Aardrijkskunde hoofdstuk 1: Stedelijke gebieden in de VS
Paragraaf 2: Een wereld van steden
Stedelijk netwerk= Een groep van steden die onderling verbonden zijn. Ze kunnen op meerdere
schaalniveaus voorkomen en zijn erg belangrijk voor de wereldeconomie.
Wereldstad: Een belangrijk mondiaal knooppunt op economisch, politiek en cultureel gebied. In
wereldsteden zijn de volgende aanwezig=
Concentratie van hoofdkantoren en MNO’s
Dicht netwerk van telecommunicatie
Intensieve uitwisseling van informatie en ideeën
Veel financiële instellingen en een mondiale beurs
Internationale dienstverlening= Het deel van de dienstensector dat zich vooral richt op de
ondersteuning van de grote internationale bedrijven. Overtegenwoordigd in de wereldsteden
Wereldsteden zijn goed met elkaar verbonden, zowel met andere wereldsteden of steden op lager
schaalniveau, via het zogeheten hub en spoke netwerk Transportnetwerk van bedrijven zoals
luchtvaartmaatschappijen waarbij de hub (middelpunt) het knooppunt vormt in het netwerk en de
spokes (spaken) de aanvoerlijnen.
De meest belangrijke steden in de wereld zijn Tokyo, Londen en New York. Elk van deze steden vormt
immers een centrum in de Traide die over de wereldeconomie heerst. Daarnaast liggen de steden goed
verspreid over de wereld en is er zo een netwerksamenleving.
Megastad= Stad > 10 miljoen inwoners. De groei van het aantal megasteden komt door:
- De hoge natuurlijke groei (het sterftecijfer is lager dan op het platteland)
- Het hoge vestigingsoverschot
- Uitbreiding van de stad, waardoor randsteden nu bij het stedelijk gebied horen
Door globalisering zijn de wereldsteden erg belangrijk geworden, en tellen andere kleinere steden in
grote delen van de periferie en semiperiferie niet/nauwelijks meer mee, omdat ze niet belangrijk
genoeg zijn. Daarvoor zijn 3 redenen:
1. Koopkracht van de stedelijke bevolking en het achterland is laag en is het dus geen interessante
afzetmarkt.
2. Steden liggen vaak in gebieden met sociale en politieke onrust, en dus te riskant.
3. De nationale ideologie of politieke opvatting sluit niet aan met de westerse ideeën.
Veel steden tellen minder mee in de wereldeconomie, en zijn zo de Black Holes in het netwerk van
steden
1
, Paragraaf 3: Steden in de VS
De belangrijkste stad in de VS is New York, want het is hoog ontwikkeld op zowel financieel, zakelijk
en cultureel gebied. Achter New York volgen Chicago en LA, waarbij de LA de motor van de film- en
entertainmentindustrie is. Daarachter volgt de relatief kleine stad Washington, maar als politiek
centrum van VS krijgt het veel aanzien.
Naast deze steden zijn er natuurlijk nog veel andere, maar die spelen vooral een belangrijkere rol in de
VS dan in de wereld. Deze steden zorgen voor een uitgestrekt achterland= Het gebied dat voor tal van
voorzieningen georiënteerd is op een bepaalde centrale stad.
Het internationale, economische belang van een stad is te meten door:
1. De concentratie van hoofdkantoren en de zakelijke en financiële dienstverlening = Bedrijven
die hun diensten aanbieden aan andere grote bedrijven. NY staat hier mondiaal op de eerste
plek. Veel hoofdkantoren liggen nog in het dichtbevolkte noordoosten van het land, maar dit
gaat verschuiven naar het zuiden en westen want:
De verschuiving van het demografisch zwaartepunt
De economische groei (vooral hightech-sector) van de ‘Sunbelt-staten’
De Global Shift, waarbij de Pacifische zone sneller groeit dan de Atlantische
2. De omvang van internationale vliegvelden = NY vormt de belangrijkste hub in het
vliegnetwerk van de VS
Eén centrale stad in de VS bestaat er niet, maar wel worden veel steden gekenmerkt door de skyline
van het Central Business District met zijn wolkenkrabbers. Het zakencentrum ligt nu vaak centraal in
de stad, terwijl de winkelcentra meer zijn uitgeschoven naar de randen. Ook kenmerkend zijn de
suburbs, waar tegenwoordig de rijkere Amerikanen wonen.
Paragraaf 4: Ontwikkelingen aan het stedenfront
Het stedelijke patroon in de VS wordt vooral bepaald door bereikbaarheid en transport. Grote steden
ontstaan vooral aan de kust en bij een knooppunt van wegen en/of spoorlijnen.
Aan de geografische ligging (kenmerken van een gebied, kan zowel gaan om site als situation) zitten
altijd 2 kanten:
- Site: Eigenschappen van plaats zelf
- Situation: Positie t.o.v. van andere plaatsen en gebieden
Door de hoge mobiliteit en een dicht wegennetwerk kan een stad steeds meer uitdijen Ontstaan van
een functionele regio = Een gebied waarbij elk deelgebied een specifieke functie krijgt, zoals wonen,
werken en recreëren. De deelgebieden zijn onderling goed verbonden.
