Aantekeningen Hoorcollege ‘Kwalitatieve Onderzoeksmethodologie’
dr. Inge Bleijenbergh
Tentamen is MC (25% zijn vragen van studenten)
Tentamen 50%, eindwerkstuk 50%
Artikelen zijn ook tentamenstof.
Het tentamen is in het Nederlands!
,Hoorcollege 1
Kwalitatief empirisch onderzoek
Kwalitatief onderzoek: voor inzicht in patronen en betekenissen. Het begrijpen van
menselijk beslissingen en handelingen in natuurlijke context (Myers, 2019).
Voorbeeld:
- De rol van coaching in het motiveren van werknemers
- Verloop reorganisatieproces binnen een organisatie
- Machtsprocessen tussen zorgprofessionals en patiënten
Emic perspective= het perspectief van binnenuit. Inleven in de genen die je onderzoekt.
Zoals een persoon hem zelf beleefd. Epic perspective is van buitenaf.
Kwalitatief onderzoek: om te exploreren. Het benaderen van de empirie met zo min mogelijk
veronderstellingen. Gebruik maken van open vragen en een open blik.
Voorbeeld:
- ‘Wat betekent uw werk voor u persoonlijk?’
- ‘Hoe ervaart u in uw werk ondersteuning vanuit uw professionele omgeving?’
In plaats van:
- ‘Ik voel me in mijn werk gewaardeerd door collega’s
o Eens . . . . . Oneens
Hoe kun je kwalitatief onderzoek leren?
Door een combinatie van kennen (literatuur; hoorcolleges), toepassen (werkopdrachten) en
inzicht verwerven (reflecteren door presenteren, feedback geven, ontvangen en verwerken).
Kwalitatief Kwantitatief
Patronen, betekenissen Correlatie tussen variabelen
Begrijpen in de context Analytische reductie
Interpreteren van teksten Interpreteren van getallen
Intensief Extensief
Weinig onderzoekseenheden Veel onderzoekseenheden
Doelgerichte steekproef A-selecte steekproef
Nadruk op exploreren Nadruk op toetsen
Iteratief-parallel proces Lineair- serieel proces
Triangulatie van methoden Multivariate analysetechnieken
Onderzoekseenheden en steekproeftrekking
- Klein aantal onderzoekseenheden vanwege de noodzaak antwoorden af te leiden uit
diepteanalyse van je materiaal
- Strategische steekproef: keuze van steekproef op inhoudelijke gronden:
o Theoretische selectie (methode van overeenkomst en methode van verschil;
Bleijenbergh, 2015; 20,21)
o Pragmatische selectie
o Selectie van een kritische case
,Je gaat bij kwalitatief onderzoek zoeken naar bevindingen die je verwachtingen falsificeren.
Triangulatie
1. Taal
2. Wat ze doen
3. Hoe zijn hun verhalen door de tijd heen veranderd?
Triangulatie= Kwaliteit van je waarnemingen vergroten.
Methodentriangulatie= het combineren van verschillende methoden van dataverzameling
(open intervieuws, observatie, participerende observatie, verzamelen van documenten) zie
datatriangulation Myers, 2019: 10-11
Bronnentriangulatie= via dezelfde methode van dataverzameling meerdere soorten bronnen
(Bleijenbergh, 2015: 109-110)
Onderzoekstriangulatie= met meerdere onderzoekers dezelfde waarneming doen en
hetzelfde materiaal analyseren en interpreteren (Myers, 2019: 12)
Geen lineair-serieel proces maar een iteratief- parallel proces
Zie Myers, 2019: 8. Verwijzen naar suvey, experiment, modelbouw als voorbeeld van
kwantitatieve methoden lineair-serieel proces.
Zie Myers, 2019: 21, Bleijenbergh, 2015: 115.
Onderwerp voor kwalitatief onderzoek
Bijvoorbeeld….
• Een vergelijking van de bedrijfscultuur in twee vestigingen van een firma in de zink-,
lood en koperbranche.
• Het verloop van het wervings-en selectieproces van croupiers bij Holland Casino.
• Omgang van advocaat stagiares in een advocatenkantoor met werkdruk.
• De rol van Persoonlijke Ontwikkelingsplannen in het vergroten van arbeidsmotivatie
in een sociale werkplaats.
• De klantvriendelijkheid van een grote Nederlandse bank.
Kies een…
• Onderwerp waar je affiniteit mee hebt (op het gebied van interne processen) in een…
• Organisatie die je kent (stage, vakantiebaan, bijbaan, familie, vrienden) of…
• Organisatie waar je altijd al een kijkje hebt willen nemen.
• Zoek buiten Nijmegen!
