwerken, sociale status (personeelsuitjes)