2
Paragraaf 2: Een wereld van steden
Stedelijk netwerk= Een groep van steden die onderling verbonden zijn. Ze kunnen op meerdere
schaalniveaus voorkomen en zijn erg belangrijk voor de wereldeconomie.
Wereldstad: Een belangrijk mondiaal knooppunt op economisch, politiek en cultureel gebied. In
wereldsteden zijn de volgende aanwezig=
Concentratie van hoofdkantoren en MNO’s
Dicht netwerk van telecommunicatie
Intensieve uitwisseling van informatie en ideeën
Veel financiële instellingen en een mondiale beurs
Internationale dienstverlening= Het deel van de dienstensector dat zich vooral richt op de
ondersteuning van de grote internationale bedrijven. Overtegenwoordigd in de wereldsteden
Wereldsteden zijn goed met elkaar verbonden, zowel met andere wereldsteden of steden op lager
schaalniveau, via het zogeheten hub en spoke netwerk Transportnetwerk van bedrijven zoals
luchtvaartmaatschappijen waarbij de hub (middelpunt) het knooppunt vormt in het netwerk en de
spokes (spaken) de aanvoerlijnen.
De meest belangrijke steden in de wereld zijn Tokyo, Londen en New York. Elk van deze steden vormt
immers een centrum in de Traide die over de wereldeconomie heerst. Daarnaast liggen de steden goed
verspreid over de wereld en is er zo een netwerksamenleving.
Megastad= Stad > 10 miljoen inwoners. De groei van het aantal megasteden komt door:
- De hoge natuurlijke groei (het sterftecijfer is lager dan op het platteland)
- Het hoge vestigingsoverschot
- Uitbreiding van de stad, waardoor randsteden nu bij het stedelijk gebied horen
Door globalisering zijn de wereldsteden erg belangrijk geworden, en tellen andere kleinere steden in
grote delen van de periferie en semiperiferie niet/nauwelijks meer mee, omdat ze niet belangrijk
genoeg zijn. Daarvoor zijn 3 redenen:
1. Koopkracht van de stedelijke bevolking en het achterland is laag en is het dus geen interessante
afzetmarkt.
2. Steden liggen vaak in gebieden met sociale en politieke onrust, en dus te riskant.
3. De nationale ideologie of politieke opvatting sluit niet aan met de westerse ideeën.
Veel steden tellen minder mee in de wereldeconomie, en zijn zo de Black Holes in het netwerk van
steden
1
, Paragraaf 3: Steden in de VS
De belangrijkste stad in de VS is New York, want het is hoog ontwikkeld op zowel financieel, zakelijk
en cultureel gebied. Achter New York volgen Chicago en LA, waarbij de LA de motor van de film- en
entertainmentindustrie is. Daarachter volgt de relatief kleine stad Washington, maar als politiek
centrum van VS krijgt het veel aanzien.
Naast deze steden zijn er natuurlijk nog veel andere, maar die spelen vooral een belangrijkere rol in de
VS dan in de wereld. Deze steden zorgen voor een uitgestrekt achterland= Het gebied dat voor tal van
voorzieningen georiënteerd is op een bepaalde centrale stad.
Het internationale, economische belang van een stad is te meten door:
1. De concentratie van hoofdkantoren en de zakelijke en financiële dienstverlening = Bedrijven
die hun diensten aanbieden aan andere grote bedrijven. NY staat hier mondiaal op de eerste
plek. Veel hoofdkantoren liggen nog in het dichtbevolkte noordoosten van het land, maar dit
gaat verschuiven naar het zuiden en westen want:
De verschuiving van het demografisch zwaartepunt
De economische groei (vooral hightech-sector) van de ‘Sunbelt-staten’
De Global Shift, waarbij de Pacifische zone sneller groeit dan de Atlantische
2. De omvang van internationale vliegvelden = NY vormt de belangrijkste hub in het
vliegnetwerk van de VS
Eén centrale stad in de VS bestaat er niet, maar wel worden veel steden gekenmerkt door de skyline
van het Central Business District met zijn wolkenkrabbers. Het zakencentrum ligt nu vaak centraal in
de stad, terwijl de winkelcentra meer zijn uitgeschoven naar de randen. Ook kenmerkend zijn de
suburbs, waar tegenwoordig de rijkere Amerikanen wonen.
Paragraaf 4: Ontwikkelingen aan het stedenfront
Het stedelijke patroon in de VS wordt vooral bepaald door bereikbaarheid en transport. Grote steden
ontstaan vooral aan de kust en bij een knooppunt van wegen en/of spoorlijnen.
Aan de geografische ligging (kenmerken van een gebied, kan zowel gaan om site als situation) zitten
altijd 2 kanten:
- Site: Eigenschappen van plaats zelf
- Situation: Positie t.o.v. van andere plaatsen en gebieden
Door de hoge mobiliteit en een dicht wegennetwerk kan een stad steeds meer uitdijen Ontstaan van
een functionele regio = Een gebied waarbij elk deelgebied een specifieke functie krijgt, zoals wonen,
werken en recreëren. De deelgebieden zijn onderling goed verbonden.
2