, • Benader een contactpersoon eerst persoonlijk (telefoon, face-to-face) en pas daarna
formeel (e-mail, brief).
Verdiep je in het onderwerp
Wat zeggen wetenschappelijke tijdschriften over het onderwerp (Myers, 2019: 25,26)
• Verplichte literatuur andere vakken;
• Zoek binnen een specifiek tijdschrift (Academy of Management Journal, International
journal of Human Resource Management etc.);
• Zoek met trefwoord in Scholar Google;
Maak een overzicht van wat we al weten over het onderwerp
• Gebruik correcte literatuurverwijzingen (APA!)
En identificeer de ‘gap’
• Het proces dat aan een bepaalde uitkomst voorafgaat, toetsen van twee strijdige
theorien etc.
Beslis over de doelstelling van je onderzoek
EEN BIJDRAGE LEVEREN AAN een praktisch doel.
(het wervings- en selectieproces in een organisatie verbeteren, de duurzaamheid van een
productieproces vergroten),
of
een theoretisch doel…..
(toetsen van theorie over veranderingsprocessen in organisaties)
…DOOR MIDDEL VAN het ontwikkelen van kennis over...
(lacunes in het werving- en selectieproces in deze organisatie, de oorzaken van weerstand
tegen verandering van de organisatiestructuur van een specifiek bedrijf)
En maak een keuze tussen theoriegericht onderzoek of praktijkgericht onderzoek
Bestaande theorie toetsen:
Is weerstand een hinder of bevordert het een succesvolle doorvoering van
organisatieverandering?
Nieuwe theorie ontwikkelen (exploreren):
Welke rol spelen online zorg communities in het verbeteren van de machtspositie van
patiënten ten opzichte van zorgprofessionals?
Probleemanalyse:
Wat is de vertegenwoordiging van vrouwen in hogere wetenschappelijke posities?
Diagnose:
Wat zijn de oorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen in hogere academische
posities?
Ontwerp:
Welk organisatiebeleid verbetert de doorstroom van vrouwen naar hogere academische
posities?
Interventie:
Hoe verloopt de implementatie van beleid om de positie van vrouwen in de wetenschap te
verbeteren?
Evaluatie:
Wat is de effectiviteit van beleid om de positie van vrouwen in de wetenschap te verbeteren?
Formuleer een vraagstelling van je onderzoek (Myers, 2013: 8)
• Wat…
dr. Inge Bleijenbergh
Tentamen is MC (25% zijn vragen van studenten)
Tentamen 50%, eindwerkstuk 50%
Artikelen zijn ook tentamenstof.
Het tentamen is in het Nederlands!
,Hoorcollege 1
Kwalitatief empirisch onderzoek
Kwalitatief onderzoek: voor inzicht in patronen en betekenissen. Het begrijpen van
menselijk beslissingen en handelingen in natuurlijke context (Myers, 2019).
Voorbeeld:
- De rol van coaching in het motiveren van werknemers
- Verloop reorganisatieproces binnen een organisatie
- Machtsprocessen tussen zorgprofessionals en patiënten
Emic perspective= het perspectief van binnenuit. Inleven in de genen die je onderzoekt.
Zoals een persoon hem zelf beleefd. Epic perspective is van buitenaf.
Kwalitatief onderzoek: om te exploreren. Het benaderen van de empirie met zo min mogelijk
veronderstellingen. Gebruik maken van open vragen en een open blik.
Voorbeeld:
- ‘Wat betekent uw werk voor u persoonlijk?’
- ‘Hoe ervaart u in uw werk ondersteuning vanuit uw professionele omgeving?’
In plaats van:
- ‘Ik voel me in mijn werk gewaardeerd door collega’s
o Eens . . . . . Oneens
Hoe kun je kwalitatief onderzoek leren?
Door een combinatie van kennen (literatuur; hoorcolleges), toepassen (werkopdrachten) en
inzicht verwerven (reflecteren door presenteren, feedback geven, ontvangen en verwerken).
Kwalitatief Kwantitatief
Patronen, betekenissen Correlatie tussen variabelen
Begrijpen in de context Analytische reductie
Interpreteren van teksten Interpreteren van getallen
Intensief Extensief
Weinig onderzoekseenheden Veel onderzoekseenheden
Doelgerichte steekproef A-selecte steekproef
Nadruk op exploreren Nadruk op toetsen
Iteratief-parallel proces Lineair- serieel proces
Triangulatie van methoden Multivariate analysetechnieken
Onderzoekseenheden en steekproeftrekking
- Klein aantal onderzoekseenheden vanwege de noodzaak antwoorden af te leiden uit
diepteanalyse van je materiaal
- Strategische steekproef: keuze van steekproef op inhoudelijke gronden:
o Theoretische selectie (methode van overeenkomst en methode van verschil;
Bleijenbergh, 2015; 20,21)
o Pragmatische selectie
o Selectie van een kritische case
,Je gaat bij kwalitatief onderzoek zoeken naar bevindingen die je verwachtingen falsificeren.
Triangulatie
1. Taal
2. Wat ze doen
3. Hoe zijn hun verhalen door de tijd heen veranderd?
Triangulatie= Kwaliteit van je waarnemingen vergroten.
Methodentriangulatie= het combineren van verschillende methoden van dataverzameling
(open intervieuws, observatie, participerende observatie, verzamelen van documenten) zie
datatriangulation Myers, 2019: 10-11
Bronnentriangulatie= via dezelfde methode van dataverzameling meerdere soorten bronnen
(Bleijenbergh, 2015: 109-110)
Onderzoekstriangulatie= met meerdere onderzoekers dezelfde waarneming doen en
hetzelfde materiaal analyseren en interpreteren (Myers, 2019: 12)
Geen lineair-serieel proces maar een iteratief- parallel proces
Zie Myers, 2019: 8. Verwijzen naar suvey, experiment, modelbouw als voorbeeld van
kwantitatieve methoden lineair-serieel proces.
Zie Myers, 2019: 21, Bleijenbergh, 2015: 115.
Onderwerp voor kwalitatief onderzoek
Bijvoorbeeld….
• Een vergelijking van de bedrijfscultuur in twee vestigingen van een firma in de zink-,
lood en koperbranche.
• Het verloop van het wervings-en selectieproces van croupiers bij Holland Casino.
• Omgang van advocaat stagiares in een advocatenkantoor met werkdruk.
• De rol van Persoonlijke Ontwikkelingsplannen in het vergroten van arbeidsmotivatie
in een sociale werkplaats.
• De klantvriendelijkheid van een grote Nederlandse bank.
Kies een…
• Onderwerp waar je affiniteit mee hebt (op het gebied van interne processen) in een…
• Organisatie die je kent (stage, vakantiebaan, bijbaan, familie, vrienden) of…
• Organisatie waar je altijd al een kijkje hebt willen nemen.
• Zoek buiten Nijmegen!
, • Benader een contactpersoon eerst persoonlijk (telefoon, face-to-face) en pas daarna
formeel (e-mail, brief).
Verdiep je in het onderwerp
Wat zeggen wetenschappelijke tijdschriften over het onderwerp (Myers, 2019: 25,26)
• Verplichte literatuur andere vakken;
• Zoek binnen een specifiek tijdschrift (Academy of Management Journal, International
journal of Human Resource Management etc.);
• Zoek met trefwoord in Scholar Google;
Maak een overzicht van wat we al weten over het onderwerp
• Gebruik correcte literatuurverwijzingen (APA!)
En identificeer de ‘gap’
• Het proces dat aan een bepaalde uitkomst voorafgaat, toetsen van twee strijdige
theorien etc.
Beslis over de doelstelling van je onderzoek
EEN BIJDRAGE LEVEREN AAN een praktisch doel.
(het wervings- en selectieproces in een organisatie verbeteren, de duurzaamheid van een
productieproces vergroten),
of
een theoretisch doel…..
(toetsen van theorie over veranderingsprocessen in organisaties)
…DOOR MIDDEL VAN het ontwikkelen van kennis over...
(lacunes in het werving- en selectieproces in deze organisatie, de oorzaken van weerstand
tegen verandering van de organisatiestructuur van een specifiek bedrijf)
En maak een keuze tussen theoriegericht onderzoek of praktijkgericht onderzoek
Bestaande theorie toetsen:
Is weerstand een hinder of bevordert het een succesvolle doorvoering van
organisatieverandering?
Nieuwe theorie ontwikkelen (exploreren):
Welke rol spelen online zorg communities in het verbeteren van de machtspositie van
patiënten ten opzichte van zorgprofessionals?
Probleemanalyse:
Wat is de vertegenwoordiging van vrouwen in hogere wetenschappelijke posities?
Diagnose:
Wat zijn de oorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen in hogere academische
posities?
Ontwerp:
Welk organisatiebeleid verbetert de doorstroom van vrouwen naar hogere academische
posities?
Interventie:
Hoe verloopt de implementatie van beleid om de positie van vrouwen in de wetenschap te
verbeteren?
Evaluatie:
Wat is de effectiviteit van beleid om de positie van vrouwen in de wetenschap te verbeteren?
Formuleer een vraagstelling van je onderzoek (Myers, 2013: 8)
• Wat…
